Chưa có đánh giá nào
Thể thơ: Thơ tự do
Thời kỳ: Hiện đại
Từ khoá: thuỷ tiên (2)

Một số bài cùng từ khoá

Một số bài cùng tác giả

Đăng bởi Vanachi vào 02/12/2005 10:33

Phỏng theo bài văn xuôi “Bông hoa thuỷ tiên” của Tứ Ly

Trong phòng sách, dưới ánh đèn rạng rỡ,
Cụm hoa đào say bừng mới nở.
Như tiên nga vừa thức giấc thần tiên,
Hoa thẹn thò giương mắt ngạc nhiên,
Vì đã thấy Vân Sinh ngồi lặng đó
Tay nâng má đăm đăm nhìn cửa sổ.

Bên ngoài đen tối mịt mù.
Phảng phất qua hơi gió lạnh mơ hồ,
Nhẹ đưa tới một làn khói pháo.
Cảnh sán lạn trong phòng thêm huyền ảo.
Sinh khoan thai đến bên chậu thuỷ tiên:
Mấy bông hoa trong lá lả lơi chen
Chưa muốn nở: chừng đợi chàng đến vuốt.
Chàng âu yếm ngắm mấy giò trắng muốt
Chính tay chàng đã gọt tỉa, chăm vun,
Đã nưng niu như mơn trớn cánh chim non,
Như nương đỡ một trái tim đa cảm.

