Chùa Tây Phương (Sơn Tây) có những pho tượng La Hán rất đẹp, rất sinh động tạc vào thế kỷ 18. Nhà nghệ sĩ xưa đã vô tình hay hữu ý mượn đề tài chuyện Phật mà miêu tả xã hội quằn quại đau khổ trong nhiều biến động, và bế tắc không tìm được lối ra.

Các vị La Hán chùa Tây Phương
Tôi đến thăm về lòng vấn vương.
Há chẳng phải đây là xứ Phật,
Mà sao ai nấy mặt đau thương?

Đây vị xương trần chân với tay
Có chi thiêu đốt tấm thân gầy
Trầm ngâm đau khổ sâu vòm mắt
Tự bấy ngồi y cho đến nay.

Có vị mắt giương, mày nhíu xệch
Trán như nổi sóng biển luân hồi
Môi cong chua chát, tâm hồn héo
Gân vặn bàn tay mạch máu sôi.

Có vị chân tay co xếp lại
Tròn xoe từa thể chiếc thai non
Nhưng đôi tai rộng dài ngang gối
Cả cuộc đời nghe đủ chuyện buồn....

Các vị ngồi đây trong lặng yên
Mà nghe giông bão nổ trăm miền
Như từ vực thẳm đời nhân loại
Bóng tối đùn ra trận gió đen.

Mỗi người một vẻ, mặt con người
Cuồn cuộn đau thương cháy dưới trời
Cuộc họp lạ lùng trăm vật vã
Tượng không khóc cũng đổ mồ hôi.

Mặt cúi nghiêng, mặt ngoảnh sau
Quay theo tám hướng hỏi trời sâu
Một câu hỏi lớn. Không lời đáp
Cho đến bây giờ mặt vẫn chau.

Có thực trên đường tu đến Phật
Trần gian tìm cởi áo trầm luân
Bấy nhiêu quằn quại run lần chót
Các vị đau theo lòng chúng nhân?

Nào đâu, bác thợ cả xưa đâu?
Sống lại cho tôi hỏi một câu:
Bác tạc bấy nhiêu hình khô hạnh
Thật chăng chuyện Phật kể cho nhau?

Hay bấy nhiêu hồn trong gió bão
Bấy nhiêu tâm sự, bấy nhiêu đời
Là cha ông đó bằng xương máu
Đã khổ, không yên cả đứng ngồi.

Cha ông năm tháng đè lưng nặng
Những bạn đương thời của Nguyễn Du
Nung nấu tâm can vò võ trán
Đau đời có cứu được đời đâu.

Đứt ruột cha ông trong cái thuở
Cuộc sống giậm chân hoài một chỗ
Bao nhiêu hi vọng thúc bên sườn
Héo tựa mầm non thiếu ánh dương.

Hoàng hôn thế kỷ phủ bao la
Sờ soạng, cha ông tìm lối ra
Có phải thế mà trên mặt tượng
Nửa như khói ám, nửa sương tà.

Các vị La Hán chùa Tây Phương!
Hôm nay xã hội đã lên đường
Tôi nhìn mặt tượng dường tươi lại
Xua bóng hoàng hôn, tản khói sương.

Cha ông yêu mến thời xưa cũ
Trần trụi đau thương bỗng hoá gần!
Những bước mất đi trong thớ gỗ
Về đây, tươi vạn dặm đường xuân.


27-12-1960

Chùa Tây Phương nằm tại huyện Thạch Thất, trước năm 1965 thuộc tỉnh Sơn Tây cũ, qua thời gian được nhập vào các tỉnh Hà Tây, Hà Sơn Bình, và thuộc Hà Nội từ năm 2008.

Bài thơ này được sử dụng trong chương trình SGK Văn học 12 giai đoạn 1990-2006.

Nguồn: Bài thơ cuộc đời, NXB Văn học, 1963

 

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 1 trang (3 bài trả lời)
[1]

Ảnh đại diện

hien thuc phe phan

phan anh hien thuc xa hoi  day dau thuong thoi ky trinh nguyen phan tranh : cuoc chien tranh tranh gianh quyen luc cua cac tap doan phong kien da gay bao dau thuong cho nhan dan , me mat con , vo xa chong , con khong thay cha , trai trang phai ra tran giet nhau , xa hoi phan hoa cuc ky sau sac , quan sung tuc , dan doi kho .Qua hinh tuong nhan vat la han , tac gia the hien nguyen vong tha thiet duoc  hoa binh , am no cua nhan dan .Lien he voi xa hoi ngay nay , nha tho bay to niem lac quan ve mot xa hoi van minh tien bo hon , niem vui suong khi nhin thay tuong lai cua dan toc tran ngap mua xuan , hoa binh toa khap noi noi , nhan dan am no ,an vui ,thai hoa .Xet ve quan diem chinh tri ,xa hoi bao gio cung con phan hoa ,ke giau nguoi ngheo ," trong anh binh minh con khoi suong", nhung tac gia van huong ve niem vui ,ve "hoa tuoi van dam ",ve uu diem hoa binh cua xa hoi,tam quen   khuyet diem hien thuc bat binh dang cua xa hoi, nguoi ngheo bao gio cung con do nhung tuong lai luon luon don nhan ho nhu cay co don nhan anh binh minh .

15.00
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

hiện thực

Bạn vominhdat nói bài thơ phản ánh thời kì Trịnh Nguyễn phân tranh là sai chăng ? Đây là bài thơ sáng tác năm 1960 thì phải là phản ánh hiện thực xã hội khi Mỹ xâm lược nước ta.

24.00
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Đính chính lại vị trí của chùa Tây Phương

Mình thấy bài đăng chùa Tây Phương (Sơn Tây) nên mình xin góp chút ý kiến. Chùa Tây Phương hiện nay nằm tại  huyện Thạch Thất - Hà Nội. Vùng này thời xưa thuộc tỉnh Sơn Tây (thành lập năm 1831). Tỉnh Sơn Tây  có bao gồm cả huyện Thạch Thất và thị xã  Sơn Tây (thành phố Hà Nội) ngày nay.  Theo mình  tác giả khi đăng bài nên chú thích rõ là thuộc tỉnh Sơn Tây cũ. Tránh bạn đọc hiểu nhầm chùa Tây Phương nằm tại thị xã Sơn Tây - Thành phố Hà Nội hiện nay là không đúng. Xin cảm ơn!

54.80
Chia sẻ trên FacebookTrả lời