Đăng bởi hongha83 vào Hôm nay 09:56
Sa mère en le mettant au monde s’en alla.
Sombre distraction du sort. Pourquoi cela?
Pourquoi tuer la mère en laissant l’enfant vivre?
Pourquoi par la marâtre, ô deuil! la faire suivre?
Car le père était jeune, il se remaria.
Un an, c’est bien petit pour être paria;
Et le bel enfant rose avait eu tort de naître.
Alors un vieux bonhomme accepta ce pauvre être;
C’était l’aïeul. Parfois ce qui n’est plus défend
Ce qui sera. L’aïeul prit dans ses bras l’enfant
Et devint mère. Chose étrange et naturelle.
Sauver ce qu’une morte a laissé derrière elle;
On est vieux, on n’est plus bon qu’à cela; tâcher
D’être le doux passant, celui que vont chercher,
D’instinct, les accablés et les souffrants sans nombre,
Et les petites mains qui se tendent dans l’ombre;
Il faut bien que quelqu’un soit là pour le devoir;
Il faut bien que quelqu’un soit bon sous le ciel noir,
De peur que la pitié dans les cœurs ne tarisse;
Il faut que quelqu’un mène à l’enfant sans nourrice
La chèvre aux fauves yeux qui rôde au flanc des monts;
Il faut quelqu’un de grand qui fasse dire: Aimons!
Qui couvre de douceur la vie impénétrable,
Qui soit vieux, qui soit jeune, et qui soit vénérable;
C’est pour cela que Dieu, ce maître du linceul,
Remplace quelquefois la mère par l’aïeul,
Et fait, jugeant l’hiver seul capable de flamme,
Dans l’âme d’un vieillard éclore un cœur de femme.
Donc l’humble petit Paul naquit, fut orphelin,
Eut son grand œil bleu d’ombre et de lumière plein,
Balbutia les mots de la langue ingénue,
Eut la fraîche impudeur de l’innocence nue,
Fut cet ange qu’est l’homme avant d’être complet;
Et l’aïeul, par les ans pâli, le contemplait
Comme on contemple un ciel qui lentement se dore.
Oh! comme ce couchant adorait cette aurore!
Le grand-père emporta l’enfant dans sa maison,
Aux champs, d’où l’on voyait un si vaste horizon
Qu’un petit enfant seul pouvait l’emplir. Les plaines
Étaient vertes, avec toutes sortes d’haleines
Qui sortaient des forêts et des eaux; la maison
Avait un grand jardin, et cette floraison,
Ces prés, tous ces parfums et toute cette vie
Caressèrent l’enfant; les fleurs n’ont pas d’envie.
Dans ce jardin croissaient le pommier, le pêcher,
La ronce; on écartait les branches pour marcher;
Des transparences d’eau frémissaient sous les saules;
On voyait des blancheurs qui semblaient des épaules,
Comme si quelque nymphe eût été là; les nids
Murmuraient l’hymne obscur de ceux qui sont bénis;
Les voix qu’on entendait étaient calmes et douces;
Les sources chuchotaient doucement dans les mousses;
À tout ce qui gazouille, à tout ce qui se tait,
Le remuement confus des feuilles s’ajoutait;
Le paradis, ce chant de la lumière gaie,
Que le ciel chante, en bas la terre le bégaie,
En été, quand l’azur rayonne, ô pur jardin!
Paul étant presque un ange, il fut presque un éden;
Et l’enfant fut aimé dans cette solitude,
Hélas! et c’est ainsi qu’il en prit l’habitude.
Un jardin, c’est fort beau, n’est-ce pas? Mettez-y
Un marmot; ajoutez un vieillard; c’est ainsi
Que Dieu fait. Combinant ce que le cœur souhaite
Avec ce que les yeux désirent, ce poëte
Complète, car au fond la nature c’est l’art,
Les roses par l’enfant, l’enfant par le vieillard.
L’enfant voisine avec les fleurs, c’est de son âge;
Et l’aïeul vient, sachant qu’il est du voisinage;
Et comme c’est exquis de rire au mois d’avril!
Un nouveau-né vermeil, et nu jusqu’au nombril,
Couché sur l’herbe en fleurs, c’est aimable, ô Virgile!