Chàng đứng lặng, để tâm hồn mê đắm
Vẩn vơ theo mây khói, vẩn vơ trôi
Trong hoa hương nơi giấc mộng Bồng Lai...
Bỗng tiếng pháo nổ ran đâu từ nẫy,
Mà lơ đãng chàng vẫn không nghe thấy,
Nhắc cho Sinh sực tưởng tới Lê Dung,
(Tên du dương êm dịu nhủ bên lòng).
Chàng lại nhớ chừng như có hẹn
Đúng giao thừa, dắt xuân về chàng sẽ đến
Thăm Lê Dung trong biệt thự Hoàng Lan.
Sinh bước ra, lòng hớn hở thênh thang,
Qua mấy phố âm thầm và yên vắng...
Tới biệt thự người yêu, chàng đứng lặng,
Đưa mắt nhìn ngơ ngác cảnh chung quanh,
Chàng ngạc nhiên, lẩm bẩm riêng mình:
“Có lẽ ta nhầm!” Vì chàng không thấy
Cây hoàng lan tàn lá xanh đưa đẩy
Ở bên mành tơ liễu. Nhưng đến khi
Ngưỡng mắt trông qua rặng tường vi,
Thấy lớp nhà xinh tươi đỏm dáng
Đang soi bóng lung linh trên mặt ao yên lặng;
Văn Sinh mới chợt nhớ ra
Đã từng phen vin cành yếu hái hoa
Đã từng tắm dưới ao sen trong mát,
Từng đón gió bên hiên mà vui đưa tiếng hát.
Ung dung, chàng nhẹ gót bước lên thềm.
Dẫy lan can trong bóng tối, im lìm,
Như nghe ngóng tiếng hoa trong tiếng lá
Đang rủ rỉ mách nhau trông khách lạ.
Chàng đưa tay toan mở cửa. Bỗng nhiên
Cửa nhẹ nhàng, thong thả, bình yên
Từ từ mở. Một làn hương man mác
Cùng với điệu dương cầm xa xa, dìu dặt,
Thoáng đưa ra...
Như hơi gió xuân qua...
Chàng bước vào, thản nhiên trông bốn phía:
Phòng vắng lặng.
Cách trang hoàng ý nhị,
Đơn sơ, nhưng quý trọng, cao thanh.
Ánh sáng không nguồn, một sắc trong xanh
Lặng giải trên mặt ghế nhung, bình nước ngọc
Bốn lư trầm đường hoàng trong bốn góc,
Khói lam thong thả cao đưa:
Cảnh chập chờn như thực, như hư...
Vân Sinh đến bên bàn ngồi xuống ghế;
Cùng khói trầm, tâm hồn chàng êm nhẹ
Mơ màng xa tỉnh, gần say.
Chàng cố nghĩ xem mình ở đâu đây,
Chợt trông thấy bức tranh xuân nữ,
Đang thổi sáo bên đôi hươu rỡn múa.
Vân Sinh mang máng nhớ dần ra,
Bức tranh kia, chàng như đã thấy qua,
Cùng với cảnh êm đềm nơi phòng vắng,
Cảnh mờ ảo như trong mộng tưởng.
Đang bâng khuâng, chàng bỗng thấy bên rèm,
Chúm chím cười mấy đoá thuỷ tiên,
- Mấy nụ hoa non ngậm màu kín đáo,
Nhường e ấp chưa muốn phô diện mạo.
Chậu hoa, màu xứ xanh xanh
Chàng biết rằng trên có vẽ nàng Oanh,
Dưới bóng liễu thở than cùng Quân Thuỵ.
Chàng lại biết đúng nửa đêm hoa sẽ
Bảo nhau cùng tung cánh nở đều...
Tâm hồn chàng rong ruổi đang phiêu diêu
Trên thế giới, cõi u uyên, xa lắc:
Nơi chàng đã sống qua đâu kiếp trước.
Vân Sinh bỗng thấy nhẹ nhàng,
Chuông đồng hồ phòng bên cạnh dần buông
Mười hai tiếng, vẳng đưa xa luồng sóng
Lòng chàng cũng theo chuông thầm xuyến động.
Chàng lim dim đôi mắt trông rèm châu,
Mà (chính Vân Sinh cũng không hiểu vì đâu)
Chàng tin chắc cánh rung rinh sẽ cuốn.
Chuông rứt tiếng, khói nao nao cuộn...
Một áng hương qua... Một tiếng thở dài
Của điệu tiên ca trong trẻo, tuyệt vời
Se sẽ nổi. - Bức rèm châu biến.
Từ khung tối, một nàng kiều diễm
Nhẹ bước ra, tươi như ánh bình minh.
Đôi mắt đen, đắm đuối long lanh
Như đôi ngọc huyền, sâu xa huyền bí.
Sinh đứng dậy. Giai nhân se sẽ
Nở cặp môi đằm thắm ánh đào
Và dừng gót du dương nàng nhẹ cúi chào.
Sinh đứng trước bóng kiều nga nhan sắc,
Trí bâng khuâng như người lạc bước
Giữa Bồng Lai chốn huy lộng thần tiên.
Song giai nhân, chàng lại thấy quen quen
Như đã cùng nhau nhiều lần gặp gỡ.
Trên mình ngọc, màu áo xanh lá mạ
Uyển chuyển in theo nét uốn nhịp nhàng;
Rủ bên vai giải khăn lụa tươi vàng.
Buông lưu luyến trên đôi tay trắng muốt,
Nàng cất tiếng nhẹ nhàng, nghe dịu ngọt
Như tiếng đàn ân ái, nghe véo von
Như tiếng chim ca buổi sáng trên đầu non:
“Chàng vui gót nơi đâu, giờ mới tới?
Để chúng em những mong chờ mỏi đợi,
Đã tưởng đêm nay xuân đến một mình
Nhưng vui thay, xuân đến với Vân Sinh
Là xuân thắm.
Em xin chào bạn ngọc”.
Rồi lơi lả, nàng tiến lên, trong lúc
Tiếng đã im mà âm hưởng vẫn bên tai
Văng vẳng đưa nhạc điệu của Thiên Thai,
Văng vẳng reo ở trong lòng khách lạ
Nàng sẽ vẫy. Cửa phòng bên đã mở.
Một nữ tỳ lễ phép bưng ra
Một khay trà, chén ngọc thoảng mùi hoa,
Giai nhân mắt đưa tình, tay dâng nước.
Hương nước thoảng xông, lòng Sinh man mác
Mầu nước xanh, lóng lánh, trong ngần,
Thấp thoáng trông như thấy cả vườn xuân,
Với trăm khóm thuỷ tiên trong lòng chén
Phút biến đi nhưng rồi phút hiện.
Vân Sinh nâng chén ngang môi,
Cả tâm hồn chàng khoan khoái, chơi vơi
Như bơi đắm đâu trong nguồn cực lạc.
Giai nhân nói: “Đây chính là Hoa các
Bọn chúng em mười hai nữ hoa tiên
Cùng với chàng ân ái có tiền duyên,
Mỗi mùa xuân, chẳng hay chàng có nhớ,
Chúng em lại cùng nhau ngỏ cửa
Đợi chàng đem xuân tới ta cùng vui...”
Rồi đưa tay, nàng mỉm miệng cười
Cất tiếng gọi: - “Tình quân ta đã tới,
Không ra đón, còn trang điểm mãi!”
Tiếng cầm ca réo rắt ở đâu đâu
Vẳng lại đưa ra. Rồi tự cửa rèm châu
Mười tiên nữ yêu kiều trong diễm lệ
Áo xanh non, khăn lụa vàng, vui vẻ
Cùng đem theo hương nồng ngát bước vào.
Mười đoá hoa trên những cặp môi đào
Cùng tươi nở, biết bao tình ý thắm.
Vân Sinh uống nước trà thơm đượm,
Nghe tiếng tiên và ngắm dáng tiên nga,
Càng thấy lòng thêm chan chứa, say sưa,
Chàng đem nỗi nhớ thương ra thổ lộ,
Coi người tiên như bạn tình duyên cũ.
Lời chàng hoa mỹ như lời thơ
Và tiếng chàng êm ái như đờn ca.
Nhưng niềm vui sướng, chuyện ái ân đang lúc
Như suối reo, bỗng nhiên ngừng khúc.
Một nàng hốt hoảng đứng lên:
“Thôi khuya rồi. Xin cho phép chúng em
Từ biệt chàng, để xuân sau lần tái ngộ.”
Rồi cả bọn tiên hoa cùng nức nở.
Chàng nghẹn ngào khôn nói biết bao lời.
Lệ phân ly lã chã tuôn rơi.
- Tiếng đàn tiên, càng xa càng tha thiết,
Bầy tiên nữ còn ngại ngùng chưa nỡ biệt,
Vân Sinh còn lưu giữ vạt khăn vàng...
Bỗng thoáng qua cơn gió.
Khói trầm tan,
Hương trầm nhạt, nguồn sáng xanh bừng trắng.
Bầy tiên biến. Bốn bề vắng lặng,
Đồng hồ treo đâu đó, điểm lạnh lùng,
Bảo chàng hay mình vẫn ở thư phòng,
Ngồi trước khóm thuỷ tiên mà chính tay chàng tỉa
Sinh ơ thờ đưa tay lau mắt lệ,
Nhìn chậu hoa: trên màu xứ xanh xanh,
Vẫn đậm đà nét vẽ Thôi Oanh Oanh
Cùng Quân Thuỵ vẫn chưa thôi tình tự.
Mười hai đoá thuỷ tiên đều đã nở,
Nhởn nhơ phô cánh trắng, nhị vàng.
Ánh hương đưa, còn nhắc lại phút mơ màng.


