Văn Lang

Dịch nghĩa:
Thương lũ ruồi sa

Ngủ dậy vẫn còn dở say, mở cửa sổ
Cớ gì ruồi xanh nhiều thế
Chỉ cốt tìm một hạt gì đó để no bụng
Đâu cần dùng cái lưỡi để phát âm thanh khéo léo
Thương ngươi chỉ quen ở bụi cây đám cỏ
Thừa cơ người (đang say), không ngờ rơi xuống nồi canh
Ông trời sinh biến thật lắm chuyện
Tránh cái nắng, đuổi uế khí mà lòng chưa nguôi được

Dịch thơ:

Tỉnh giấc còn say, ngồi mở cửa
Vo ve loạn xạ đám ruồi xanh
Chỉ cần hạt bẩn ăn no nóc
Mà uốn lưỡi dài hát quẩn quanh
Thương chúng, vốn quen sà đống cỏ
Lừa người, đâu ngỡ lọt nồi canh
Ông trời rỗi việc sao sinh lắm
Xua uế, đuổi oi...bực vẫn hành

Ghi chú:
Theo tui thì đây là bài châm biếm ngay từ cái tựa đề. Nói thương chớ thực ra là hả hê lắm. Cụ Nguyễn mượn lũ ruồi để chửi khéo bọn tiểu nhân dơ bẩn, xu nịnh, ăn bám, quấy nhiễu...rồi kết cục cũng sẽ toi mạng vì tham ăn.
Tui dịch theo hướng mỉa mai ẩn dụ đó.

Diệt thù báo quốc lòng ghi tạc
Múa giáo hòng xoay lật đất trời
Sống giữ biên thuỳ không dấy bụi
Chết giương chính khí mãi lưu đời
Lòng trung, lũ giặc còn kiêng nể
Việc lớn, lòng vua lại rối bời
Khách tới Bồ Cô tìm vết tích
Ảm đạm sông chiều lặng lẽ trôi

Lão điền nơi xóm mỗ
Nhà có ba mươi đó
Chiều xuống vác đi đơm
Sáng hừng mò tới đổ
Chừng dăm đấu cá tôm
Vất vả thân già khổ
Mới được chén cơm ăn
Cả đời đơm với đổ

Ba năm thủ phận quyết chờ chồng
Phu tử nặng lòng mớ bòng bong
Chồng vội hồ đồ vô căn cứ
Vợ từng thất tiết khó bao dong
Tới giờ sông thẳm còn mang hận
Thuở ấy đèn mờ quá bất công
Đứng trước miếu thờ trang đức hạnh
Ngậm ngùi tiết phụ quá long đong

Tám tuổi tài danh đà xuất chúng
Chí đè mây gió sức chim ưng
Đối văn sắc nhọn ba ngàn chữ
Khí tiết ngút cao vạn dặm đường
Tâm sáng chân thành thêm dũng mãnh
Án soi nghiêm cẩn lại tinh tường
Ma nào ngàn tuổi qua nơi ấy
Vạch cỏ tìm mồ thắp nén hương

Hận chẳng mày râu mà cứu nước
So hàng son phấn thẹn lòng chi
Trăm năm nỗi hận trời soi tỏ
Một tấc lòng trinh nước khắc ghi
Gào thét dòng dài mang oán biệt
Mơ hồ cỏ biếc nhuộm sầu bi
Khói hương cổ miếu nhoà trên bến
Thơm tiếng ngàn sau khó ai bì

Ta thấy mình ngoài mặt
Trong lòng chẳng thấy chi
Tháng ngày râu bạc thết
Nắng bụi mặt đen xì
Trăm chén ta mời ảnh:
Ngàn năm lão giống gì?
Mơ hồ ta với lão
Nhoài khói sóng phi phi

Đấu xảo bày ra ngàn thứ lạ
Cực kỳ tinh xảo những kỳ trân
Lâu nay ai tạc càn khôn rộng
Tới đó mỗ tường thế giới xuân
Trang phục nước ngoài sao quá dị
Thú chim rừng rậm khác muôn phần
Xóm mình khoe của thua xa lắc:
Đồ mã thằng người khoác áo quan

Khoét vách người ta hòng trộm của
Ngờ đâu kẻ khác trộm nhà mày
Cuộc cờ chưa rõ ai thua thắng
Phần số định rồi kẻ rủi may
Đức kém cụ Phương đừng tặng lụa
Hạnh đầy lão Tố cứ cho cây
Trên đời hám lợi đều như thế
Đâu chỉ riêng phường trộm đạo bay

Hơi thu xào xạc lạnh
Ngoài cửa gió lay cành
Thôn phủ đầy sương trắng
Người về đến cầu ranh
Quạ già chen tán rậm
Nhạn liệng hút trời xanh
Lặng ngắm sông chiều vắng
Áo sư gầy phong phanh