Con quạ The raven

Một đêm nao lúc giữa đêm buồn thảm, tôi đương ngẫm ngợi mệt lả và rã rời
Trước cuốn sách chẳng còn ai nhớ đến khá lạ kỳ và xưa cũ
Tôi đương gà gật gần như thiếp đi, đột nhiên có tiếng đập vào cửa
Như có ai nhẹ nhàng gõ cửa - gõ vào cửa buồng tôi
"Có khách nào", tôi khẽ nói, "đập vào cửa buồng" -
Chỉ vậy thôi chẳng có gì hơn nữa

À, tôi nhớ rõ, một đêm tháng chạp lạnh lẽo
Mỗi thanh củi chết dần tro than, đổ hồn bóng của nó lên sàn
Tôi da diết muốn trời mau sáng; - đã hoài công mượn chồng sách
mong ngơi ngớt cơn sầu - nỗi sầu nàng Lenore đã mất
Người trinh nữ rạng ngời hiếm có, được thiên thần gọi tên Lenore
Giờ tên nàng chẳng còn trên đời nữa

Và tiếng lụa xột xoạt mơ hồ buồn bã của từng tấm rèm hồng tía
Làm tôi rùng mình - tràn ngập hồn tôi nỗi khiếp sợ lạ kỳ chưa cảm thấy bao giờ
Để bình tâm tôi lại tự nhủ mình,
"Có vị khách nào đứng ngoài cửa nài nỉ xin vào
Một vị khách muộn màng nào đó, đứng ngoài cửa nài nỉ xin vào" -
Thế thôi, chẳng có gì hơn nữa

Lúc này tôi đã vững tâm hơn, chẳng còn e ngại nữa
"Quý ông hay quý bà", tôi bảo," thực lòng xin thứ lỗi
Quả tình tôi đương thiếp ngủ, mà quí vị lại gõ quá nhẹ nhàng
Lại đập quá khẽ khàng - đập cửa buồng tôi
Tôi không dám chắc là đã nghe tiếng gõ" - và đây tôi mở rộng cửa
Ngoài đó đêm đen chẳng có gì hơn nữa

Nhìn sâu vào đêm thẳm, tôi đứng đó thật lâu ngạc nhiên, sợ hãi
Lòng nghi hoặc, mơ những giấc mơ chẳng người trần nào từ trước dám mơ
Nhưng im lặng vẫn hoàn im lặng, và bóng đêm chẳng hé lộ điều gì
Và chỉ một từ được thốt lên, tiếng thì thầm "Lenore!"
Tiếng thì thầm của chính tôi, và lầm rầm nghe vọng lại "Lenore!"
Chỉ vậy thôi chẳng còn gì hơn nữa

Trở lại phòng, cả hồn tôi rực cháy
Rồi tôi lại nghe một tiếng đập, nghe chừng còn mạnh hơn lần trước
"Chắc là", tôi tự nhủ, "chắc có gì động ngoài song cửa
Hẵng thử xem ngoài ấy có gì, rồi sẽ tìm ra bí ẩn này
Hẵng cứ bình tâm giây lát, rồi sẽ tìm ra bí ẩn này
Là gió thôi, chẳng có gì hơn nữa

Tôi mở tung cánh cửa, con quạ vung vinh vỗ cánh dồn dập bước vào
Một con quạ bệ vệ, trang nghiêm của những ngày thiêng xưa cũ
Chẳng hề cung kính, không lúc nào dừng lại hay đứng yên
Mà với bộ mặt đài các kiêu kỳ đậu vào phía trên cánh cửa buồng tôi
Đậu trên tượng bán thân thần Pallas, đặt ngay phía trên cánh cửa buồng tôi
Đậu chễm chệ thế thôi, chẳng có gì hơn nữa

Thế rồi với bộ dạng trịnh trọng nghiêm nghị
Con chim màu mun này làm tôi nguôi đi, lòng đương sầu muộn chợt thấy buồn cười
"Cho dù đầu ngươi bị xén trụi lông rồi", tôi bảo, "nom ngươi chẳng nỗi nào hèn nhát"
Con quạ khủng khiếp và cổ lỗ bay lang thang thoát khỏi bờ Đêm
Cho ta biết quí danh ngươi nơi bờ Đêm địa ngục
Con quạ kêu lên: "Không bao giờ nữa"