Trên đây là bài thơ theo bản in lần thứ 2 năm 1941 sau khi đã được tác giả sửa chữa. Dưới đây là bản đầu in năm 1935:
Phỏng theo bài văn xuôi “Bông hoa thuỷ tiên” của Tứ Ly

Trong phòng khách, dưới ánh đèn rạng rỡ,
Cụm hoa đào say sưa vừa mới nở.
Như bầy tiên nga bừng thức giấc thần tiên,
Còn thẹn thò giương mắt ngạc nhiên,
trông thấy Vân Sinh đang ngồi đó,
Tay nâng má đăm đăm nhìn cửa sổ.

Bên ngoài đen tối mịt mù.
Phảng phất qua hơi gió lạnh mơ hồ,
Nhẹ đưa tới một làn khói pháo.
Khiến cho cảnh sán lạn trong phòng thêm huyền ảo.
Chàng khoan thai đến bên chậu thuỷ tiên:
Mấy bông hoa trong lá lả lơi chen
Chưa muốn nở: chừng đợi chàng đến vuốt.
Chàng âu yếm ngắm mấy giò trắng muốt
Chính tay chàng đã gọt tỉa, đã chăm nom,
Đã nưng niu như mơn trớn trái tim non,
Trái tim của khách giai nhân
đa tình cảm.

Chàng đứng lặng, để tâm hồn mê đắm
Vẩn vơ theo mây khói, vẩn vơ chơi
Trong cảnh hoa hương của giấc mộng Bồng Lai...
Bỗng tiếng pháo nổ ran đâu từ nãy,
Mà lơ đãng chàng vẫn không nghe thấy,
Nhắc cho chàng sực tưởng tới Lê Dung,
Người giai nhân chàng vẫn mơ mòng
.
Chàng lại nhớ hình như có hẹn
Đúng giao thừa, dắt xuân về chàng sẽ đến
Thăm Lê Dung trong biệt thự Hoàng Lan.