Hélas! c’est tellement divin que c’est fragile!
Paul est d’abord bien frêle et bien chétif. Qui sait?
Vivra-t-il? Un vent noir, lorsqu’il naquit, passait,
Souffle traître; et sait-on si cette bise amère
Ne viendra pas chercher l’enfant après la mère?
Il faut allaiter Paul; une chèvre y consent.
Paul est frère de lait du chevreau bondissant;
Puisque le chevreau saute, il sied que l’homme marche,
Et l’enfant veut marcher. Et l’aïeul patriarche
Dit: C’est juste. Marchons. Oh! les enfants, cela
Tremble, un meuble est Charybde, une pierre est Scylla,
Leur front penche, leur pied fléchit, leur genou ploie,
Mais ce frémissement n’ôte rien à leur joie.
Frémir n’empêche pas la branche de fleurir.
Un an, c’est l’âge fier; croître, c’est conquérir;
Paul fait son premier pas, il veut en faire d’autres.
(Mères, vous le voyez en regardant les vôtres.)
Frais spectacle! l’enfant est suivi par l’aïeul.
— Prends garde de tomber. C’est cela. Va tout seul.
Paul est brave, il se risque, hésite, appelle, espère,
Et tout à coup se met en route, et le grand-père
L’entoure de ses mains que les ans font trembler,
Et, chancelant lui-même, il l’aide à chanceler.
Et cela s’achevait par un éclat de rire.
Oh! pas plus qu’on ne peut peindre un astre, ou décrire
La forêt éblouie au soleil se chauffant,
Nul n’ira jusqu’au fond du rire d’un enfant;
C’est l’amour, l’innocence auguste, épanouie,
C’est la témérité de la grâce inouïe,
La gloire d’être pur, l’orgueil d’être debout,
La paix, on ne sait quoi d’ignorant qui sait tout.
Ce rire, c’est le ciel prouvé, c’est Dieu visible.
L’aïeul, grave figure à mettre en une bible,
Mage que sur l’Horeb Moïse eût tutoyé,
N’était rien qu’un bon vieux grand-père extasié;
Il ne résistait pas au charme, et, sans défense,
Honorait, consultait et vénérait l’enfance;
Il regardait le jour se faire en ce cerveau.
Paul avait chaque mois un bégaiement nouveau,
Effort de la pensée à travers la parole,
Sorte d’ascension lente du mot qui vole,
Puis tombe, et se relève avec un gai frisson,
Et ne peut être idée et s’achève en chanson.
Paul assemblait des sons, leur donnait la volée,
Scandait on ne sait quelle obscure strophe ailée,
Jasait, causait, glosait, sans se taire un instant,
Et la maison était ravie en l’écoutant.
Il chantait, tout riait, et la paix était faite;
On eût dit qu’il donnait le signal de la fête;
Et les arbres parlaient de cet enfant entr’eux;
Et Paul était heureux; c’est charmant d’être heureux!
Avec l’autorité profonde de la joie
Paul régnait; son grand-père était sa douce proie;
L’aïeul obéissait, comme il sied. — Père, attends.
Il attendait. Non. Viens. — Il venait. Le printemps
A sur le vieil hiver tous les droits du jeune âge.
Comme ils faisaient ensemble un bon petit ménage,
Ce petit-fils tyran, ce grand-père opprimé!
Comme janvier cherchait à plaire au mois de mai!
Comme, au milieu des nids chantant à leurs oreilles,
Erraient gaiement ces deux naïvetés pareilles
Dont l’une avait deux ans et l’autre quatrevingt!
Un jour l’un oublia, mais l’autre se souvint;
Ce fut l’enfant. La nuit pour eux n’était point noire.
L’aïeul faisait penser Paul, qui le faisait croire.
On eût dit qu’échangeant leur âme en ce beau lieu,
Chacun montrait à l’autre un des côtés de Dieu.
Ils mêlaient tout, le jour leurs jeux, la nuit leurs sommes.
Oh! quel céleste amour entre ces deux bonshommes!
Ils n’avaient qu’une chambre, ils ne se quittaient pas;
Le premier alphabet, comme le premier pas,
Quelles occasions divines de s’entendre!
Le grand-père n’avait pas d’accent assez tendre
Pour faire épeler l’ange attentif et charmé,
Et pour dire: Ô mon doux petit Paul bien-aimé!
Dialogues exquis! murmures ineffables!
Ainsi les oiseaux bleus gazouillent dans les fables.
— Prends garde, c’est de l’eau. Pas si loin. Pas si près.
Vois, Paul, tu t’es mouillé les pieds. — Pas fait exprès.
— Prends garde aux cailloux. — Oui, grand-père. — Va dans l’herbe.
Et le ciel était pur, pacifique et superbe,
Et le soleil était splendide et triomphant
Au-dessus du vieillard baisant au front l’enfant.
Le père, ailleurs, vivait avec son autre femme.
C’est en vain qu’une morte en sa tombe réclame,
Quand une nouvelle âme entre dans la maison.
De sa seconde femme il avait un garçon,
Et Paul n’en savait rien. Qu’importe! Heureux, prospère,
Gai, tranquille, il avait pour lui seul son grand-père!
Le reste existait-il?
Le grand-père mourut.
Quand Sem dit à Rachel, quand Booz dit à Ruth:
Pleurez, je vais mourir! Rachel et Ruth pleurèrent;
Mais le petit enfant ne sait pas; ses yeux errent,
Son front songe. L’aïeul, parfois, se sentant las,
Avait dit: — Paul! je vais mourir. Bientôt, hélas!
Tu ne le verras plus, ton pauvre vieux grand-père
Qui t’aimait. — Rien n’éteint cette douce lumière,
L’ignorance, et l’enfant, plein de joie et de chants,
Continuait de rire.
Une église des champs,
Pauvre comme les toits que son clocher protége,
S’ouvrit. Je me souviens que j’étais du cortége.
Le prêtre, murmurant une vague oraison,
Les amis, les parents, vinrent dans la maison
Chercher le doux aïeul pour l’aller mettre en terre;
La plaine fut riante autour de ce mystère;
On dirait que les fleurs aiment ces noirs convois;
De bonnes vieilles gens priaient, mêlant leurs voix;
On suivit un chemin, creux comme une tranchée;
Au bord de ce chemin, une vache couchée
Regardait les passants avec maternité;
Les paysans avaient leur bourgeron d’été;
Et le petit marchait derrière l’humble bière.
On porta le vieillard au prochain cimetière,
Enclos désert, muré d’un mur croulant, auprès
De l’église, âpre et nu, point orné de cyprès,
Ni de tombeaux hautains, ni d’inscriptions fausses;
On entrait dans ce champ plein de croix et de fosses,
Lieu sévère où la mort dort si Dieu le permet,
Par une grille en bois que la nuit on fermait;
Aux barreaux s’ajoutait le croisement d’un lierre;
Le petit enfant, chose obscure et singulière,
Considéra l’entrée avec attention.
Le sort pour les enfants est une vision;
Et la vie à leurs yeux apparaît comme un rêve.
Hélas! la nuit descend sur l’astre qui se lève.
Paul n’avait que trois ans.
— Vilain petit satan!
Méchant enfant! Le voir m’exaspère! Va-t-en!
Va-t-en! Je te battrais! Il est insupportable.
Je suis trop bonne encor de le souffrir à table.
Il m’a taché ma robe, il a bu tout le lait.
À la cave! Au pain sec! Et puis il est si laid! —
À qui donc parle-t-on? À Paul. — Pauvre doux être!
Hélas! après avoir vu l’aïeul disparaître,
Paul vit dans la maison entrer un inconnu,
C’était son père; puis une femme au sein nu,
Allaitant un enfant; l’enfant était son frère.
La femme l’abhorra sur-le-champ. Une mère
C’est le sphinx; c’est le cœur inexplorable et doux,
Blanc du côté sacré, noir du côté jaloux,
Tendre pour son enfant, dur pour celui d’une autre.
Souffrir, sachant pourquoi, martyr, prophète, apôtre,
C’est bien; mais un enfant, fantôme aux cheveux d’or,
Être déjà proscrit n’étant pas homme encor!
L’épine de la ronce après l’ombre du chêne!
Quel changement! l’amour remplacé par la haine!
Paul ne comprenait plus. Quand il rentrait le soir,
Sa chambre lui semblait quelque chose de noir;
Il pleura bien longtemps. Il pleura pour personne.
