Phần 22. Mõ to nhất làng

Vừa ra chẳng kịp chào chi
Đã hay thầy Xã cứ đi vòng vòng.
Sẵn cơn đâm chọt trong lòng
Mụ cười xởi lởi: “Chào ông Xã này.
Thưa rằng Mẹ Đốp con đây
Mẹ đình, mẹ đám, làng này ngóng trông.
Vốn vô chế lệnh dân tòng
Danh thời bất phận, mà song túc tài.
Bao điều phải trái đúng sai
Con lên trước bảo tới tai cả làng…”

“Ô hay, ăn nói sỗ sàng
Bao giờ tới lượt việc làng trước tiên?”

“Dạ thưa, con đến trước tiên
Con đi rao mõ khắp miền mới hay.
Chứ không có mõ con này
Làm sao dân biết gian ngay sự tình.”

Ậm ừ thầy Xã đinh ninh
Thấy rằng cũng đúng, ấy mình hiểu sai.
Lại nghe Mẹ Đốp nói dài:
“Việc mừng, việc giỗ đều tay con này.
Hỉ cho chí hảo đều hay
Trát quan cho gọi nói ngay với làng.
Tiền tô giai lão họ hàng
Cũng tôi chiếu bổ thì làng mới yên.”

“Á à, Mụ Đốp luyên thuyên
Cớ sao mày dám vượt quyền ông đây?”

Mụ cười đối đáp rõ hay
Thưa là: “Con trót quá tay ấy mà.
Ý rằng thầy Xã làng ta
Quyền cao chiếu bổ ban ra dân tòng.
Có ông bố Đốp thong dong
Khắp làng rao mõ mới còng được dân.
Chứ không ai biết mà phân
Ai hay mà thấy Xã cần làm chi.”

Xã nghe cũng thuận lòng đi
Lại nghe Mẹ Đốp nói gì thêm sau:
“Tuy tôi cũng phận theo hầu
Ấy mà các cụ phải chầu chờ tôi.
Chứ mà thiếu Mõ đây thôi
Thầy Hương, thầy Khán chả ngồi được đâu.”

Xã giơ roi định đánh đầu:
“Con này mày cũng phận hầu mà thôi.
Nhật đa hí lộng quá rồi
Giả thành chân lại mấy hồi lôi thôi.
Mày đi tao chửa được ngồi
Mày là thủ chỉ, cô Đôi hay gì?
Ngày càng láo toét thế đi
Phen này ông đánh, mày đi phải bò!”

Đốp trông vội tiếng nhỏ to
Rằng: “Khoan, thầy hãy để cho con bày.
Con mà vắng mặt nơi đây
Lấy ai trải chiếu các thầy ngồi chơi?
Hay là thầy Xã ngỏ lời
Thầy thay con trải, thầy mời các ông?”

Lời nghe Xã cũng thuận lòng
Bảo rằng: “Ra thế, làm ông tưởng gì.”