Những mảnh đời bất hạnh và đau thương

Có những mái nhà
mưa còn chưa kịp rơi
đã nghe lòng người dột xuống.

Có những phận người
vừa bật tiếng khóc chào đời
đã phải mang trên vai một món nợ nghèo
không biết tự bao giờ,
không biết ai là chủ nợ,
chỉ biết tháng năm âm thầm đòi lại
bằng bữa cơm nhạt lửa,
bằng giấc ngủ chông chênh trên nền gió lùa,
bằng những ước mơ chưa kịp gọi tên
đã sớm úa vàng như cỏ cuối mùa mưa.

Nghèo —
đâu chỉ là manh áo sờn vai,
mái tranh xiêu vẹo,
hay chén cơm độn rau già, muối mặn.

Nghèo
là khi con người phải cúi đầu trước số phận
không phải vì họ quen chịu thua,
mà bởi cái đói cứa vào ruột,
cái rét cầm tay vào xương,
và những bất công vẫn lặng lẽ lớn lên
trong bóng tối của thờ ơ,
trong sự im lặng của những điều đáng ra phải cất tiếng.

Có những cái nghèo
đi đến tận cùng nỗi đau,
đi đến tận đáy của quằn quại.
Không có tiền thì phải kiếm sống.
Không có đường thì phải tự bươn mình qua tối.
Nỗi khổ đau, càng nghèo càng đau hơn,
như một bàn tay vô hình bóp nghẹt lấy lương tâm,
để người ta chỉ còn nghe rõ một tiếng gọi
khô khốc mà dai dẳng:
cái đói vẫn còn ở đó.

Có những người mẹ
đem cả tuổi xuân vá lại từng mảnh áo,
đổi giọt mồ hôi lấy vài đồng bạc lẻ,
đổi những đêm trắng
lấy nụ cười thơ dại của đàn con.
Vai gầy gánh cả trời mưa nắng,
lưng còng chở hết tháng năm khắc khổ,
đến khi bóng chiều đổ xuống hiên nghèo
vẫn còn nghe tiếng thở dài
nặng hơn cả đá đè lên ngực.

Có những người cha
cháy mặt dưới nắng,
chai sần đôi bàn tay,
cặm cụi đi qua những ngày giông gió
để một mái nhà không tắt bếp,
để một bữa ăn còn có hơi ấm.
Đêm xuống,
ông ngồi nhìn con ngủ mà nuốt vào lòng
bao nhọc nhằn không nói nổi thành tên.
Một tiếng thở dài rơi ra
cũng đủ làm rung những vách lá nghèo nàn.

Có những đứa trẻ
chưa từng biết tuổi thơ là gì.
Trang sách còn thơm mùi giấy mới
đã phải nhường chỗ cho đôi quang gánh,
cho xấp vé số,
cho những bước chân trần
lang thang giữa phố phường đông đúc
mà vẫn lạc lõng như một hạt bụi.
Các em lớn lên
không phải bằng giấc mơ trong trẻo,
mà bằng những lần chạy trốn cái ăn cái mặc,
bằng những buổi sớm chưa kịp sáng
đã phải nhìn đời bằng đôi mắt quá già.

Phải chăng
đói nghèo không chỉ là bi kịch của một gia đình,
mà còn là lời chất vấn
đối với lương tri của cả cộng đồng?
Bởi ở nơi nào
vẫn còn một mái nhà tối lửa,
vẫn còn một bàn tay run rẩy vì đói rét,
vẫn còn những giấc mơ bị chôn vùi
dưới gánh nặng áo cơm,
thì ở nơi ấy,
con người vẫn còn một món nợ
với con người.

Xin đừng ngoảnh mặt.
Đừng để sự vô cảm làm lạnh thêm một mái nghèo,
đừng để những tiếng thở dài hoá thành đá sỏi.

Bởi phía sau mỗi dáng người lam lũ
là một cuộc đời đang kiệt sức chống chọi với số phận.
Phía sau mỗi ánh mắt héo hon
là một bầu trời từng rực sáng hy vọng.
Và phía sau mỗi mảnh đời bất hạnh
không chỉ là nước mắt,
mà còn là khát vọng được sống,
được chở che,
được yêu thương,
được đối xử như một con người đúng nghĩa
dưới bầu trời này.

Vậy nên,
hãy cúi xuống mà nghe
những tiếng động rất khẽ của đời nghèo:
tiếng bụng đói,
tiếng áo rách,
tiếng gió hun hút qua phên nứa,
tiếng tuổi thơ lầm lũi đi tìm ngày mai.

Và hãy nhớ,
một xã hội còn để ai đó
chết dần trong đói rét và tủi hờn
là một xã hội chưa thật sự yên lòng.

Bởi lòng người,
nếu còn biết đau trước nỗi đau của kẻ khác,
thì hy vọng vẫn chưa tàn.
Và từ trong những căn nhà tối lửa ấy,
vẫn có thể nhìn lên
một ngọn đèn của tình thương,
một ngọn đèn của công bằng,
một ngọn đèn soi lại phẩm giá con người.