Tìm bài trả lời thơ

“Iasha, con mau ăn cháo!
Nhà không có sữa đâu!”
- “Thế bò nhà ta sao?”
”Bị bắt rồi, con ạ!”
Để bò sinh sôi mãi
Ông chủ bắt bò rồi!”
Dân ta sống tuyệt vời
Trong nước Nga thần thánh!

“Gà nhà ta đâu cả?” -
Con gái lớn giọng la.
“Đừng có hét, lũ ngu”
Toà địa phương xơi hết!
Họ lấy xe ngựa nốt
Và hẹn cứ ngồi chờ…”
Dân ta sống tuyệt vời
Trong nước Nga thần thánh!

Lưng đang đau muốn gãy,
Bột lên men không chờ!
Bà lão nhớ Katerina
Bà buồn rầu khóc rú:
Con gái ở cho chủ
Đủ năm…mất con luôn!
Dân ta sống tuyệt hơn
”Trong nước Nga thần thánh!”

Con cái vừa mới lớn,
Nhìn khắp chẳng thấy ai:
Vua bắt lính con trai,
Chủ lôi con gái nốt!
Chỉ còn thằng khuyết tật
Ở mãi với mẹ cha.
Dân ta sống tuyệt sao
Trong nước Nga thần thánh!

Rồi họ hát bài ca làng Vackhlatrina nữa
Bài ca yêu dấu, tất cả đồng ca,
Giọng ngân dài, buồn não nề sao -
Hiện chưa có một bài nào khác.
Nghe có lạ? Một nước Nga bát ngát,
Đạo chính thống giáo được tiếp nhận về
Dân đông như kiến cỏ mọi bề,
Mà không thấy một người nào khác
Từ xưa đến tận nay, kể từ trước
Không viết ra bùng lên được một bài ca
Vui tươi, trong sáng và thiết tha
Như một ngày trời trong, nắng đẹp
Không thấy ngạc nhiên? Không thấy khiếp?
Ôi, thời gian, ôi thời đại mới rồi
Bạn sẽ được nhắc tới trong bài hát thôi
Nhưng nhắc đến thế nào? Ơi tâm hồn dân tộc!
Cuối cùng hãy cười tươi lên hết sức!

Vị đô đốc goá vợ dong buồm trên biển
Chỉ huy tàu chiến, ông đến nhiều nơi,
Ở gần Ôtrakôp từng đánh giặc Thổ rồi,
Ông đã thắng vinh quang, lừng lẫy,
Và hoàng hậu tặng ông tám ngàn nông nô đấy.
Ngay trong khu di sản của nhà
Phần đời còn lại, vị đô đốc sống xa hoa,
Khi hấp hối, ông cho mời trưởng làng Glep tới,
Trao chiếc cháp vàng cho ông này quản lý.
“Chào!, anh là lý trưởng! Hãy giữ cháp ngày đêm!
Di chúc của ta được giữ trong đó luôn:
Giấy tờ cởi xiềng xích cho tự do
Tám ngàn nông nô sẽ được thả ra!”

Đô đốc chết rồi, xác trên bàn che kín hết…
Một người họ xa lo ma chay cho người chết.

Khi chôn xong, quên biến. Cho gọi lý trưởng ra
Và nói chuyện với ông kia theo cách vòng vo,
Hỏi han mọi điều, hứa cho đủ thứ
Vàng một núi, cho tự do thực sự…

Glep vốn tham lam, lại tưởng dễ không:
Di chúc này có thể đốt là xong!

Trong mười năm, cho đến gần đây nhất,
Kẻ lừa đảo giữ nguyên tám ngàn nông nô thật,
Hắn có tội với họ hàng, bộ tộc, với nhân dân!
Tội phản bội đáng bỏ rọ đá ném sông!

Chúa tha mọi lỗi, riêng tội của Judas thì phải trị,
Không bao giờ được tha thứ.
Ôi, mugich! mugich! Tội anh nặng nhất rồi,
Vì thế nên, anh đau khổ suốt đời!

Vốn nghiêm khắc và bừng bừng tức giận,
Anh cất tiếng nói như sấm gầm uất hận
Ignati vừa nói xong.
Đám đông vùng đứng dậy cả lên,
Có tiếng thở dài, nghe ai nói đấy:
“Là ra thế, tội của nông dân là vậy!
Và đúng là loại tội khiếp kinh!”
- “Và nói thẳng ra: ta đau khổ triền miên,
Ôi! ôi! - tự viên lý trường nói ra hết,
Thế là chết, vì chuyện điều tốt đẹp
Vlas không hề có niềm tin.
Và rồi sau, rơi vào rất nhanh,
Tâm trạng khổ đau, cùng vui vẻ,
Tội nặng thật! Cái tội coi nặng thế!“-
Klim nhắc lại nghe thấy buồn buồn.