Tôi kinh ngạc xiết bao khi nghe con chim lóng ngóng vụng về này phát thành lời rõ thế
Dù câu trả lời khá vô nghĩa - vu vơ
Bởi tôi cũng như bạn không thể tin rằng một ai trên đời này
Có diễm phúc được thấy loài chim hay thú nào trên cánh cửa phòng mình
Nó đậu ngay trên pho tượng phía trên cửa phòng mình
Với một cái tên: "Không bao giờ nữa"

Nhưng con quạ đơn độc đậu trên pho tượng câm lặng ấy,
Chỉ nói mỗi một từ, dường như nó trút cạn cả linh hồn vào đó
Rồi nó chẳng thốt thêm lời nào, lặng yên không động cánh
Cho đến khi tôi khẽ thì thầm: "Bạn bè đã bỏ tôi bay biến đi từ trước -
Và ngày mai nó lại sẽ bỏ tôi, như bao hi vọng đã bay đi từ trước
Lời quạ kêu lên: "Không bao giờ nữa"

Giật mình trước sự yên tĩnh bị phá vỡ bởi tiếng trả lời rất đanh và rõ
Tôi liền bảo: "Chắc lời nó thốt ra là toàn bộ vốn liếng ngôn từ
Lấy từ một ông chủ bất hạnh mà tai ương tàn khốc
Bám riết theo cho đến khi những bài ca nước mắt
Và những lời ai điếu Niềm Hi Vọng hắn than vãn u buồn trĩu nặng
"Không bao giờ- không bao giờ nữa"

Con quạ cứ thế làm tôi khuây khoả, tâm hồn đương buồn bã lại muốn mỉm cười
Tôi bèn lê thẳng chiếc ghế nệm tới trước con chim, trước pho tượng bán thân và cánh cửa
Rồi lún ngập trong nhung đệm, tôi miên man tưởng tượng
Nghĩ ngợi con chim quái gở này từ thủa xa xưa -
Con chim ác nghiệt, thô vụng, rùng rợn buồn thảm và quái gở từ thủa xa xưa
Muốn nói gì khi kêu lên "Không bao giờ nữa"

Đến lúc này, tôi đành ngồi ngẫm đoán, không nói một lời với con chim kiêu bạc
Mà đôi mắt rực lửa thiêu đốt tận tâm can
Đến lúc này, ngồi dần dà đoán thêm, đầu nhẹ nhàng ngả trên nhung tím
Nơi ánh đèn hau háu trùm lên
Nhưng chiếc gối bọc nhung tím ánh sáng đèn hau háu trùm lên
Nàng sẽ chẳng ôm ghì được nữa - không bao giờ nữa

Rồi tôi cảm thấy khí trời đậm đặc hơn, đượm mùi thơm từ một lư hương vô hình
Đung đưa trên tay thiên thần mà tiếng chân buông khẽ vang trên thảm
"Thân làm tội đời", tôi gào lên," Chúa đã ban cho ngươi và qua những thiên thần này
đã gửi tới cho ngươi niềm khuây khoả - niềm khuây khoả và rượu giải sầu để lãng quên Lenore."
Hãy uống, hãy uống đi chút rượu giải sầu này và quên đi nàng Lenore đã mất
Con quạ kêu: "Không bao giờ nữa"

"Kẻ báo điềm kia!" - Tôi bảo. - "Đồ tai ác kia! Ngươi lặng thinh là chim hay là quỷ".
Quỷ cám dỗ phái ngươi đến, hay bão táp quăng ngươi dạt vào bến bờ này
Vừa cô độc lại vừa nghênh ngang khinh bạc, trên mảnh đất thần diệu hoang vu này
Trong ngôi nhà ám ảnh rùng rợn ấy - ta van ngươi hãy nói thật ta nghe.
Có chăng, liệu có chăng nhựa hương vùng Gilead?
Con quạ kêu lên: "Không bao giờ nữa"

