Oceano nox

Oh! combien de marins, combien de capitaines
Qui sont partis joyeux pour des courses lointaines,
Dans ce morne horizon se sont évanouis!
Combien ont disparu, dure et triste fortune!
Dans une mer sans fond, par une nuit sans lune,
Sous l’aveugle océan à jamais enfouis!

Combien de patrons morts avec leurs équipages!
L’ouragan de leur vie a pris toutes les pages
Et d’un souffle il a tout dispersé sur les flots!
Nul ne saura leur fin dans l’abîme plongée.
Chaque vague en passant d’un butin s’est chargée;  
L’une a saisi l’esquif, l’autre les matelots!

Nul ne sait votre sort, pauvres têtes perdues!
Vous roulez à travers les sombres étendues,
Heurtant de vos fronts morts des écueils inconnus.
Oh ! que de vieux parents, qui n’avaient plus qu’un rêve,
Sont morts en attendant tous les jours sur la grève
Ceux qui ne sont pas revenus!

On s’entretient de vous parfois dans les veillées.
Maint joyeux cercle, assis sur des ancres rouillées,
Mêle encor quelque temps vos noms d’ombre couverts
Aux rires, aux refrains, aux récits d’aventures,
Aux baisers qu’on dérobe à vos belles futures,
Tandis que vous dormez dans les goémons verts!

On demande : -- Où sont-ils ? sont-ils rois dans quelque île?
Nous ont-ils délaissés pour un bord plus fertile? -
Puis votre souvenir même est enseveli.
Le corps se perd dans l’eau, le nom dans la mémoire.
Le temps, qui sur toute ombre en verse une plus noire,
Sur le sombre océan jette le sombre oubli.

Bientôt des yeux de tous votre ombre est disparue.
L’un n’a-t-il pas sa barque et l’autre sa charrue?
Seules, durant ces nuits où l’orage est vainqueur,
Vos veuves aux fronts blancs, lasses de vous attendre,
Parlent encor de vous en remuant la cendre
De leur foyer et de leur coeur!

Et quand la tombe enfin a fermé leur paupière,
Rien ne sait plus vos noms, pas même une humble pierre
Dans l’étroit cimetière où l’écho nous répond,
Pas même un saule vert qui s’effeuille à l’automne,
Pas même la chanson naïve et monotone
Que chante un mendiant à l’angle d’un vieux pont!

Où sont-ils, les marins sombrés dans les nuits noires?
Ô flots, que vous savez de lugubres histoires!
Flots profonds redoutés des mères à genoux!
Vous vous les racontez en montant les marées,
Et c’est ce qui vous fait ces voix désespérées
Que vous avez le soir quand vous venez vers nous!

 

Dịch nghĩa

Ôi! Bao thuỷ thủ, bao thuyền trưởng
Đã vui vẻ ra đi những chuyến xa xôi,
Trong cái chân trời ủ ê kia đã biến đi!
Bao người đã biến mất, số phận nghiệt ngã và đáng buồn!
Trong một biển không đáy vào một đêm không trăng,
Dưới đại dương đui mù mãi mãi vùi chôn!

Bao thuyền trưởng chết với đoàn thủ thuỷ của họ!
Cơn bão đã lấy đi hết những trang cuộc đời họ,
Và bằng một luồng gió đã làm tan tác tất cả trên sóng!
Chẳng ai sẽ biết được cái chết của họ chìm dưới vực thẳm.
Mỗi đợt sóng đi qua cuốn theo một chiến lợi phẩm;
Sóng này túm lấy chiếc thuyền, sóng kia các thuỷ thủ!

Chẳng ai biết số phận các anh, những kẻ tội nghiệp đã chết!
Các anh lăn qua những khoảng rộng tối tăm,
Va những cái trán chết vào các đá ngầm chẳng ai biết đến.
Ôi! Bao cha mẹ già, họ chỉ còn một mơ ước nữa thôi,
Đã chết khi đợi chờ tát cả mọi ngày trên bãi cát sỏi
Những kẻ đã không trở lại!

