Tìm bài trả lời thơ

Nước trôi hoa rụng vô tình quá
Tiễn gió xuân đi biệt khỏi thành
Bướm lượn quê xa tràn giữa mộng
Quốc kêu trăng sáng đậu trên cành
Thư từ quê đợi nhiều năm vắng
Tóc dạo xuân về ít sợi xanh
Tự nhủ về không về cũng được
Cảnh hồ sương khói có ai tranh.

Khuất ải đôi hàng nhạn
Thương mày mỗi một thân
Mưa chiều, kêu lạc lõng
Ao lạnh, đáp tần ngần
Mây mịt mờ bến vượt
Trăng hờ hững ải quan
Tên thì chưa chắc gặp
Nỗi độc hành sao an

Chuông lạnh im-rền vang cốc tối
Đèn lay song cửa nhớ miên man
Ngoài thôn mờ tối gà kêu sáng
Qua gác cao xa lá rụng tràn
Nửa giấc mộng tình lay chiếc gối
Mười năm việc cũ khuấy tim gan
Đếm hạt bồ đề ngưng nửa chuỗi
Não phiền vây kín biết sao an

Mây say về núi biếc
Mưa lạnh thấm rêu xanh
Trời xa chim lướt nhẹ
Cơn mạnh gió về nhanh
Giọt đọng lầu vang tiếng
Lối vòng suối chảy quanh
Đường đê mai đã nở
Hay vẫn khẳng khiu cành?

Theo tôi, đây là cảnh sau cơn mưa, dựa vào mấy chi tiết sau:
- tàng bích lĩnh: Mây lùi về trốn sau núi, rình rình để mưa thêm, chớ không phải che kín núi.
- Minh minh nhất điểu lai: Từ cao xa, một cánh chim bay tới. Rõ ràng là trời quang đãng sau mưa thì chim mới bay tới.
- tàn lưu: dòng nước sót lại, nước đọng lại nhỏ xuống chớ không đổ xuống được.

Nên tôi xin mạo muội dịch nghĩa:
Mây si tình lùi về sau núi biếc (chưa chịu biến đi hẳn)
Mưa lạnh đã thấm ướt rêu xanh.
Cơn gió dài từ xa thổi đến
Cánh chim từ cao xa bay tới
Từ mái lầu cao, nước đọng rơi dội tiếng
Nơi lối nhỏ quanh co, suối loạn xạ chảy quanh
Ướm hỏi trên đường đê phía nam
Hoa mai đã nở hay chưa nở

Châm chén trên đình, buồn trở lại
Ven đình liễu biếc nỗi sầu ly
Gió đông chẳng biết cầm xuân lại
Thổi cánh hoa tàn tiễn khách đi

Có một bài thơ khác hẳn, cùng tựa đề, cùng tác giả dưới đây:

Độc điếu nghĩa dân tử trận văn
獨吊義民戰陣文
(Mai Am công chúa)

粵聞義民戰陣亡，
丹心碧血灑沙場。
家國恩仇渾不顧，
殺身成仁理應長。
英雄慷慨留千古，
壯志凌雲照萬方。
讀罷涕痕沾滿面，
沉沉家國恨難忘。

Việt văn nghĩa dân chiến trận vong,
Đan tâm bích huyết sái sa trường.
Gia quốc ân cừu hồn bất cố,
Sát thân thành nhân lý ứng trường.
Anh hùng khang khái lưu thiên cổ,
Tráng chí lăng vân chiếu vạn phương.
Độc bá lệ ngân triêm mãn diện,
Trầm trầm gia quốc hận nan vong.

Dịch nghĩa:
Một mình trước bài văn tế nghĩa dân tử trận [*]

Nghe tin nghĩa dân tử trận nơi chiến địa,
Một tấm lòng son cùng máu đỏ thắm rơi trên sa trường.
Ân oán nhà nước lòng luôn như vậy ,
Xả thân để thành nhân, đạo lý ấy nên trường tồn
Khí khái anh hùng lưu danh nghìn thuở,
Chí lớn ngút mây xanh soi rạng muôn phương.
Đọc xong, nước mắt tuôn đầy mặt,
Nỗi hận gia quốc nặng nề khó quên.

[*] Bài văn tế này chính là "Văn tế Nghĩa sĩ Cần Giuộc" của Cụ Đồ Chiểu.

Dịch thơ:

Nghĩa dân tử trận, vừa nghe thấy
Máu đỏ lòng son chiến địa rơi
Nợ nước thù nhà tâm vẫn giữ
Thành nhân xả mạng đạo chưa vơi
Khí hùng cao thẳm lan ngàn thuở
Chí lớn ngút trời toả mọi nơi
Mặt phấn đầm đìa khi đọc tế
Nỗi niềm dân nước hận khôn nguôi

Từng trận gió tây đêm tịch mịch
Xông trầm xua nỗi lạnh vây tràn
Hương trầm da diết như sầu oán
Một mảnh hương lòng sáng chẳng tan

Vườn trưa gà cất tiếng
Chiếc bóng tựa hiên lầu
Đêm trước mưa bờ sậy
Mộng sầu sông lạnh sâu

Thuyền đậu, xô buồm ngắm
Ráng chiều ánh sông tranh
Mây quây chòm núi biếc
Trúc lượn mé khe xanh
Miền vắng nhiều am mọc
Hoa xuân sót mấy nhành
Xuyên màn sương chó sủa
Thấp thoáng mái nhà tranh