"Kẻ báo điềm kia!" - Tôi bảo. - "Đồ tai ác kia! - Ngươi lặng thinh. Là chim hay là quỷ".
Có trời cao nhìn xuống chúng ta, có chúa mà hai ta tôn thờ
Xin hãy bảo cho tâm hồn đang trĩu nặng buồn thương, xem trên cõi thiên đường xa xôi
Nó có còn được siết vào lòng người trinh nữ thánh thiện được các thiên thần gọi tên Lenore
Siết chặt người trinh nữ rạng ngời, hiếm có được các thiên thần gọi tên Lenore
Con quạ kêu lên: "Không bao giờ nữa"

"Là chim hay là quỷ, lời ngươi kia là dấu hiệu của chia lìa". - Tôi đứng phắt dậy gào lên
Hãy quay về với dông bão và bờ Đêm địa ngục
Đừng bỏ lại một chiếc lông đen nào làm bằng cho lời dối trá mà hồn ngươi vừa phun ra
Cút khỏi pho tượng trên cánh cửa buồng ta
Hãy rút mỏ ra khỏi tim ta và mang hình hài ngươi biến sau khung cửa
Con quạ đáp lời: "Không bao giờ nữa"

Và con quạ không hề động cánh, vẫn im lìm, toạ im lìm
Trên bức tượng xanh xao, tượng Pallas bán thân bên trên cánh cửa
Và mắt ấy, mắt quỷ đương mơ ngủ,
Và ánh đèn trên cao đổ bóng
Và hồn tôi khi nào thoát khỏi
Bóng quạ đen dập dềnh trên sàn
Không thể nào bay lên - không bao giờ nữa!

Vào một nửa đêm buồn thảm, trong lúc tôi gật gù mệt mỏi và nặng nề,
Sau khi đọc những cuốn sách cổ quái và kỳ thú về huyền sử bị lãng quên,
Trong khi tôi gục đầu, gần như ngủ gật, bỗng nhiên có tiếng gõ nhẹ,
Giống như có ai đó đang lịch sự gõ, gõ cửa buồng tôi.
“‘Có khách,’” Tôi nói thầm, “đang gõ cửa buồng tôi;
Chỉ có vầy, và không còn gì nữa.”

Ah, ngay lập tức tôi nhớ ra, đang là tháng mười hai ảm đạm,
Và từng que củi lụi tàn đang rọi bóng của nó trên sàn nhà.
Tức thì, tôi ước đến bình minh; bõ công tôi tìm mượn
Từ những cuốn sách của tôi điểm kết của sự u sầu, u sầu vì Lenore quá cố.
Vì người trinh nữ cao quý và rạng ngời, người các thiên thần gọi tên Lenore
Không còn được gọi tên ở nơi này nữa.

Và tiếng lật phật của từng tấm rèm cửa tím mượt mà, buồn bã, mong manh
Làm tôi rùng mình—lấp đầy tôi với những nỗi kinh hoàng huyền bí chưa từng thấy trước đây.
Vậy giờ đây, để trấn tĩnh nhịp đập của tim tôi, tôi cứ lặp lại,
“‘Có khách đang xin vào trước cửa buồng tôi,
Vị khách muộn nào đó đang xin vào trước cửa buồng tôi.
Chỉ thế thôi, và không còn gì nữa.”

Lúc này, lòng tôi trở nên mạnh mẽ hơn; không do dự thêm,
“Thưa ngài,” tôi nói, “hoặc Thưa bà, tôi thành thật xin chư vị thứ lỗi;
Nhưng thực ra tôi đang ngủ gật, và một cách lịch sự chư vị đã gõ cửa,
Và một cách yên lặng chư vị đến gõ cửa, gõ vào cửa buồng tôi,
Khiến tôi nghi là chắc chắn tôi nghe thấy chư vị.” Giờ tôi mở toang cánh cửa;---
Bóng tối ở đó, và không còn gì nữa.

