Tìm bài trả lời thơ

Tầng thứ nhất của Địa Ngục. Lâu đài dành riêng cho các vĩ nhân chưa qua phép rửa tội. Bốn thi bá cổ đại: Omero, Ovidio, Oraxio, Lucano. Virgilio được tôn vinh làm người thứ 5 và Dante, thứ 6.

Giấc ngủ mê trong tối đứt quãng
Một tiếng sét ầm vang… tôi phục hồi tri giác,
Như bị thức tỉnh bằng sức mạnh.

Đảo cặp mắt mới được nghỉ ngơi, nhìn quanh,
Tôi đứng thẳng và chăm chú quan sát,
Cố hiểu ra nơi mình đang ở.

Đúng là tôi đang ở trên bờ vực,
Của thung lũng thảm sầu
Nơi đón nhận muôn vàn tiếng kêu than hỗn độn.

Vực đen ngòm, thẳm sâu, mờ mịt,
Tôi chăm chắm nhìn xuống tận đáy sâu,
Nhưng chẳng thấy gì rõ rệt!

- “Bây giờ chúng ta xuống thế giới mùa loà ở dưới:.
Thầy tôi nói, mặt mày tái mét,
Ta đi đầu, còn con thứ hai”.

Và tôi, khi nhận ra mặt thầy tái xám
Đã thốt lên: - “Con đi sao nổi nếu thầy cũng sợ,
Thầy là chỗ dựa luôn khích lệ con”.

Thầy bảo: -“Nỗi đớn đau của các âm hồn,
Đã truyền sang cả ta.
Tình trắc ẩn, con chớ hiểu lầm là sợ hãi.

Thôi đi đi, đường xa đang giục giã”,
Thế là thầy bước tiếp và tôi bước theo,
Vào vòng thứ nhất của vực thảm sầu.

Ở đó, những gì mà tôi nghe được,
Không phải tiếng kêu van mà là tiếng thở dài,
Làm xao động cả bầu không khí!

Nó thoát ra từ nỗi đau không bị cực hình,
Của một đám đông, cực kỳ đông đúc,
Có cả trẻ thơ, lẫn đàn bà, đàn ông.

Ân sư của tôi lại bảo: -“Sao con không hỏi ta,
Họ là ai những âm hồn con đang thấy,
Ta muốn con tỏ tường khi bước tiếp xa hơn.

Họ không phải là những người phạm tội,
Công tích không nhiều tuy cũng có,
Nhưng chưa  qua lễ rửa tội, ngưỡng của Đức Tin mà con đã có.

Họ sin ra trước khi có đạo Kitô,
Nên không biết thờ Chúa cho hợp thức,
Chính ta cũng là một người trong bọn họ.

Vì khiếm khuyết đó, không phải vì tội lỗi,
Chúng ta bị bỏ quên, và hình phạt duy nhất:
Không hy vọng và cứ sống trong thèm khát”.

Xót xa lòng tôi khi nghe bấy nhiêu lời,
Vì chợt hiểu không ít vĩ nhân,
Chốn Minh phủ, nhân thân chưa được định.

-“Hãy cho con hay, hỡi Tôn sư, chúa tể của con,
Tôi hỏi thêm vì muốn được yên lòng,
Về Đức tin và thắng mọi sai lầm.

Thế không một ai được thoát khỏi nơi đây,
Vì công tích, vì người khác, hay vì được ban phúc?”
Thầy hiểu ngay những lời tôi kín đáo,

Và trả lời: “Cõi này ta đã tới, cũng chưa lâu,
Ta đã thấy đến đây một bậc kỳ vĩ,
Vòng hào quang chói lọi quanh đầu!

Ngài đã đưa khỏi bóng đêm anh hồn thuỷ tổ,
Anh hồn của cả con trai Aben và cả Noe,
Của Moide, vị luật gia hiểu thuận.

Cụ Abram, trưởng lão và vua David,
Và Irsael, cha của ông cùng các con,
Cả nàng Rakele mà Ngài ưu ái.

Nhiều người khác cũng được Ngài ban phước,
Ta muốn con hiểu rằng trước họ,
Chưa hề một ai từng được gia ân”.

Xa xa đường chúng tôi đi,
Tôi thấy một vầng ánh sáng,
Chiếu tỏi nửa bầu trời đen tối.