Il eut le sombre effroi du roseau qui frissonne.
Ses yeux en s’éveillant regardaient étonnés.
Ah! ces pauvres petits, pourquoi donc sont-ils nés?
La maison lui semblait sans jour et sans fenêtre,
Et l’aurore n’avait plus l’air de le connaître.
Quand il venait: — Va-t-en! Délivrez-moi de ça!
Criait la mère. Et Paul lentement s’enfonça
Dans de l’ombre. Ce fut comme un berceau qu’on noie.
L’enfant qui faisait tout joyeux, perdit la joie;
Sa détresse attristait les oiseaux et les fleurs;
Et le doux boute-en-train devint souffre-douleurs.
— Il m’ennuie! il est sale! il se traîne! il se vautre!
On lui prit ses joujoux pour les donner à l’autre.
Le père laissait faire, étant très-amoureux.
Après avoir été l’ange, être le lépreux!
La femme, en voyant Paul, disait: Qu’il disparaisse!
Et l’imprécation s’achevait en caresse.
Pas pour lui.
— Viens, toi! Viens, l’amour! viens, mon bonheur!
J’ai volé le plus beau de vos anges, Seigneur,
Et j’ai pris un morceau du ciel pour faire un lange.
Seigneur, il est l’enfant, mais il est resté l’ange.
Je tiens le paradis du bon Dieu dans mes bras.
Voyez comme il est beau! Je t’aime. Tu seras
Un homme. Il est déjà très-lourd. Mais c’est qu’il pèse
Presque autant qu’un garçon qui marcherait! Je baise
Tes pieds, et c’est de toi que me vient la clarté! —
Et Paul se souvenait, avec la quantité
De mémoire qu’auraient les agneaux et les roses,
Qu’il s’était entendu dire les mêmes choses.
Il prenait dans un coin, à terre, ses repas.
Il était devenu muet, ne parlait pas,
Ne pleurait plus. L’enfance est parfois sombre et forte.
Souvent il regardait lugubrement la porte.
Un soir on le chercha partout dans la maison;
On ne le trouva point; c’était l’hiver, saison
Qui nous hait, où la nuit est traître comme un piége;
Dehors des petits pas s’effaçaient dans la neige...
On retrouva l’enfant le lendemain matin.
On se souvint de cris perdus dans le lointain;
Quelqu’un même avait ri, croyant, dans les nuées,
Entendre, à travers l’ombre où flottent des huées,
On ne sait quelle voix du vent crier: Papa!
Papa! Tout le village, ému, s’en occupa,
Et l’on chercha; l’enfant était au cimetière.
Calme comme la nuit, blême comme la pierre,
Il était étendu devant l’entrée, et froid;
Comment avait-il pu jusqu’à ce triste endroit
Venir, seul dans la plaine où pas un feu ne brille?
Une de ses deux mains tenait encor la grille;
On voyait qu’il avait essayé de l’ouvrir.
Il sentait là quelqu’un pouvant le secourir;
Il avait appelé dans l’ombre solitaire,
Longtemps; puis il était tombé mort sur la terre,
À quelques pas du vieux grand-père, son ami.
N’ayant pu l’éveiller, il s’était endormi.
Trang trong tổng số 1 trang (1 bài trả lời)
[1]
Gửi bởi hongha83 ngày Hôm nay 09:56
Em vừa sinh ra, mẹ đã lìa đời.
Số phận trớ trêu! Sao vậy, hỡi trời?
Giết người mẹ và dè con sống sót
Trong tay bà mẹ kế? Ôi tang tóc!
Cha em còn trẻ nên đã tục huyền.
Em mới một năm, quá thiếu tuổi một cùng đinh
Lỗi bé xinh là chào đời lúc đó.
Ông nội nhận nuôi bé Pôn khốn khổ.
Có đôi khi những gì không còn nữa
Lại bênh vực tương lai. Nội đã chìa bàn tay
Một người mẹ. Lạ lùng mà cũng tự nhiên thay!
