Dịch thơ: CON RÙA LỚN ĐỘI NÚI. Nước suối Non Tiên vẫn biếc xanh. Rùa to bầu Ngọc đội lên thành. Ngóc đầu trước đá trời cho lực. Đạp sóng triều xô đất lặng thanh. Vạn dặm trùng khơi tay nắm giữ. Ngàn năm Nam cõi trị yên bình. Gian nguy muốn được ta thi thố. Cứu lấy giang sơn với cổ thành. Đào Nghi dịch - 7/12/2020

Non tiên sâu thẳm nước xanh. Như ngao ngậm ngọc màn thành trời cao. Thánh nhân đội đá vá hào. Bước chân vạn dặm, sóng trào khơi xa. Ánh dương trong nắm tay ta. Phương Nam thịnh trị thái hòa muôn nơi. Phù nguy giúp sức kịp thời. Kinh đô chốn cũ tuyệt vời hơn xưa !

SÓNG THẦN TRÙM NÚI Nước sâu thăm thẳm tẩm non tiên Sóng lớn tràn qua Hải ngọc Nam Sừng sững vỗ đá ngàn cân lực Một quét sạch bay tiếng nói cười Vạn làng quy sụp nơi chữ S Một triệu vong dân xếp địa bình TA - Nay mong mỏi lòng hộ sức Cứu khổ muôn dân giữ đất lành. Việt Phương 15/8/2024. 0936.696.179 Đây có thể bài cụ Nguyễn Bỉnh Khiêm tiên tri về Đại Hồng Thủy.

Dịch theo nghĩa & phiên âm cụ Đinh Gia Khánh Con rùa lớn đội núi-DCVM Nước biếc núi tiên tận đáy trong, Ngọc bầu rùa lớn đội mà sinh. Ngoi đầu đá đội sức trời vá, Cuộn sóng bấm chân đất chẳng rung. Vạn dặm biển Đông tay giữ trọn, Muôn năm đất Việt vững âu vàng. Ta nay muốn trổ sức phò khốn, Lấy lại thành trì đất nước Nam. Bình lời dịch của cụ Đinh Gia Khánh C1 cụ dịch chưa sát lời ra ý cũng được. C2 tráo lời thành ý lộn. C3: ý bổ khuyết thiên tạo. C4: triều vô: thủy triều không C5: Cụ ĐGK chữ “quy” dịch “quơ” hồ đồ dạy trò hèn kém. NBK bằng văn bản văn học đã xác lập chủ quyền dân tộc Việt Nam tự nhiên trên biển Đông theo thông lệ quốc tê như ngày nay. Cụ nói phải tự mình có trách nhiệm bảo vệ gìn giữ, không cho ngoại bang chiếm đoạt. quy bả ác:về thủ giữ. C6: Nam cực tiếng Việt không phải là nước Nam. Ý c5 &6 cụ dịch lơ mơ đối cũng sai. C7&8 tạm được. Lời thơ gò thanh nặng nề chữ Hán. Cụ dịch gây tì vết xấu ngọc danh nhân hư lợi ích đất nước đã được cha ông xác lập! Rùa lớn đội núi-DCVM 13 giêng Kỷ hợi 2019 Nước biếc núi tiên tận đáy trong, Ngọc bầu rùa lớn đội mà sinh. Ngoi đầu đá đội sức trời vá, Cuộn sóng bấm chân đất chẳng rung. Vạn dặm biển Đông tay giữ trọn, Muôn năm đất Việt vững âu vàng. Ta nay muốn trổ sức phò khốn, Lấy lại thành trì đất nước Nam.

Non tiên nước thẩm suốt trong ngời Chầm ngọc sinh Rùa đội chẳng ngơi Móng giữ ba đào ngăn cuốn đất Đầu ngoi đá trụ chống tuông trời Đông khơi vạn dặm vào tay nắm Nam cõi ức năm vững mãi nơi Muốn đặng phò nguy khi cuộc khó Quan san cứu giữ lại xưa thời 25-8-2020 Nguyễn Quê