Nhìn chằm chằm vào sự tối tăm, tôi đứng đó hồi lâu, tự vấn, sợ hãi
Nghi ngờ, mơ những giấc mơ không người sống nào dám mơ trước đó;
Nhưng sự yên lặng bị phá vỡ, và sự trấn tĩnh không để lại dấu vết gì,
Và từ duy nhất được nói là một từ nói thầm,
Lenore?, Đây tôi nói thầm, và một tiếng vang vọng lại từ ngữ đó,
“Lenore!” Chỉ có vầy, và không còn gì nữa.

Qyau trở về buồng, hết thảy tâm hồn của tôi bên trong như lửa đốt,
Nhưng rồi tôi lại nghe thấy tiếng gõ, tiếng gì đó lớn hơn trước,
“Chắc chắn,” tôi nói, “chắc chắn, là có gì đó ở cửa sổ của tôi.
Vậy để tôi xem, đó là thứ gì, và bí ẩn này được sáng tỏ.
Để tim tôi được trấn tĩnh một lúc, và bí ẩn này được sáng tỏ.
“‘Chỉ là cơn gió, và không còn gì nữa.”

Tôi mở chốt cửa, cùng lúc, với sự giật mình tiếng vỗ cánh,
Ở đó một con quạ to từ những ngày thánh của thời xưa, tiến vào.
Nó không hề kính cẩn dù chỉ một chút; nó không đứng yên hay dừng lại dù chỉ một phút;
Nhưng với diện mạo của lãnh chúa hoặc đức bà, đậu trên cửa buồng tôi.
Đậu trên một bức tượng bán thân Pallas (*), ngay trên cửa buồng tôi,
Đậu, và ngồi đó, và không còn gì nữa.

Sau đó con chim đen sạm này biến suy nghĩ buồn rầu của tôi thành niềm vui
Bởi dáng vẻ chết chóc và cứng nhắc mà diện mạo của nó khoác lấy,
“Mặc dù lông của ngươi bị cắt và bị cạo, ngươi” tôi nói, “chắc chắn không phải kẻ hèn nhát,
Hỡi con quạ tà ma, ghê rợn, và cổ quái, chu du từ màn đêm sâu thẳm.
Hãy cho ta biết quý danh ngươi là gì từ màn đêm của Âm phủ (**).”
Con quạ nói, “Không bao giờ nữa.”

Tôi rợn người khi thứ xấu xí vụng về này hồi đáp một cách rõ ràng,
Dù câu trả lời của nó không ý nghĩa lắm, không mang nhiều liên quan;
Chúng ta không thể không đồng ý rằng không có người sống nào
Từng được chúc lành bằng việc nhìn thấy chim trên cửa buồng hắn ta,
Chim hay thú dữ ở trên bức tượng bán thân trên cửa buồng hắn ta,
Với cái tên là “Không bao giờ nữa.”

Nhưng con quạ, ngồi cô độc trên bức tượng bán thân đó, chỉ nói
Một từ đó, như thể tâm hồn nó đặt trong từ đó mà nó nói ra.
Nó sau đó chẳng nói gì khác; nó rồi chẳng vỗ cánh bay đi;
Đến khi tôi mở miệng lên tiếng, “Đồng bọn khác đã bay đi trước rồi;
Vào lúc bình minh nó sẽ rời bỏ tôi, như hy vọng của tôi đã bay đi trước đó.”
Rồi con chim nói, “Không bao giờ nữa.”

Giật mình trong sự trấn tĩnh bị phá vỡ bởi lời đáp nói một cách đầy nhanh nhảu,
“Không nghi ngờ gì nữa,” tôi nói, “Những gì nó nói là gia tài duy nhất của nó,
Được dạy từ tên chủ nhân xấu số nào đó, kẻ chịu những tai hoạ thảm khốc
Ập đến nhanh, ập đến nhanh hơn cho đến khi những bài ca hát về hắn đầy tính nặng nề,---
Cho đến khi những bài ca buồn về hy vọng của hắn mang đầy giai điệu u uất nặng trĩu
Về “Không bao giờ---Không bao giờ nữa.”

