Con sông Ranh - khi tôi trở lại
Chừng như đây là bến cảng ngày nào
Tôi đã thấy dòng sông Cha đang chảy
Trong ánh trăng êm ả nhường bao!

Xin chào Người, dòng sông Cha yêu quý
Bấy lâu nay, Người sống ra sao?
Con vẫn nghĩ về Người - trong tâm trí
Chứa bao điều mong nhớ, khát khao...

Tôi nói vậy - và nghe từ đáy nước
Những âm thanh buồn bực, thê lương
Như là tiếng của ông già thuở trước
Tiếng trầm hùng, rên rỉ, đau thương

"Ta chào con, đứa con trai yêu quý!
Ta vui mừng vì con chẳng quên ta
Mười ba năm cách xa nhau rồi nhỉ
Ta buồn lòng kể lại những ngày qua...

"Ở Bi-bê-rích, ta nuốt toà những đá
Đá, chao ôi, có ngon miệng bao giờ!
Nhưng con ơi, đá không làm đau dạ
Bằng những vần thơ của Ni-klax Bê-cơ...!

"Anh ta đã cất lời ca ngợi
Làm như ta còn trong trắng, trinh nguyên
Mà không ai có tài gì cướp nổi
Ta đáng được trao vương miện, uy quyền!

"Mỗi lần nghe bài ca ngốc nghếch
Ta muốn vặt đi chòm râu trắng trên cằm
Và chỉ muốn đắm chìm trong sóng nước
Và trôi đi... Ôi đã biết bao lần!

"Ta đâu phải cô nàng trinh nguyên, trong trắng
Về điều này, bọn Pháp rõ hơn ta!
Chúng trộn lẫn dòng nước nguồn chiến thắng
Với nước sông Ranh, dòng nước của ta...

"Bài ca ngốc và anh chàng ngu ngốc!
Hắn sỉ nhục ta một cách đê hèn
Về chính trị, chừng mực nào, ta biết
Hắn cố gây thiệt hại thanh danh

"Bởi bọn Pháp giờ đây đang trở lại
Hai má ta phút chốc ửng hồng lên
Chúng thường đến, và ta đã phải
Ngước mắt lên trời, đẫm lệ, cầu xin...

"Ta đã từng quý yêu chúng nó
Những anh chàng người Pháp bé con
Chúng nó hát và tung tăng, hớn hở
Chúng còn mang quần trắng nữa không?

Ta rất muốn chúng vào và gặp lại
Nhưng ta kinh sự nhạo báng vô cùng
Bởi bài hát ta không hề mong ấy
Bởi nỗi đau ô nhục tột cùng!

"An-phrết đờ Muy-dê lên tiếng
Biết đâu y sẽ đến trước mọi nhà
Tay gõ trống và luôn mồm kể chuyện
Những tiếu lâm xấu xí về ta!"

Dòng sông Cha đang thở than thế đấy
Xem chừng Cha không thể yên lòng
Và đã cất lời an ủi vậy
Bằng trái tim của cả dòng sông

Xin đừng sợ, hỡi dòng sông ta đó
Để bụng làm chi những chuyện bông đùa!
Họ đâu phải những người Pháp cũ
Người Pháp bây giờ, quần đã khác xưa!

Quần màu đỏ, chứ không màu trắng nữa
Cúc bây giờ đã khác cúc ngày xưa
Họ không hát, cũng thôi nhảy múa
Họ biết gục đầu ngẫm nghĩ, suy tư...

Họ phiếm luận, và bây giờ nói đến
Những Phích-te, Căng với Hê-ghen
Họ hút thuốc, họ uống bia trong quán
Và chơi ki - đôi kẻ đã quen...

Là những gã phi-li-xtanh, hệt như ta vậy
Lại có phần tồi tệ hơn ta
Họ đâu phải những Vôn-te ngày ấy
Họ bây giờ là những Hen-xten-béc-gơ

An-phrết đờ Muy-dê, điều này có thật
Hắn hãy còn là chú bé lang thang
Nhưng đừng sợ, chúng ta sẽ cắt
Cái lưỡi dài chuyên chọc ngoáy nhố nhăng

Nếu hắn kể tiếu lâm và gõ trống
Chúng con đây sẽ huýt sáo tức thời
Cậu ấy sẽ không ngờ điều chi phải đến
Trong những căn buồng phụ nữ xinh tươi...

Hãy yên lòng, dòng sông Cha! Vậy nhé:
Xin Cha đừng nghĩ đến khúc ca xưa
Mong Cha đón một bài ca mới mẻ
Và hẹn ngày tái ngộ cùng Cha!


Nguồn: Nước Đức, chuyện cổ tích mùa đông và 25 bài thơ khác, Heinrich Heine, (Trần Đương dịch), NXB Văn hoá thông tin, 2008
Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng (Andrew Matthews)