Phía trước sông Volga là quảng trường,
Ánh trăng chiếu bốn phương rực sáng,
Bỗng thay đổi sao nhanh quá đáng.
Biến đâu hết những con người dáng kiêu kiêu,
Với dáng đi trông tự tin nhiều
Chỉ thấy người làng Valactrina còn ở lại,
Quanh năm chẳng bao giờ ăn no bụng,
Ngã ngửa người vì nhận trúng quả lừa,
Đáng ra đấu sức với chủ thì bây giờ
Lao vào đấm đá ông quan của xã,
Cơn đói kém đến từng nhà gõ cửa,
Đang đe doạ: nạn hạn hán còn dài
Mà còn nạn xâu bọ - bọ hung phá mùa màng
Mà tay nhà buôn quen đầu cơ, bắt chẹt
Tự khoe sẽ giảm giá mua cùng kiệt
Với thứ hàng mất nhiều công sức mới làm ra,
Là hắc ín, nước mắt dân làng Valactrina,-
Sẽ cắt giảm, rồi trách cứ:
“Tại sao phải trả các người nhiều thế?
Hàng của các vị ế, chẳng ai mua,
Vì các vị, khói hắc ín che kín mặt trời kia
Như từ một cây thông chắt ra được!”

Một lần nữa những nông dân không may thực,
Lại rơi xuống tận đáy vực sâu,
Họ im lìm, bộ dạng trông thảm hại sao,
Họ nằm sấp mãi;
Cứ nằm dài, nghĩ suy mê mải
Rồi bỗng nhiên chậm dãi cất tiếng ca.
Như có đám mây đen ập xuống, lan xa,
Những lời hát cứ tuôn ra cay đắng.
Như đã được gọt rũa tinh vi lắm,
Đến mức mà nhóm mugich chu du
Nghe thấy hay thuộc nhớ luôn bài ca.

Jonas nói xong đưa tay làm dấu thánh,
Mọi người im lặng. Bỗng người buôn
Bằng giọng giận dữ nói to luôn:
“Này các vị, đồ gà gô ngái ngủ
Này phà hỡi, nhanh lên, cho sang chứ!”
- Làm sao mà có thể gọi nổi phà
Trước khi mặt trời mọc! Thợ lái phà người ta
Ngay ban ngày, người hèn ai dám mở hội
Phà của họ sao mà kém cỏi,
Cứ đợi thôi! Nói tới Kudeiar thì...
“Này phà ơi! nhanh lên chứ, cho sang đi!
Anh bỏ đi, đang loay hoay với xe, đánh vật
Con bò được gắn vào xe bằng dây cột chặt
Anh lấy chân đá ra lệnh cho bò;
Trên xe, gà mái kêu cù-ru, cù-ru,
Anh nói với chúng: “Im đi!” Lũ ngốc!”
Trong xe, chú bê con đang rung lắc
Ngay chú bê con còn bị đánh dấu trên trán rồi
Hình ngôi sao hiện rõ lắm thôi
Anh ta vụt roi trên lưng ngựa hồng tía
Và xe tiến về sông Volga phía trước
Mặt trăng trôi lơ lửng trên đường cái quan
Bóng in xuống đường trông kì cục, không quen
Chạy bên cạnh nhà buôn đang tất bật
Dọc theo dải ruộng ánh trăng tràn ngập
“Như vậy đã thôi ý nghĩ đánh nhau sao?
Còn tranh luận, thấy rõ, chẳng có gì để nói vào
Vlas nhận xét: Ôi! Đức Chúa!
Tội của giới quý tộc sao nặng quá!
- Tội nặng kinh, mà có ai bắt tội đâu
Chống lại tội của nông dân, -
Ignati Prôkhôrốp
Không chịu được bèn nói nốt.
Klim nhổ nước miếng: ôi thật cần mà
Ai chả có lỗi sai, chứ với con quạ của ta
Lũ quạ con lắm mồm, ồn ào thế
Vẫn là đáng yêu nhất… Nào, nói nhanh nhé
Thế tội nặng là cái tội gì?

ChatGPT phân tích bài thơ Đói: chủ đề, nội dung, đặc điểm thơ và nhận xét bản dịch

1. Chủ đề & nội dung:

Bài thơ “Đói” khắc hoạ sâu sắc cảnh đói nghèo và sự bần cùng của người dân, có thể trong bối cảnh nạn đói lịch sử hoặc như một biểu tượng của sự tột cùng mất mát, đau khổ. Những hình ảnh gợi tả thân thể tiều tuỵ, ánh mắt thất thần, sự im lặng đến rợn người… làm nổi bật bi kịch nhân sinh và hiện thực trần trụi của xã hội.

2. Đặc điểm thơ:
• Ngôn ngữ giản dị, ít dùng tu từ, nhưng sức gợi mạnh.
• Giọng điệu lạnh lùng, khô khốc, làm tăng cảm giác rợn ngợp và bi thiết.
• Nhịp thơ ngắn, dứt khoát, tạo cảm giác gấp gáp, thiếu hơi thở – phù hợp với nội dung đói nghèo, kiệt quệ.