Người ta trò chuyện về các anh đôi khi trong những tối!
Nhiều hội vui vẻ, ngồi trên các chiếc neo gỉ.
Đôi khi còn xen lẫn tên các anh, bao phủ bởi bóng tối
Vào các tiếng cười, các điệp khúc, các chuyện phiêu lưu,
Vào các cái hôn người ta hôn trộm vị hôn thê xinh đẹp của các anh,
Khi các anh ngủ trong đám rong tảo xanh!

Người ta hỏi: “Họ đâu? Họ làm vua ở hòn đảo nào chăng?
Họ đã bỏ chúng ta để đến một cái bờ phì nhiêu hơn chăng?”
Rồi đến cả kí ức về các anh cũng bị vùi chôn,
Thân thể mất đi trong nước, tên tuổi mất đi trong trí nhớ.
Thời gian, nó trút bóng tối đen ngòm hơn lên mọi bóng tối.
Lên đại dương tăm tối ném niềm lãng quên tăm tối.

Chẳng bao lâu trước mắt mọi người bóng các anh biến mất.
Kẻ này chẳng có cái thuyền, và kẻ kia cái cày của họ ư?
Duy chỉ còn, trong những đêm giông bão tung hoành,
Những người vợ goá với vầng trán bạc, mòn mỏi đợi các anh,
Còn nhắc đến các anh khi khơi đám tro
Nơi bếp lửa của họ và nơi trái tim họ.

Và khi cuối cùng nấm mồ khép mí mắt họ lại,
Chẳng gì biết tên các anh nữa, không cả phiến đá tầm thường.
Trong nghĩa trang hẹp nơi tiếng vang đáp lại chúng ta,
Không cả một cây liễu xanh trút lá về mùa thu,
Không cả bài ca mộc mạc và đơn điệu
Một người hành khất ca ở góc một chiếc cầu cổ!

Họ ở đâu các thuỷ thủ chìm trong những đêm tối đen?
Hỡi những làn sóng, các ngươi biết bao chuyện sầu thảm!
Những làn sóng sâu thẳm mà các bà mẹ quỳ gối khiếp đảm!
Các ngươi kể với nhau những chuyện ấy khi dâng nước triều lên,
Mà vì thế các ngươi có giọng tuyệt vọng
Khi các ngươi kéo đến với chúng ta lúc chiều tối.


1840

Bài thơ viết về số phận những người thuỷ thủ không trở về. Nguyên văn nhan đề bằng tiếng Latinh.

Bài thơ này từng được sử dụng trong chương trình SGK Văn học 11 giai đoạn 1990-2006 với bản dịch của Tố Hữu, nhưng đã được lược bỏ trong SGK Ngữ văn 11 từ 2007.

 

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 1 trang (4 bài trả lời)
[1]

Ảnh đại diện

Bản dịch của Tố Hữu

Ôi! Biết bao thuyền viên, thuyền trưởng
Buổi ra đi, vui sướng đường xa
Cuối chân trời u ám đã thành ma
Đã biến mất, đớn đau số phận
Đêm không trăng, giữa biển không cùng
Chôn vùi thân dưới đáy muôn trùng

Biết bao đã chết rồi, lái bạn
Cơn cuồng phong cuốn sạch trang đời
Ném tan tành trên mặt nước xa khơi
Còn ai biết nổi chìm kiếp ấy
Mỗi sóng xô vồ cướp lấy mồi
Một mảnh thuyền, một tấm thân trôi

Còn ai hay, hỡi người xấu số
Giữa mênh mông, thi thể về đâu
Trán anh va vào đá nhô đầu
Ôi! biết bao mẹ cha hy vọng
Ngày lại ngày trên bãi bờ quê
Ngóng trông ai không thấy trở về

Tối đến, trên đống neo hoen rỉ
Nhà nhà vui, bên lửa vây quanh
Có khi người nhắc đến tên anh
Trong khúc hát, tiếng cười, câu chuyện
Giữa cái hôn của cả người yêu
Lúc anh nằm dưới đáy xanh rêu

