Đặng Tử Kính

Đặng Tử Kính (1875-1928) người làng Hải Cô, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, là một chí sĩ yêu nước thời cận đại, chú ruột liệt sĩ Đặng Thái Thân. Ông cùng với Phan Bội Châu, Nguyễn Thành, Trình Hiền, Lê Võ, Đặng Thái Thân... đều là những hội viên trọng yếu, đảm nhận mọi hoạt động của Duy Tân hội.

Năm 1905, Đặng Tử Kính cùng với Phan Bội Châu xuất dương sang Nhật để cầu ngoại viện. Tháng 1-1906, ông đưa hội chủ Cường Để từ bến cảng Hải Phòng sang Nhật để phát động phong trào Đông Du. Năm 1908, phong trào Đông Du bị đàn áp, du học sinh bị trục xuất, ông phải rời Nhật về Hương Cảng rồi sang Xiêm (Thái Lan). Tại đây ông cùng Đặng Thúc Hứa xây dựng và tổ chức các hoạt động yêu nước cho Việt kiều và du học sinh Việt Nam tại bản Thầm, đồng thời lập quỹ để mua sắm vũ khí cho cách mạng.

Năm 1911, cách mạng Tân Hợi thành công ở Trung Quốc. Cho đây là cơ hội thuận lợi nên ông liền từ Xiêm về Quảng Đông, cùng Phan Bội Châu giải tán Duy Tân hội và thành lập Việt Nam quang phục hội, thay đổi tôn chỉ từ chủ nghĩa quân chủ sang chủ nghĩa dân chủ. Ông cùng với Mai Lão Bạng được bầu làm Uỷ viên kinh tế trong Chấp hành bộ.

Năm 1913, Phan Bội Châu bị chính quyền Quảng Đông bắt, Đặng Tử Kính và Nguyễn Thượng Hiền lãnh đạo Việt Nam quang phục hội. Tháng 3-1915, ông và Nguyễn Thượng Hiền sang Xiêm vận động công sứ Đức, Áo viện trợ 10.000 đồng tiền Xiêm, mua vũ khí để đánh vào Móng Cái, Hà Khẩu, Lạng Sơn. Song những hoạt động quân sự trên không thành công.

Sau khi Phan Bội Châu bị Pháp bắt tại Thượng Hải rồi đưa về nước vào năm 1925, phong trào Việt Nam quang phục hội dần dần tan rã, ông tiếp tục sang Xiêm, và qua đời tại Phi Chịt năm 1928.