2. Bài thơ CỰ NGAO ĐỚI SƠN : 巨鰲戴山 CỰ NGAO ĐỚI SƠN 碧浸仙山徹底清， Bích tẩm tiên sơn triệt để thanh, 巨鰲戴得玉壺生。 Cự ngao đới đắc ngọc hồ sinh. 到頭石有補天力， Đáo đầu thạch hữu bổ thiên lực, 著腳潮無卷地聲。 Trước cước triều vô quyển địa thanh. 萬里東溟歸把握， Vạn lý đông minh quy bả ác, 億年南極奠隆平。 Ức niên nam cực điện long bình. 我今欲展扶危力， Ngã kim dục triển phù nguy lực, 挽卻關河舊帝京。 Vãn khước quan hà cưu đế kinh ! 阮秉謙 Nguyễn Bỉnh Khiêm * Chú Thích : - CỰ NGAO ĐỚI SƠN 巨鰲戴山 : là Con ngao lớn đội núi. NGAO là một loại Ba ba biển lớn. Theo chương Thang Vấn trong sách Liệt Tử chép rằng ở biển Bột Hải có năm ngọn núi là : “Đại Dư” 岱輿, “Viên Kiệu” 員嶠, “Phương Hồ” 方壺, “Doanh Châu” 瀛洲, và “Bồng Lai” 蓬萊. , chân núi không dính vào đâu cả, núi cứ theo nước thuỷ triều mà lên và xuống lênh đênh trên mặt biển. Thượng đế sợ các ngọn núi ấy trôi về Tây cực bèn sai 5 con ngao thần rất lớn lặn xuống lấy đầu đội lên, nên từ đó năm ngọn núi ấy mới đứng vững ở một chỗ. CỰ NGAO ĐỚI SƠN: ý của Nguyễn Bỉnh Khiêm là muốn làm việc lớn để gánh vác giang sơn như con ngao lớn đội núi đá cho vững để khỏi trôi nổi trên biển vậy. - Triệt Để 徹底 " là Tới đáy, nên Triệt Để Thanh là Trong thấy đáy. - Ngọc Hồ 玉壺 : Ở đây không có nghĩa là cái bình bằng ngọc, mà mượn để chỉ cái Đầm Nước nơi ẩn cư. - Thạch Hữu Bổ Thiên Lực 石有補天力 : là Đá có sức để vá trời. Theo Tam Hoàng Bản Kỷ trong Sử Ký của Tư Mã Thiên : Thời Thượng cổ, hai vị thần nước là Cung Công và thần lửa là Chúc Dung đánh nhau. Đánh mãi không thắng nổi thần Chúc Dung cho nên thần Cung Công nổi giận, lấy đầu húc núi Bất Chu, làm đổ núi ấy khiến cho cột chống trời bị gãy. Nữ thần Nữ Oa, chặt bốn chân con ngao thần làm bốn cực chống cho trời khỏi sụt xuống. Rồi luyện đá ngũ sắc để vá trời. - Đông Minh 東溟 : chỉ biển Đông Hải. - Bả Ác 把握 : là Cái Nắm tay. Chuyện cầm chắc trong tay, là chuyên trong khả năng có thể làm được. - Nam Cực 南極 : chỉ vùng đất cực nam của Trung Hoa là nước Việt Nam ta đó. Ngày xưa đâu có biết có vùng Nam Cực của trái đất bây giờ đâu. * Nghĩa Bài Thơ : CỰ NGAO ĐỚI SƠN Núi tiên ngâm mình trong biển nước biếc trong đến tận đáy. Ta như con ngao lớn có sức gánh vác được sinh ra từ đầm nước nơi đây. Trên đầu có thể làm đá để vá trời, còn dưới chân thì sóng cũng ổn dịnh không có tiếng cuốn đất. Biển đông vạn dặm có thể quy vào trong lòng bàn tay, và trong ức triệu năm có thể ổn định được vùng đất cực nam nầy. Nay ta muốn thi triển cái sức phò nguy cứu khổn của mình, để cứu vãn lấy sơn hà và đế kinh cũ. Qủa là có chí lớn, muốn phò vua giúp nước, gánh vác giang san để tỏ rõ tài thao lược. Đọc bài thơ nầy làm cho ta nhớ đến bài THUẬT HOÀI của danh tướng Đặng Dung đời Trần với hai câu : 致主有懷扶地軸, Trí chúa hữu hoài phù địa trục, 洗兵無路挽天河. Tẩy binh vô lộ vãn Thiên hà. Có nghĩa : Giúp Chúa những toan xoay trục đất, Giáp binh khó nổi kéo sông trời. Cả hai đều ôm mộng lớn như nhau, nhưng đều chẳng gặp thời, chẳng thi thố gì được cho cái hoài bão to lớn của mình cả ! * Diễn Nôm : CỰ NGAO ĐỚI SƠN Núi tiên biển biếc nước trong xanh, Ngao lớn sinh từ đầm nước thanh. Đầu cất vá trời thay đá luyện, Chân chùn sóng nước đất yên lành. Biển Đông ngàn dặm trong tầm nắm, Nam Cực muôn năm sẽ thái bình. Ta muốn phù nguy thi triển sức, Phục hồi sông núi vững kinh thành ! Lục bát : Núi tiên nước biếc biển trong, Sinh từ đầm nước ngao mong đổi đời. Cất đầu thay đá vá trời, Xoạt chân sóng vổ ngàn khơi đất lành. Biển đông tay nắm rành rành, Cực nam vùng đất yên lành muôn năm. Phò nguy thử sức anh hùng, Vãn hồi sông núi góp công kinh thành. Đỗ Chiêu Đức

NGAO LỚN ĐỘI NÚI Nước biếc non tiên trong tận đáy Ngao như đội ngọc nảy bầu thành, Ngoi đầu đá vá trời xanh Đặt chân xuống sóng chẳng âm thanh nào. Biển Đông vạn dặm cào tay nắm Nam cực muôn thu thắm thaí hòa, Nguy nay ta hãy gắng phò Thành xưa đất cũ phải lo thu về.

DICH THƠ của TRƯỜNG LƯU THỦY DỰ NGÔN ĐÔNG HẢI Núi ngọc soi mình giữa biển xanh Như Ngao cực lớn đội lên gành Đầu vươn cõng đá phò OA NỮ Cẳng ` dẫm ma triều bất vọng thanh Hải phận ngàn trùng chung sức giữ Giang sơn vạn thuở vượng luy thành Nguyền mang trí huệ phù con cháu Cứu giúp quan hà VIỆT quốc tranh SG /15/4/20