Người lại hỏi: anh đâu rồi nhỉ
Vua đảo nào, hay gặp chốn giàu sang?
Rồi chẳng ai còn nhớ... dần tan
Thân trong nước, tên trong trí nhớ
Thời gian qua dần phủ bóng đen
Trên biển sâu và lòng lãng quên

Chẳng ai nhớ dáng hình anh nữa
Người người lo thuyền lưới, đi cày
Chỉ đêm đêm, giông bão gào lay
Những người vợ bơ phờ mỏi mắt
Kể về anh, khêu lớp tro tàn
Của lòng đau và của lò than

Và đến lúc khép rồi nấm mộ
Chẳng còn ai biết nữa tên anh
Hòn đá trong nghĩa địa vắng tanh
Cả gốc liễu mùa thu trút lá
Và cả người hành khất bên cầu
Hát điệu buồn, ai nhớ anh đâu

Ôi! đâu hết những người thuỷ thủ
Chìm trong đêm, bi thảm đời người
Kinh hoàng bao lòng mẹ, biển ơi
Phải chăng lúc triều lên sóng vỗ
Những tiếng người tuyệt vọng kêu la
Mỗi chiều về, lại đến cùng ta!


Nguồn: Tuyển thơ Victor Hugo, NXB Văn học, 2001
Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng (Andrew Matthews)
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch khác!

Bài thơ này có trong chương trình Văn học nước ngoài, lớp 11, hệ 12 năm. Nhưng bản dịch thơ trong SGK cũ này là của một dịch giả khác. Tôi chỉ còn nhớ được mấy dòng đầu là:
"Bao thủy thủ! Ôi, bao thuyền trưởng
Đã ra đi trong những cuộc viễn du
Chìm nơi chân trời xa tít âm u
Số phận ác tàn ai người nào biết..."
Và thônh tin thêm là bài thơ được in trong tập thơ "Tia sáng và bóng tối". Rất mong thành viên nào có được bản dịch đầy đủ này up lên, ngõ hầu có thêm 1 sự cảm nhận khác.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Đặng Anh Đào

Bao thuỷ thủ, ôi, bao thuyền trưởng
Đã hân hoan theo những cuộc viễn du
Chìm nơi chân trời xa lắc âm u!
Số phận ác tàn, bao người đã mất!
Biển sâu vô tận, một tối không trăng
Đại dương mịt mù mãi mãi vùi thân!

Bao chỉ huy chết cùng đồng đội
Cơn phong ba dứt hết những trang đời
Thổi một luồng tan biến giữa biển khơi!
Ai biết nơi vực sâu vùi số phận
Mỗi đợt sóng cuốn theo một miếng mồi
Đây chiếc xuồng, và kia người thuỷ thủ!

Ai biết phận anh, cuộc đời xấu số!
Anh trôi qua các khoảng rộng âm thầm
Trán chết giập những đá ngầm xa lạ
Ôi! Cha mẹ già một lòng mong nhớ
Bến bờ xưa mòn mỏi trông chờ
Kẻ ra đi chẳng trở lại bao giờ!

Người ta nhắc đến anh vài đêm thao thức!
Quây quần vui bên chiếc neo mòn
Tên tuổi anh vương lại một thời gian
Với chuyện phiêu lưu, tiếng cười, khúc hát
Với cái hôn thầm lén người ước nguyện cùng anh
Khi anh nằm yên giữa lớp rong xanh!