Tuy còn cách một quãng khá xa,
Nhưng tôi cũng có thể nhận ra,
Đây ắt hẳn nơi ở của những người đáng kính!

-“Ôi Thầy ơi, người từng làm vinh dự khoa học và thơ ca,
Những người này là ai mà lại được tôn vinh?
Số phận của họ, sao khác xa những người khác?”

Thầy đáp: -“Danh tiếng lẫy lừng của họ
Còn vang mãi trong cuộc đời dương thế,
Nên Thượng Đế ban cho nhiều ân huệ”.

Vừa lúc đó, tôi nghe ai nói:
-“ Hãy tôn vinh nhà thơ cao cả nhất,
Người đã rời chúng ta, nay đà quay lại!”

Khi lời đó vừa dứt,
Tôi thấy tiến đến trước chúng tôi bốn người vĩ đại:
Sắc mặt không buồn mà cũng không vui.

Vị thầy nhân hậu liền bảo: - “Hãy nhìn kia:
Người cầm kiếm trong tay,
Dẫn đầu ba vị kia như một vì vương giả.

Đó chính là Omero nhà thơ tối thượng,
Sau đó là Oraxio, nhà thơ trào phúng,
Ovidia, thứ ba và sau nữa Lucano.

Mỗi người cùng ta đêu xứng đáng danh hiệu đó,
Như tiếng nói vừa rồi tuyên bố,
Họ tôn vinh ta và đã làm đúng”.

Trước mắt tôi một tao đàn tuyệt mỹ,
Vị chúa tể với bài ca bất tử,
Như phượng hoàng bay lượn trên cao.

Họ trò chuyện cùng nhau giây lát,
Rồi quay về phía tôi làm dấu hiệu cúi chào,
Và Thầy tôi mỉm cười sung sướng.

Họ ban cho tôi một vinh dự lớn lao:
Được đứng trong tao đàn của họ,
Làm người thứ sáu trong đám hiền giả đó.

Chúng tôi đi đến tận cùng vùng sáng,
Muốn nói bao điều mà nín lặng càng hay
Nhưng cũng rất hay nếu bàn ở nơi đó.

Chúng tôi tới dưới chân một lâu đài tôn quý,
Được bao quanh bảy lớp thành cao,
Thêm một dòng sông xinh bảo vệ.

Giống như trên đất liền chúng tôi qua sông,
Qua bảy lần cửa, đến thăm nhóm đại hiền,
Qua cả một thảm có non, màu xanh tươi mát.

Những vị đó mát trang nghiêm, điềm đạm,
Dáng bên ngoài oai vệ uy nghi,
Tuy ít nói nhưng ngữ điệu dịu dàng.

Chíng tôi đi vào từ cánh bên,
Một vùng cao, thoáng đãng và sáng sủa,
Khiến chúng tôi nhìn thấy tất cả.

Ở đó ngay trước mặt, trên nền xanh ngọc bích,
Hiển hiện những anh hồn vĩ đại,
Mới thoạt thoạt thấy đã khiến tôi phấn khích.

Tôi thấy cụ Eletera và đàn con cháu,
Trong số đó tôi viết Edto và Elena,
Cesare đeo gươm và đôi mắt rực lửa.

Tôi thấy Camminla và Pantaxilea,
Xa hơn là vua Latino,
Ngồi với công chúa Lavina.

Tôi thấy Bruto, người đánh đuổi Takino,
Lucrexia, Julia, Maxia và Coocnilia,
Và một mình tách ra là Xaladino.

Ngước mắt nhìn chếch lên một chút,
Tôi thấy vị tôn sư mà mọi người đều biết,
Đang ngồi giữa gia đình triết học.

Tất cả hướng về họ, bày tỏ niềm tôn kính,
Người gần người nhất và trước cả mọi người,
Là Socrate và Platone.

Thôi thấy De Monicarito, người chủ trương thế giới theo luật ngẫu nhiên,
Diorenet, Anasagora và Tale,
Empolecle, Eracrito và Zenone.

Tôi thấy người đi sưu tầm thảo dược,
Diatcorie và thấy Ocpheo,
Tulio. Lino và nhà đạo đức Seneca.