Nội đã cứu em khi người mẹ chết,
Nội đã già, còn việc này là hợp,
Như kẻ qua đường tính nết hiền lành,
Nơi đám người bị khổ đau, đè nén, kể vô vàn,
Những bàn tay nhỏ trong tối đêm tìm hội tụ;
Cần có ai đây kiên trì nghĩa vụ:
Cần có người tốt bụng dưới trời đen,
Để tình thương không cạn hết nơi tim;
Cần người lên núi đưa dê mẹ, mắt vàng hung
Về nuôi bé mồ côi đang đói lả;
Cần tấm lòng thanh cao luôn nhắc nhở: Thương nhau!
Làm cuộc sống chông gai bớt sầu đau.
Người ấy đáng kính, dù tóc xanh hay đã bạc đầu:
Vì thế Chúa, hằng phát ban khăn liệm,
Đôi khi thay mẹ bằng người ông thánh thiện;
Xét ngày đông giữ lửa suốt mùa liền,
Chúa ban cho nội trái tim mẹ hiền.
Vậy bé Pôn hèn mọn sinh ra côi cút,
Mắt xanh, lúc ngời lên, khi ủ dột,
Bi bô vài tiếng ngọng líu lo;
Lỗi của em là trần trụi ngây thơ,
Là thiên thần, là người lớn chưa tròn năm tháng;
Và nội, lu mờ bởi tuổi cao, ngồi ngắm
Như ngắm bầu trời đang dần tươi thắm.
Ôi, hoàng hôn sùng mến ánh bình minh!
Rồi ông nội ẵm cháu cháu yêu tận nhà mình,
Bế ra đồng, nơi chân trời bát ngát
Chỉ mình em đã thấy như đầy ắp.
Bình nguyên xanh tươi, rừng suối ngát hương.
Ngôi nhà ông lọt giữa một khu vườn,
Cuộc sống với đồng, hoa, hương thơm phức
Vuốt ve em; hoa chẳng hề ghen tức.
Vườn mọc đầy táo, đào, và huệ đỏ:
Rẽ lá mà đi, thấy như run rẩy
Những giọt long lanh treo lá liễu dài;
Những mảng trắng tinh nom tựa đôi vai,
Như nữ thuỷ thần nào đang thấp thoáng;
Những ổ chim râm ran bài ca thánh;
Tiếng xung quanh nghe tĩnh mịch, du dương;
Suối lững lờ róc rách giữa rêu phong;
Tiếng lá rì rào đua nhau hoà lẫn
Với đủ loại âm thanh vút cao, trầm lặng;
Khúc thiên đường như toả ánh vui tươi,
Trời xướng mê ly, đất hoạ líu lời;
Mùa hạ trời xanh, vườn thanh tú,
Pôn tựa hài đồng, vườn như thiên phủ,
Em được yêu thương trong chốn quạnh hiu,
Ôi! Bé Pôn quen thói được nuông chiều.
Vườn đẹp lắm, phải không? Nằm ngay giữa
Là chú bé Pôn; rồi ông nội nữa.
Chúa dung hoà nguyện vọng của con tim
Với những ước mong lộ giữa ánh nhìn;
Thực ra cảnh thiên nhiên cũng là văn nghệ,
Chúa thêm trẻ vào hoa, thêm già vào trẻ.
Tuổi của em là sống giữa rừng hoa;
Nội tới vườn hoa, vì nội cùng nhà.
Ôi, tiếng cười xuân sao mà vui nhộn!
Em bé xinh không quần và hở rốn
Nằm thảm cỏ hoa, trông thật đáng yêu!
Than ôi! Đẹp tuyệt trần nên mỏng manh nhiều!
Thoạt tiên bé Pôn còn mảnh mai và còi cọc.
Sống nổi chăng? Lúc em sinh, một cơn gió độc
Ào qua. Biết đâu luồng gió tối tăm
Chẳng cuốn Pôn đi như bắt mẹ hiền thân?
Một dê mẹ nhận cho Pôn bú chực,
Vậy Pôn là em của dê con tinh nghịch;
Dê con nhảy nhót, Pôn phải biết di
Pôn muốn tập đi; Nội nói: «Con đợi gì!»
Pôn bước run run. Ôi! Trẻ nhỏ
Nhìn viên đá như trường thành đồ sộ,
Đầu cúi, gối cong, chân gấp, mệt nhoài...
Run chân nhưng đâu bị giảm niềm vui.
Cành cây rung nhưng nở hoa thắm rực.