Vân
Sinh bước ra, lòng hớn hở thênh thang,
Qua mấy phố âm thầm và yên vắng...
Tới biệt thự người yêu, chàng đứng lặng,
Đưa mắt nhìn ngơ ngác chung quanh,
Chàng ngạc nhiên, lẩm bẩm một mình:
“Có lẽ ta nhầm!
                         Vì chàng không thấy
Cây hoàng lan tàn lá xanh đưa đẩy
Ở bên mành tơ liễu. Nhưng đến khi
Ngưỡng mặt trông qua rặng tường vi,
Thấy lớp nhà xinh tươi đỏm dáng
Đang soi bóng lung linh trên mặt ao yên lặng;
Văn Sinh mới chợt nhớ ra
Đã từng phen vin cành yếu hái hoa
Đã từng tắm dưới ao sen trong mát,
Từng đón gió bên hiên mà vui đưa tiếng hát.

Ung dung, chàng nhẹ gót bước lên thềm.
Dẫy lan can trong bóng tối, im lìm,
Như nghe ngóng tiếng hoa trong tiếng lá
Đang rủ rỉ mách nhau trông khách lạ.
Chàng đưa tay toan mở cửa. Bỗng nhiên
Cửa nhẹ nhàng, thong thả, bình yên
Từ từ mở. Một làn hương man mác
Cùng với điệu dương cầm xa xa, dìu dặt,
Thoáng đưa ra...
Như hơi gió xuân qua...
Chàng bước vào, thản nhiên trông bốn phía:
Phòng vắng lặng. Cách trang hoàng ý nhị,
Đơn sơ, nhưng quý trọng, cao thanh.
Ánh sáng không nguồn, một sắc trong xanh
Lả lướt giải lên mặt ghế nhung, bình nước ngọc
Với bốn lư trầm đường hoàng bốn góc,
Khói lam thong thả cao đưa
Khiến cho cảnh
chập chờn, như thực, như .
Vân Sinh đến bên bàn ngồi xuống ghế;
Cùng khói trầm, tâm hồn nhè nhẹ
Mơ màng như tỉnh, như say.
Chàng cố nghĩ xem mình ở đâu đây,
Chợt trông thấy bức tranh người xuân nữ,
Đang thổi sáo cho đôi hươu rỡn múa.
Vân Sinh mang máng nhớ dần ra,
Hình như bức tranh kia, chàng đã thấy qua,
Thấy cả cảnh êm đềm trong phòng vắng,
Cảnh mờ ảo như trong mộng tưởng.
Đang bâng khuâng, chàng bỗng thấy bên rèm,
Chúm chím cười mấy đoá thuỷ tiên,
Mấy nụ hoa non dịu dàng kín đáo,
Nhường e ấp chưa muốn phô diện mạo.
Chậu hoa, màu xứ xanh xanh
Chàng biết rằng trên có vẽ nàng Oanh,
Dưới bóng liễu đang thở than cùng Quân Thuỵ.
Chàng lại biết đúng nửa đêm hoa sẽ
Bảo nhau cùng tung cánh nở đều...
Tâm hồn chàng rong ruổi đang phiêu diêu
Trong một thế giới u uyên, xa lắc:
chàng đã sống qua đâu kiếp trước.
Vân Sinh bỗng thấy nhẹ nhàng,
Chuông đồng hồ phòng bên cạnh dần buông
Mười hai tiếng vẳng đưa như luồng sóng
Lòng chàng cũng theo chuông vang động.
Chàng lim dim đôi mắt trông rèm châu,
Mà (chính Vân Sinh cũng không hiểu vì sao)
Chàng tin chắc bức rèm kia sẽ cuốn.
Chuông rứt tiếng, khói nao nao cuộn...
Một áng hương qua... Một tiếng thở dài
Của điệu tiên ca trong trẻo, tuyệt vời
Se sẽ nổi. - Bức rèm châu biến.
Rồi trong khung cửa, một nàng kiều diễm
Nhẹ bước ra, tươi như ánh bình minh.
Đôi mắt xanh, đắm đuối, long lanh
Như đôi ngọc huyền, sâu xa huyền bí.
Sinh đứng dậy. Giai nhân sẽ hé
Cặp
môi son đằm thắm nét ánh đào
Và dừng gót du dương nàng sẽ cúi chào.
Sinh đứng lặng đăm đăm trông Nhan sắc,
Trí bâng khuâng như người lạc bước
Giữa Bồng Lai chốn mơ mộng, thần tiên.
Song giai nhân, chàng thấy như quen
Như đã cùng nhau nhiều lần gặp gỡ.
Mình nàng, chiếc áo xanh mầu lá mạ
Uyển chuyển in theo nét dịp dàng;
Khoác
bên vai chiếc khăn lụa tươi vàng.
Như lưu luyến đôi bàn tay trắng muốt,
Nàng cất tiếng nhẹ nhàng, nghe dịu ngọt
Như tiếng đàn ân ái, nghe véo von
Như tiếng chim ca buổi sáng trên đầu non:
“Chàng vui gót nơi đâu, giờ mới tới?
Để chúng em những mong chờ mỏi đợi,
Đã tưởng đêm nay xuân đến một mình
Nhưng vui thay, xuân đến với Vân Sinh
Là xuân thắm. Em xin chúc mời bạn ngọc”.
Rồi lơi lả, nàng tiến lên, trong lúc
Tiếng đã im mà âm hưởng vẫn bên tai
Văng vẳng đưa như đàn sáo Thiên Thai,
Văng vẳng reo ở trong lòng khách lạ
Nàng sẽ vẫy. Cửa phòng bên sẽ mở
Một nữ tỳ lễ phép bưng ra
Một khay trà, chén ngọc thoảng mùi hoa,
Giai nhân mắt đưa tình, tay dâng nước.
Hương nước xông, lòng Sinh man mác
Mầu nước xanh, lóng lánh, trong ngần,
Thấp thoáng trông như thấy cả vườn xuân,
Với trăm khóm thuỷ tiên trong lòng chén
Phút biến đi nhưng rồi phút hiện.
Vân Sinh nâng chén ngang môi,
Thấy tâm hồn khoan khoái, chơi vơi
Như vui đắm trong hồ cực lạc.
Giai nhân nói:
“Đây chính là Hoa các
Bọn chúng em, mười hai hoa tiên
Cùng với chàng ân ái có tiền duyên,
Mỗi mùa xuân, chẳng hay chàng có nhớ,
Chúng em lại cùng nhau ngỏ cửa
Đợi trông chàng đem xuân tới ta cùng vui...”
Rồi đưa tay, nàng mỉm miệng cười
Cất tiếng gọi:
                       “Tình quân ta đã tới,
Không ra đón, còn trang điểm mãi!”
Tiếng cầm ca réo rắt ở đâu đâu
Vẳng lại đưa ra. Rồi tự cửa rèm châu
Mười tiên nữ yêu kiều trong diễm lệ
Áo xanh non, khăn lụa vàng, vui vẻ
Cùng đem theo mùi hương ngát bước vào.
Mười đoá hoa trên những cặp môi đào
Cùng tươi nở, cùng hữu tình đằm thắm.
Vân Sinh uống nước trà hương đượm,
Nghe tiếng tiên và ngắm dáng tiên nga,
Thấy trong lòng chan chứa, say sưa,
Chàng đem nỗi nhớ thương ra ngỏ,
Coi người tiên như bạn tình duyên cũ.
Lời chàng hoa mỹ như lời thơ
Và tiếng chàng êm ái như đờn ca.