Nhưng con quạ vẫn biến toàn bộ tâm hồn buồn bã của tôi thành niềm vui,
Tôi đẩy cái ghế đệm đến trước con chim, bức tượng và cánh cửa;
Rồi, trên tấm thảm màu tím, tôi để cho bản thân tôi suy niệm
Ý nghĩ này đến ý nghĩ khác, nghĩ xem con chim quỷ dị của thời xưa---
Con chim tà ma, vụng về, dữ tợn và quỷ dị của thời xưa này
Có ý gì khi kêu “Không bao giờ nữa.”

Vì thế tôi ngồi tập trung đoán, nhưng không phát ra một âm tiết nào
Với thứ xấu xí, thứ có những con mắt rực lửa giờ đây đốt đến sâu thẳm lòng dạ tôi
Lúc này và sau đó tôi ngồi đoán, với cái đầu thả lỏng của tôi
Trên đường viền tím của cái gối mà ánh đèn phía trên đang chiếu rọi
Nhưng thứ có đường viền tím mà ánh đèn phía trên đang chiếu rọi
Cô ấy sẽ không bao giờ, ah, gối đầu xuống nữa.

Rồi, tôi tưởng, không khí trở nên đặc hơn, mờ khói từ một bình trầm hương vô hình
Được xông bởi những thiên sứ bước leng keng trên tấm thảm chần,
“Kiếp lưu đày,” Tôi hét lên, “Chúa của ngươi đã cho ngươi---cùng những thiên sứ này Ngài ấy đã sai ngươi.
Hãy yên nghỉ---yên nghỉ và thoát khỏi ký ức của ngươi về Lenore!
Hãy uống cạn, uống cạn sự giải thoát tốt lành này và quên Lenore quá cố này đi!”
Con quạ nói, “Không bao giờ nữa!”

“Đồ bịp bợm!” tôi nói, “Tên gian ác---đồ bịp bợm, dù là chim hay quỷ!
Dù là bão tố sai ngươi, hoặc dù địa ngục quẳng ngươi lên khỏi đó.
Cô quạnh, nhưng lại không bị khuất phục, trên vùng đất hoang nhiệm màu này—
Trong căn nhà bị ám bởi nỗi kinh hoàng này---hãy thật lòng nói với ta, ta cầu xin:
Có---Có sự cứu rỗi (***) nào hiện hữu không? Hãy nói---ta cầu xin hãy nói!”
Con quạ nói, “Không bao giờ nữa!”

“Đồ bịp bợm!” tôi nói, “Tên gian ác---đồ bịp bợm, dù là chim hay quỷ!
Bởi Thiên Đàng ngự ở trên chúng ta đó---bởi vị Chúa chúng ta đều tôn thờ đó---
Hãy nói với linh hồn u sầu này, rằng, trong Nhà Chúa (****) xa xôi,
Sẽ có một trinh nữ rạng ngời, được các thiên thần gọi tên Lenore?
Có một trinh nữ cao quý và rạng ngời, được các thiên thần gọi tên Lenore?
Con quạ nói, “Không bao giờ nữa!”

“Hãy để lời này là dấu hiệu của sự chia lìa, hỡi chim hoặc kẻ thù!” Tôi thét lên, vùng dậy---
“Hãy quay về địa ngục và Âm phủ đi!”
“Chớ để lại cái lông đen nào như là bằng chứng cho lời dối trá ngươi đã nói!
“Hãy để cho sự cô độc của ta được yên ổn!—Hãy cút khỏi bức tượng trên cửa của ta đi!
“Hãy mang cái mỏ của ngươi khỏi lòng ta, và hãy biến khỏi cánh cửa của ta đi!”
Con quạ nói, “Không bao giờ nữa!”

Và con quạ, không bao giờ bay lên, vẫn ngồi yên, vẫn ngồi yên
Trên bức tượng bán thân Pallas trắng bệch ngay phía trên cửa buồng tôi;
Và mắt của nó có dáng dấp của một con quỷ đang mơ.
Và ánh đèn phía trên nó chiếu rọi bóng của nó xuống sàn nhà;
Và linh hồn tôi, trong cái bóng đó, nằm trôi nổi trên sàn nhà
Sẽ không bao giờ---được nâng đỡ nữa!’