Oclide, nhà hình học và Tolomeo
Ipocrate, Avisenna và Gallieo,
Aveori, nhà bình luận tài ba.

Tôi không thể kể đủ tất cả,
Vì đề tài lớn lôi cuốn tôi đi,
Nhiều khi ngôn ngữ không diễn hết sự việc.

Nhóm sáu người đã bớt đi hai,
Nhà hiền triết dẫn đường đưa tôi theo hướng khác,
Ra khỏi chốn lặng yên, nơi không khí xao động,
Đến một nơi không còn ánh sáng.

Ta xây cho mình tượng đài trí tuệ
Dòng người viếng thăm tuôn chảy về đây
Tượng đài đầu bất khuất thẳng ngay
Vươn cao hơn trụ đài Alexandrer đại đế

Không! Ta không chết, hồn đàn thơ nhân ái
Chẳng thành tro bụi, không huỷ hoại biến bay
Quang vinh ta mãi chói ngời lòng nhân loại
Dù một nhà thơ còn sống giữa đời này

Tiếng tăm dội vang nước Nga vĩ đại
Người Phin, Tác ta - bạn của thảo nguyên
Con cháu Slavơ, Tungu man dại
Sẽ gọi tên ta ngôn ngữ trăm miền

Ta sẽ mãi được nhân dân yêu quý
Bời đàn thơ ta ca ngợi tự do
Khơi bác ái giữa bạo tàn thế kỷ
Gợi nhân từ đến với phận rủi ro

Ôi nàng thơ! Hãy lắng nghe thiên mệnh
Nguyệt quế không màng, hờn giận không hay
Khen chê người đời dửng dưng đón nhận
Và không luận bàn với kẻ ngu say

Em ơi đã đến lúc rồi
Tim anh mong sống một đời yên thân
Ngày ngày tiếp nối bay dần
Mỗi ngày đem mất một phần đời ta
Hai ta đang sống đây mà...
Nhưng như đã chết, thân ra bụi rồi
Có đâu hạnh phúc em ơi
Còn chăng yên tĩnh và đời tự do
Từ lâu anh chỉ trông chờ
Như người kiệt sức, mong chờ thoát thân
Kiếm nơi yên ổn làm ăn
Với bao tình cảm trong ngần chở che

Thu buồn, - cặp mắt đắm say,
Tôi yêu sắc đẹp em ngày chia phôi.
Thiên nhiên tàn úa bỗng tươi,
Rừng thay áo mới, cả trời vàng au.
Ồn ào hơi gió thở mau,
Bầu trời gợn sóng như màu khói sương.
Vài tia nắng hiếm nhớ thương
Sợ mùa đông sớm quen đường đến nhanh.
Đắm trong yên tĩnh ngọt lành,
Tôi quên thế giới thức thành tiếng thơ.

Tâm hồn xáo động ngẩn ngơ,
Tơ lòng run rẩy, mộng chờ đợi ai.

Tuyết nhấp nhô như sóng
Ngời sáng trên đồng quang
Trăng lưỡi liềm lai láng
Tam mã phóng trên đường

Hát nghe những khúc hát
Giải nỗi buồn trong đêm
Ôi, xiết bao thân thiết
Những lời ca ngang tàng!

Hát đi, bác xà ích!
Ta sẽ chăm chú nghe
Trăng liềm soi tịch mịch
Buồn tênh gió thoang xa

Hát đi: "Trăng, trăng đẹp
Sao trăng lại cứ nhoà?"

Em từ giã dải bờ đất khách
Để trở về chốn cũ xa xôi
Trong giây phút buồn đau nhớ mãi
Đứng trước em anh mặc lệ rơi
Hai tay anh cứng đờ lạnh giá
Níu giữ không đành để em đi
Anh thổn thức: em đừng vội vã
Cắt phút giây đau đớn biệt ly!

Nhưng làn môi đắng em vội rứt
Bỏ cái hôn đau khổ xót xa
Em gọi anh về miền đất khác
Bỏ quê hương đầy ải mịt mờ
Em thủ thỉ: ngày mai gặp lại
Dưới bầu trời muôn thuở ngát xanh
Dưới bóng cây ô liu mát rượi
Ta sẽ hôn nhau lại, hỡi anh!

Nhưng chao ôi, nơi đầy nắng chói
Vòm trời cao thăm thẳm biếc xanh
Nơi trên nước ô liu ngả bóng
Em đã ngủ yên giấc ngàn năm
Và nhan sắc, nỗi niềm đau khổ
Em đem đi dưới khắp áo quan
Đem đi cả chiếc hôn hội ngộ...
Nhưng anh chờ; còn nợ đó, hỡi em!

Tôi không treo trong trai phòng đạm bạc
Những bức tranh của danh hoạ cổ xưa
Để khách thăm phải tôn kính sững sờ
Đứng lặng nghe lời phẩm bình uyên bác

Trong góc đơn sơ bộn bề sách vở
Tôi hằng mong chiêm ngưỡng một bức tranh
Dõi nhìn tôi trìu mến từ mây xanh
Mẹ Đồng Trinh bồng Hài Đồng Cứu Thế

Nàng trang nghiêm, ánh mắt người thông tuệ
Trong hào quang thanh thoát vẻ nhân từ
Dưới gốc cọ Xiôn lặng lẽ ưu tư
Chỉ hai người, không thiên thần hộ vệ

Điều ước nguyện giờ đây thành sự thật:
Tạo hoá ban em giáng tự trên trời
Tuyệt tác hình người đẹp xinh thanh khiết
Em - Đức Mẹ Đồng Trinh của lòng tôi.

Tôi đang đi trên phố phường ồn ĩ
Hoặc vào nơi thờ cúng, hoặc đang ngồi
Cùng đám trẻ - bao giờ tôi cũng nghĩ
Về những điều đang day dứt lòng tôi

Ai cũng biết: thời gian trôi nhanh thật
Và chúng ta tất cả sẽ có ngày
Vâng, tất cả xuống mồ, và trước mắt
Sắp đến giờ phải đến của ai đây?

Khi chiêm ngưỡng cây sồi xanh tán rộng
Tôi bâng khuâng suy nghĩ: đấy, cây sồi
Có thể sống lâu hơn tôi được sống
Như đã từng sống vượt tổ tiên tôi

Ẵm đứa trẻ trên tay, tôi đau khổ
Nghĩ đời tôi đang tàn lụi, sắp già
Phải nhường chỗ trên đời này cho nó
Để có ngày còn kết nụ, đâm hoa

Mỗi một ngày sắp trôi qua tôi tiễn
Bằng thói quen suy nghĩ khá buồn rầu
Và qua chúng đoán bao giờ sẽ đến
Ngày tử thần mong đợi đến từ lâu

Tôi sẽ chết ở đâu: trong trận đánh
Trên đường đi, trên biển cả sóng dồi?
Hay đơn giản là khu rừng bên cạnh
Sẽ làm mồ chôn vĩnh viễn đời tôi?

Biết là chết, khi hồn lìa khỏi xác
Chôn ở đâu đều thế cả - có điều
Tôi vẫn mong rằng sau này sẽ được
Chôn gần nhà, gần mảnh đất thân yêu

Và cứ để bên mồ tôi lúc ấy...
Như xưa nay - cuộc sống mới ra đời
Và thiên nhiên, bàng quan và lộng lẫy
Vẫn không ngừng kết nụ mới xanh tươi

Trên đồi Gruzi đêm xuống
Aragva dòng cuộn dưới chân
Lòng tôi trong trẻo vô ngần
Nỗi buồn tràn ngập trăm lần tình em
Chỉ có em! Không có gì lay động
Nõi buồn tôi mơ mộng bao nhiêu
Tim tôi lửa cháy như khêu
Vì không có thể không yêu người nào

Khi anh đi đến nhà em, mặt trăng
Từ phía phải luôn nhìn anh vui vẻ
Nhiều suy nghĩ và nhiều giấc mộng mơ màng
Cũng vui vè bám theo anh như thế

Khi anh rời khỏi nhà em - rất lâu
Từ phía trái trăng nhìn anh im lặng
Nhiều giấc mơ, nhiều ý nghĩ buồn rầu
Lại bay đến, bám theo anh dai dẳng

Biết làm sao, vẫn thế các nhà thơ
Thường đa cảm tin vào điều tự nghĩ
Các tình cảm luôn đổi thay, bao giờ
Cũng đem gắn với cảnh ngoài tuỳ ý