Nhưng niềm vui sướng, chuyện ái ân đang lúc
Như suối reo, bỗng nhiên ngừng khúc.
Một nàng hốt hoảng đứng lên:
“Thôi khuya rồi. Chàng cho phép chúng em
Từ biệt chàng, để xuân sau lại gặp”.
Rồi cả bọn tiên hoa cùng thổn thức.
Chàng nghẹn ngào khôn nói ra lời.
Lệ phân ly lã chã tuôn rơi.
- Tiếng đàn tiên, càng xa càng tha thiết,
Bầy tiên nữ còn ngại ngùng chưa nỡ biệt,
Vân Sinh còn cố giữ vạt khăn vàng,
Bỗng thoáng qua cơn gió. Khói trầm tan,
Hương trầm nhạt, nguồn sáng xanh bừng trắng.
Bầy tiên biến. Bốn bề vắng lặng,
Đồng hồ treo đâu đó, lạnh lùng,
Bảo chàng hay rằng vẫn ở trong phòng,
Ngồi trước khóm thuỷ tiên mà chính tay chàng tỉa
Sinh ơ thờ đưa khăn lau mắt lệ,
Nhìn chậu hoa: trên màu xứ xanh xanh,
Vẫn đậm đà nét vẽ Thôi Oanh Oanh
Cùng Quân Thuỵ dưới liễu lơ đang tình tự.
Mười hai đoá thuỷ tiên đều đã nở,
Nhởn nhơ phô cánh trắng, nhị vàng.

Ánh hương qua, như nhắc lại phút mơ màng.
Nguồn:
1. Thế Lữ, Mấy vần thơ, NXB Hội Nhà văn, 1992
2. Tuyển tập Tự lực văn đoàn (tập III), NXB Hội nhà văn, 2004