Lên một là tự hào; lớn thêm là chinh phục;
Pôn đi bước đầu, em muốn bước luôn
(Hỡi bà mẹ hiền, chắc hiểu ngay khi ngắm các con).
Ôi, cảnh đẹp! Em bé tập đi, tay ông nội giữ,
«Cứ thế. Con đi một mình. Khéo ngã».
Pôn bạo, liều, ngại ngần, kêu ông nội, chờ mong,
Rồi thoăn thoắt xăm xăm bước tới. Người ông
Ôm bé bằng hai tay già run rẩy,
Ông chuệnh choạng, giúp Pôn đi lẩy bẩy,
Rồi hai ông cháu phá lên cười.
Ôi! Nhìn thấu em qua nụ cười tươi
Cũng khó như vẽ một vì tinh tú,
Tả một khu rừng sưởi ấm dưới trời nắng đỏ;
Đó là tình yêu, thơ dại mênh mông,
Đó là liều thân, duyên dáng vô song,
Vinh quang vì trong sáng, kiêu hãnh vì đứng thẳng,
Lòng thư thái nơi kẻ dốt biết nhiều vô tận.
Tiếng cười, ôi, là trời, là chúa hiện thân.
Như bức tranh nơi sách Phúc âm,
Như đạo sĩ mà thủ lĩnh Mô-xơ coi thân thiết,
Nội chỉ là một người ông ham thích,
Không cưỡng nổi duyên thơ, chẳng đắn đo,
Trân trọng, chăm nom, vị nể tuổi thơ;
Ngắm bình minh tỏ dần trong đầu óc trẻ.
Cứ mỗi tháng, Pôn thêm lời bập bẹ,
Cố gắng tư duy biểu hiện qua lời,
Những ngôn từ muốn dần bay tới chân trời,
Nhưng rơi xuống, lại đứng lên, vui trong run rẩy,
Không nên ý, nhưng trở thành khúc ca tươi trẻ.
Pôn phối âm thanh, thả chúng bay lên,
Như vần thơ tối nghĩa mang cánh tiên,
Em líu lo, chuyện trò không biết chán,
Cả nhà lắng nghe, niềm vui rực sáng.
Em hát, quanh em vui cười, thật quả thanh bình;
Em như kẻ điều hành trong lễ hội linh đình;
Cây cỏ kháo nhau về Pôn bé bỏng;
Pôn vui sướng; thật là mê ly khi vui sướng!
Với quyền lực sâu xa của niềm vui
Pôn trị vì. Pôn thành vị chỉ huy;
Lẽ thường ông vâng lời. «Chờ đã, nội».
Nội chờ. «Nội, lại đây». Ông tới vội.
So với mùa đông, xuân bao ưu thế tuổi thơ.
Tổ ấm hai người đầy vẻ nên thơ,
Cháu chuyên quyền, ông sống trong áp bức!
Thế mới biết đông tàn muốn chiều lòng xuân sắc!
Ôi, giữa những ổ chim đua tiếng hót líu lo,
Lang thang hai kẻ cùng độ ngây thơ
Một lên hai, một nữa lên hai thêm tám chục
Một ngày qua, cháu nhớ, ông quên mất;
Với họ, đêm dài chẳng có chi đen.
Ông giúp cháu suy tư và cháu giúp ông tin,
Hai linh hồn hoà nhau chốn vườn thanh tú
Là giúp nhìn mỗi nét riêng nơi Chúa.
Họ góp chung, ngày trò chơi và đêm tối giấc nồng.
Tình yêu giữa họ như chốn thiên cung!
Họ chẳng rời nhau và chỉ một phòng chung sống:
Học chữ đầu tiên, tập bước vững chân.
Là dịp hiểu nhau thực tuyệt trần!
Giọng người ông không còn thật rõ
Giúp đánh vần cho cháu thơ đang chăm chú,
Và đề nói: Ôi, Pôn nhỏ thân thương!
Những chim xanh trong các chuyện hoang đường
Sẽ hót: Trò chuyện tuyệt vời! Thầm thì khó tả!
«Chớ đến gần, con. Đấy là ao nước cả.
Đấy, con làm ướt chân. Đừng tự ý, con.
Cẩn thận, sỏi trơn! — Vâng ạ. — Đi phía cỏ non».
Trời trong xanh, bình yên và tuyệt mỹ,
Tráng lệ, mặt trời đầy hoan hỷ
Toả chiếu ông già hôn trán cháu thơ ngây.
Xa nơi đó, cha Pôn sống cùng vợ sau này.
Dưới mồ sâu, mẹ Pôn nguyện cầu vô ích
Khi kẻ ấy đã lọt vào căn nhà thân thiết.
Cha cùng mẹ kế đã có con trai,
Pôn không biết. Cần chi! Em cứ sướng vui,
Yên chí là nội thuộc riêng em mãi mãi!
Nhưng đau đớn thay, nội bỗng lìa đời.
Khi Bu-zơ bảo vợ: Ta sắp chết!
Nàng Rút, vợ chàng, khóc than thảm thiết;
Nhưng bé Pôn thì không. Mắt nhìn quanh,
Trán suy tư, Đôi khi, liệu sức mình,
Nội nói: «Pôn! Ông sẽ chết. Ôi, chẳng còn lâu nữa!»
Con sẽ mất đi người ông khốn khổ
Hằng yêu thương con. Dốt nát như ánh sáng dịu mờ,
Ánh không tắt, Pôn vẫn luôn ca hát như xưa,
Vẫn vui cười không ngớt.
Ngôi nhà thờ thôn dã,
Nghèo tựa mái rêu dưới gác chuông rệu rã,
Làm lễ cho ông. Tôi nhớ cũng tới nhà thờ.
Linh mục lâm râm bài nguyện lờ mờ.
Bạn bè thân thích tới ngôi nhà nhỏ bé
Đưa nội hiền từ về nơi yên nghỉ;
Bình nguyên vẫn tươi cười bên cảnh bí huyền;
Hình như hoa thích các đám tang đen;
Các cụ đồng thanh đọc lời cầu nguyện;
Đám bước theo đường trũng như hầm chiến;
Cạnh đường đi, một bò cái nằm im
Nhìn đám người qua với lòng mẹ hiền;
Các bác nông dân tay mang chồi cây mùa nóng;
Pôn lặng lẽ theo áo quan gỗ mỏng.
Người ta đưa nội tới nghĩa trang nghèo,
Không bóng người, tường lở xanh rêu,
Gần nhà thờ, đất gồ ghề lơ thơ cây trắc,
Không mồ cao ngạo, không bia bày đặt,
Đầy thánh giá và hố đào thẳng tắp;
Đám tang qua cửa ban đêm đóng chặt;
Dây thường xuân leo quấn cánh gỗ dương;
Điều không hiểu được và quá lạ thường:
Pôn chỉ chăm chú nhìn lối vào khu buồn lặng.
Với trẻ em, số phận là ảo mộng,
Và chúng xem đời chỉ tựa giấc mơ.
Ôi, sao đang mọc bị đêm che khuất từ giờ.
Lúc ấy Pôn ba tuổi.
«Quỷ sa tăng đốn mạt,
Thằng độc địa! Nhìn mà lộn ruột! Cút cho rảnh mắt!
Cút đi, bà đánh chết giờ! Ai chịu nổi mày?
Lại phải cùng ngồi ăn với nó kia đây.
Đã dây bẩn áo bà, lại còn tu sạch sữa.
Cút xuống hầm nhà! Ăn cơm nguội! Đồ quỷ dữ!»
Người ta nói với Pôn thế đó. Thật đáng thương!
Than ôi! Sau khi mất hẳn người ông,
Pôn thấy đến nhà em một người xa lạ
Là cha em. Rồi một bà áo hở
Đang cho con bú; thằng cu là em của Pôn.
Mẹ kế làm Pôn sợ hãi mất hồn.
Một người mẹ thâm hiểm, vừa hiền vừa ác,
Trắng phía tình riêng, đen nơi ganh ghét,
Hiền với con riêng, ác với con kẻ khác.
Chúng ta hiểu nỗi đau người tử vì đạo, người tiên tri.
Nhưng đây một hình hài với mái tóc hoe hoe,
Đang là trẻ thơ đã như bị đày biệt xứ!
Mất bóng sồi cao để bị gai đâm chí tử!
Thảm thay! Thay thế tình yêu bởi ghét ghen!
Pôn đâu còn hiểu được. Căn phòng như nhuốm màu đen
Khi mỗi chiều em trở về buồng ngủ;
Pôn khóc nhiều, khóc không phải vì ai cả.
Pôn sợ như cây sậy nhỏ rung rung.
Khi ngủ dậy, mắt nhìn ngó bâng khuâng.
Sao phải ra đời những trẻ em đau khổ?
Nhà bỗng tối om như không cửa sổ,
Bình minh như làm bộ không quen cậu bé đáng thương.
Khi em lại gần, mẹ kế la hét điên cuồng:
«Cút ngay! Cút ngay không bà ngứa mắt!»
Pôn từ từ dấn thân vào bóng mờ hiu hắt.
Em như sống trên chiếc nôi bị dìm.
Trước là nguồn vui cho mọi người, nay chỉ thấy nỗi buồn;
Tuyệt vọng mang sầu cả cho chim chóc, hoa thơm;
Trước là hiện thân sướng vui, nay chịu muôn phần khổ ải.
«Chán chưa! Đồ bẩn thỉu lê la! Đồ báo hại!»
Đồ chơi của Pôn được chuyển tất cho bé mới sinh.
Người cha kệ thây vì «ngài» rất si tình.
Trước là thiên thần, nay là đồ hủi!
Thấy mặt Pôn, mẹ kế hét: «Khôn hồn thị lủi»
Rồi từ nguyên rủa, chuyển sang vuốt ve.
Tất nhiên không là Pôn. «Lại đây cưng của ta!
Hạnh phúc của ta. Ta bắt trộm của Chúa thiên thần đẹp nhất.
Ta lấy một mẩu trời làm tã lót!
Lạy Chúa, nó là đứa trẻ, mà vẫn là thiên thần.
Tay ta ôm cả thiên đường Chúa đã ban.
Con xinh quá! Mẹ yêu. Con sẽ lớn.
Giờ đã nặng ghê. Ôi, ta quả là sung sướng
Vì con tôi đã lớn bằng trẻ lên ba!
Cho mẹ hôn chân, ánh sáng của đời ta!»
Pôn nhớ lại bằng trí óc thơ có hạn
Như trí của cừu non, của hoa hồng buổi sáng.
Rằng xa xưa lời đó em từng nghe.
Pôn được ăn riêng trong xó, ngồi lê.
Câm lặng âm thầm, miệng không buồn hé.
Không khóc nữa. Đôi khi trẻ em ủ dột và cương nghị
Em thường nhìn phía cửa, dáng thảm sầu
Một chiều, tìm khắp nhà chẳng thấy Pôn đâu;
Lúc ấy mùa đông, mùa mang đầy ác cảm.
Đêm đông che giấu muôn vàn bẫy cạm.
Ngoài trời, dấu chân nhỏ bị tuyết xoá trơn...
Sáng hôm sau, người ta tìm thấy bé Pôn.
Bỗng nhớ lại tiếng kêu chìm trong xa vắng;
Có kẻ đã tưởng trong mây xám,
Nghe qua bóng đêm vẳng tiếng hò la.
Gió đông như gào thét: Cha ơi, cha!
Cả làng xúc động, đổ xô tìm khắp,
Và cuối cùng thấy bé nơi nghĩa trang xa tắp.
Lặng như đêm, nhợt nhạt như hòn đá mài dao,
Nằm lạnh ngắt cạnh nghĩa trang, lối cửa vào;
Sao em đã tới chốn sầu ấy được.
Một mình qua cánh đồng tối đen như mực?
Một tay còn bám chặt cánh cửa gỗ dương;
Hẳn em tìm cách mở cổng nghĩa trang,
Cảm thấy nơi đây như có người cứu rỗi,
Em đã gọi hồi lâu trong bóng tối;
Nhưng rồi bé Pôn ngã xuống, lìa đời,
Cách mộ nội, người bạn em, vài bước mà thôi.
Không đánh thức được ông, ngàn năm em nghỉ cạnh!
Bình luận nhanh 0
Bạn đang bình luận với tư cách khách viếng thăm. Để có thể theo dõi và quản lý bình luận của mình, hãy đăng ký tài khoản / đăng nhập trước.