Người ta hỏi: "Họ đâu? Làm vua hải đảo?
Hay bỏ ta, đến bờ biển giàu hơn?"
Rồi kỷ niệm về anh cũng bị vùi chôn
Thân dưới nước, tên chìm trong ký ức
Dòng thời gian tô thêm đậm bóng đen
Trên biển tối phủ niềm quên tăm tối

Rồi bóng anh trước mọi người tan biến
Kẻ còn lo chiếc mảng, kẻ bận cái cày
Chỉ trong những đêm giông bão ngút trời
Vầng trán bạc mỏi mòn, người vợ goá
Còn nhắc đến anh khi khơi đống tro tàn
Trong cõi lòng và nơi bếp lửa

Rồi khi nấm mồ khép vành mi họ
Ai biết tên anh, không phiến đá tầm thường
Nơi nghĩa trang chật hẹp, tiếng vọng âm vang
Chẳng một nhánh liễu xanh mùa thu trút lá
Không một khúc hát ngây thơ, buồn bã
Góc cầu xưa, người hành khất thường ca

Họ ở đâu, thuỷ thủ chìm trong đêm tối?
Hỡi làn sóng mang bao chuyện đau lòng!
Những bà mẹ quỳ, nhìn sóng thẳm kinh hoàng!
Ngươi kể với nhau khi triều dâng, hỡi sóng
Mà vì tiếng ngươi nghe tuyệt vọng
Khi chiều chiều ngươi đến cùng ta


Nguồn: Tuyển tập thơ Victor Hugo, NXB Văn học, 2002
Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng (Andrew Matthews)
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Khái Hưng Trần Khánh Giư

Biết bao thuỷ thủ, bao thuyền chủ!
Gió thuận đưa buồm khắp viễn xứ,
Nay hồn tiêu diệt nơi chân trời!
Thảm thay! ngắn ngủi cái kiếp người!
Bể sầu không đáy trăng không sáng,
Lớp sóng vô tình vùi bao mạng.

Biết bao thuyền chủ cùng lính tầu!
Sau trận cuồng phong đời còn đâu!
Phù thi lênh đênh trên mặt biển.
Mặt biển mênh mông không bờ bến.
Các ông sóng bạc đến tranh nhau
Ông lôi lính thuỷ ông lôi tầu.

Hỡi ơi những ai số phận mỏng
Trôi giạt chiếc thân ngoài biển rộng,
Sóng dữ quăng thây ngọn thạch tiêu,
Trên bãi cát vàng sớm lại chiều,
Cha già mong ngóng mãi mà chết
Mong ngóng tới tận giờ vĩnh quyết.

Các bạn đồng nghiệp lúc đêm thanh,
Theo hàng neo gỉ ngồi vòng quanh
Hát cười kể những chuyện lưu lạc
Thường nhắc đến tên người mệnh bạc
Với kẻ cùng ai xưa chung tình,
Tủi ai đáy bể ôm rêu xanh!

Họ đồn, “kẻ kia nay sung sướng,
Đảo xa ngôi báu riêng mình hưởng”.
Rồi đây kẻ khuất hồn phách yên,
Sóng vùi thi thể người quên tên.
Thời gian lạnh lẽo buông màn tối
Câu chuyện ngoài khơi ai nhắc tới.

Mỗi ai mỗi việc mình biết mình,
Con người là giống chí vô tình!
Có đêm giông tố phá tan tác
Vợ goá chờ ai tóc đã bạc,
Ngồi nhóm lửa tàn trong bếp lò
Lửa lòng lại cháy vì người xưa.

Tới khi người yêu đã trăm tuổi,
Còn ai nhớ tên khách hồ hải
Không bia không mồ ngoài tha ma,
Không cành thuỳ liễu lả thướt tha
Không cả âu sầu mấy điệu hát,
Của người hành khất bên cầu nát.

Những lính thuỷ chết giờ ở đâu?
Hỡi sóng! ngươi hay bao chuyện sầu!
Các bà mẹ sợ quỳ hai gối
Khi ngươi dâng triều tiếng dữ dội!
Ấy tiếng thất vọng buổi chiều tà
Khi người sấn tới nơi chúng ta.


Bản in trên Tuần báo Phong hoá ghi tắt tên người dịch là T.K.G., tuy nhiên trong Chương 33 Hồi ký song đôi của Huy Cận có thông tin là Khái Hưng.

Nguồn: Tuần báo Phong hoá, số 8, ra ngày 4-8-1932
tửu tận tình do tại
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời