Có những tác phẩm như một chiếc chìa khoá diệu kỳ, nó mở tung cánh cửa tâm hồn ta để biết bao cảm xúc sống dậy miên man. Tác phẩm "Chiều thu quê em" của Trương Nam Hương cũng để lại cho tôi biết bao cảm xúc như thế. Bằng những nghệ thuật độc đáo, tác giả đã khắc hoạ thành công chủ đề: vẻ đẹp của thiên nhiên, cảnh vật và con người chiều thu quê hương. Một trong những yếu tố làm nên giá trị của bài thơ, chính là chủ đề: vẻ đẹp của thiên nhiên, cảnh vật, con người chiều thu quê hương. Chủ đề ấy được thể hiện rõ nét qua nhan đề giàu ý nghĩa của bài thơ. Về mặt ý nghĩa, nhan đề "Chiều thu quê em" gợi ra một khung cảnh chiều thu yên bình, êm đềm, nên thơ, là nơi gắn liền với mỗi kí ức tuổi thơ tươi đẹp đối với mỗi người. Và đặc biệt hơn cả là nó gắn liền với chữ "em". Tác giả không sử dụng các đại từ nhân xưng như "tôi", "ta" mà là "em", cho thấy tác giả sẽ khắc hoạ hình ảnh quê hương qua cách nhìn trẻ thơ, vừa trong sáng, hồn nhiên nhưng cũng đầy yêu thương, sâu sắc. Qua đó, gợi lên vẻ đẹp chiều thu của quê hương với biết bao niềm xúc động, tự hào và đây cũng là cảm hứng chủ đạo xuyên suốt của bài thơ, góp phần thể hiện chủ đề này. Không chỉ thể hiện qua nhan đề, chủ đề về vẻ đẹp thiên nhiên, cảnh vật còn được thể hiện chân thực qua các hình ảnh thiên nhiên, cảnh vật giàu sức sống. Đó là "Nắng chiều mong manh sợi chỉ/ Hoa chuối rơi như tàn lửa/ Đất trời được ướp bằng hương". Từ đó ta có thể hiểu rằng nắng chiều đang tắt dần cùng với các sự vật như hoa chuối, đất, trời đang dần khép lại, lui về sau để nhường chỗ cho màn đêm bao trùm. Ngoài ra, hình ảnh "Hoàng hôn say về chang vang" mô tả một buổi chiều hoàng hôn như đang say đỏ, nhạt dần để ngả xuống, giống như bóng chiều dần buông, gợi ra bước đi của thời gian, chuyển trạng thái từ ngày sang đêm. Qua đó, vẽ nên một khung cảnh thiên nhiên buổi chiều êm ả, thoang đãng, yên bình, nhưng cũng vô cùng rực rỡ, tràn đầy sức sống, để khép lại một ngày dài yên ả, thanh bình. Nhờ những hình ảnh trên mà góp phần làm nổi bật vẻ đẹp dịu dàng, êm đềm, gần gũi, thân thuộc của cảnh vật, thiên nhiên chiều thu quê em. Hơn thế nữa, chủ đề bài thơ còn được thể hiện qua vẻ đẹp của con người chiều thu. Hình ảnh "dòng sông mát lạnh tuổi nhỏ / Nước tung toé ướt tiếng cười" cho thấy chiều thu ở quê không chỉ là cảnh thu rực rỡ, êm đềm mà còn là nơi chứa đựng biết bao kí ức tuổi thơ tươi đẹp. Đặc biệt, chi tiết "lúa bá vai nhau / Dừa cầm gió / Mây trốn..." còn thể hiện cái nhìn con người, thiên nhiên đầy hồn nhiên, tinh nghịch của nhân vật, giống như những bạn nhỏ đang chơi trốn tìm với nhau, đến mức trốn đâu rồi chẳng biết, quên đi thiên nhiên, mọi vật xung quanh đang dần chìm xuống để hoà vào màn đêm làm cho "Chiều lo đến tím mặt mày". Cuối cùng, câu thơ "Cánh diều ca hát rong chơi" hiện lên như một điểm nhấn, ẩn dụ cho những ước mơ, khát vọng đầu đời của những đứa trẻ muốn được bay cao, bay xa như "cánh diều" để những hoài bão được chắp cánh tới những chân trời mới. Qua đó, góp phần thể hiện rõ nét hơn chủ đề vẻ đẹp con người chiều thu quê em, đồng thời gửi gắm thông điệp về việc ta cần biết ơn, trân trọng những vẻ đẹp bình dị của quê hương. Bởi quê hương chính là cội nguồn, là nơi nuôi dưỡng, hình thành gốc rễ tâm hồn ta, là những mảnh ghép quan trọng tạo nên những kí ức tuổi thơ, là nguồn lực để những ước mơ được bay xa. Không chỉ nổi bật bởi chủ đề nhân văn, bài thơ còn gợi ra nhiều bài học quý được tác giả thể hiện thông qua những hình thức nghệ thuật đặc sắc. Trước hết, bài thơ được sáng tác theo thể thơ sáu chữ. Với mỗi dòng gồm sáu tiếng tạo nên nhịp điệu … cùng cách gieo vần linh hoạt, không chỉ làm cho bài thơ trở nên mềm mại, uyển chuyển mà còn giúp tác giả thể hiện cảm xúc xúc động, tự hào, trân trọng, biết ơn. Bên cạnh đó, nhịp thơ trong bài chủ yếu là nhịp chẵn tạo nên nhịp điệu êm ái, nhẹ nhàng phù hợp với không khí bình dị, gần gũi của buổi chiều thu thanh bình, yên ả, cũng làm nổi bật những tình cảm mà tác giả gửi gắm. Sự kết hợp hài hoà giữa thể thơ và nhịp điệu giúp bài thơ trở nên giàu tính nhạc, dễ đi vào lòng người và để lại những dư âm sâu lắng. Bên cạnh đó, chủ đề bài thơ được thể hiện thông qua hệ thống hình ảnh thơ giàu ý nghĩa và từ ngữ đặc sắc. Động từ "lăn" trong câu thơ gợi ra niềm xúc động, hạnh phúc khi toàn bộ vẻ đẹp bao la của thiên nhiên, con người không còn nằm bên ngoài nữa mà đã in sâu vào trong tâm hồn và tuổi thơ của bé. Hình ảnh "Bé ngồi phác hoạ mùa thu" cho thấy mùa thu chính là nguồn cảm hứng để cậu bé tái hiện lại buổi chiều thu quê trên giấy. Dù nhỏ tuổi nhưng cậu đã biết thấu hiểu, yêu tha thiết mảnh đất ấy, dành cho nó mọi tình cảm sâu đậm. Chi tiết "Quê hương hiện lên đậm nét" khiến ta hiểu rằng dù thời gian có trôi thì hình ảnh quê hương vẫn luôn hiện lên rõ ràng và không bao giờ phai mờ, về "một buổi chiều rung động tâm tư". Qua cách tổ chức hình ảnh đan xen giữa con người và thiên nhiên đã góp phần làm nổi bật chủ đề. Cuối cùng, tác giả còn hấp dẫn người đọc bởi phép tu từ đặc sắc. Tác giả đã sử dụng phép nhân hoá xuyên suốt bài thơ "Chuồn kim khâu lá / Chim giấu chiều / Hoàng hôn say... / Lúa bá vai / Dừa cầm gió / Mây trốn... / Chiều lo..." đã làm cho những cảnh vật tưởng vô tri nhưng lại có tính cách, tâm trạng như con người. Nhà thơ đã biến những hình ảnh trở nên đáng yêu, ngộ nghĩnh phù hợp với cái nhìn trong trẻo, hồn nhiên của tuổi thơ. Qua đó, cho thấy sự trân trọng, biết ơn thiên nhiên và mối quan hệ gần gũi, hoà hợp giữa con người và thiên nhiên. Khép lại bài thơ "Chiều thu quê em", người đọc không chỉ cảm nhận được vẻ đẹp bình dị của buổi chiều thu quê hương mà còn xúc động trước tình yêu, niềm tự hào, trân trọng, biết ơn quê hương. Qua đó, bài thơ nhắc nhở chúng ta về việc cần biết ơn, trân trọng những giá trị nhỏ bé quê hương mang lại. Bởi chính chúng đã tạo nên kí ức đẹp đẽ và nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người.