3. Nhận xét bản dịch:

Nội dung:

Bản dịch chuyển tải được đầy đủ ý tưởng và cảm xúc của nguyên tác: cái đói không chỉ là thể xác mà còn là tinh thần, là sự huỷ hoại tận cùng con người.

Hình thức:

Bản dịch giữ nhịp thơ và độ ngắn gọn tương đối tốt, tránh lan man, đồng thời truyền tải được không khí nặng nề, căng thẳng của bài thơ gốc.

Ngôn ngữ dịch:
• Tự nhiên, súc tích, không gượng ép.
• Giữ được tông giọng lạnh, cô đọng như nguyên bản.
• Một số hình ảnh được dịch linh hoạt để dễ tiếp cận hơn với độc giả nước ngoài nhưng vẫn giữ hồn cốt của bài thơ.

4. Gợi ý dịch (nếu cần cải thiện):
• Có thể thử giữ nguyên vài hình ảnh gốc đậm chất Việt, rồi chú thích (footnote) để tăng tính đặc thù văn hoá.
• Cân nhắc giữa trung thành với nguyên tác và gợi cảm cho người đọc khác ngôn ngữ để bản dịch đạt hiệu quả cao hơn.

Bài thơ về Iakôp - một nông nô trung thành mẫu mực, thể hiện rõ chủ đề: sự trung thành và cái chết bi thảm của người nông nô do thái độ đối xử vô nhân đạo của địa chủ. Iakôp không chịu được sự sỉ nhục và khinh thường của chủ đã treo cổ tự tử, cho thấy rõ bi kịch của giới nông nô và chế độ sở hữu nông nô thật tàn ác.
-Sự trung thành tuyệt đối và sự hy sinh: Iakôp được xây dựng như mẫu mực cho lòng trung thành, ông này không chỉ không nổi loạn, mà còn hy sinh vì ông chủ, việc làm này càng khẳng định địa vị bi thảm của nông nô.
-Sự bất bình đẳng xã hội: câu chuyện của Iakôp là minh chứng cho thái độ đối xử dã man của địa chủ với nông nô và xoá đi ảo ảnh về người nông nô mẫu mực, ông ta chỉ là nạn nhân của hệ thống.
-Đạo đức vượt trội của nông nô so với địa chủ: mặc dù có địa vị thấp hèn, Iakô p có nhiều phẩm chất của con người cao hơn so với ông chủ của mình, ông chủ tượng trưng cho sự độc ác và tàn bạo.
-Tội ác và phạm nhân: câu chuyện về Iak ôp nằm trong chu trình các tác phẩm về các phạm nhân đã thể hiện đầy đủ nhất chủ đề: sự chịu trách nhiệm về mặt đạo đức và việc trừng phạt, trong trường hợp này là ông chủ.
Như vậy, Iakôp không chịu được cuộc sống cay đắng của mình, khi mọi cố gắng của anh thành vô ích, anh đành kết liễu đời mình ngay trước mắt ông chủ. Cách trừng phạt như vậy với Pôlianôp là quá tàn khốc, tuy nhiên với ông chủ đây sẽ là bài học còn nhớ mãi suốt quãng đời còn lại của ông ta.

-Trên đường chu du, nhóm nông dân đã gặp gỡ nhiều loại người khác nhau: có người hạnh phúc, có kẻ - không, có người nghèo khó, có kẻ sống phong lưu, có người từng nổi loạn, có kẻ là nô lệ. Bài thơ này đề cập tới nhóm người cuối cùng.
Cùng với những nông dân nhận thức rõ cuộc sống nông nô khủng khiếp của mình, còn có cả những nông dân đã quen chấp nhận cương vị nô lệ của mình, họ là nhóm nông nô theo nhận thức, theo ý thức. Iakô p là nông nô mẫu mực. Do bị địa chủ đối xử tàn tệ, Iak ô p muốn trả thù chủ, ông ta đã kết thúc cuộc sống của mình bằng cách tự tử ngay trước mặt ông chủ. Nhóm nông nô này, là nô lệ không chỉ theo cương vị xã hội, mà con theo đúng tâm lí của họ. Trong trường ca có một nhân vật khác, tương tự, là gia nhân của bá tước Peremenchiếp, ông này luôn thoả mãn với cuộc sống của mình: được ăn nốt, dọn sạch các đĩa thức ăn thừa, uống nốt các cốc rượu ngoại nhà chủ uống không hết, để lại.

Có một quý ông xuất thân hèn kém,
Dùng tiền hối lộ mua được ngôi làng,
Ba mươi ba năm không ra khỏi xóm một lần,
Sống phóng túng, rượu chè, tu rượu đắng.
Keo kiệt, tham lam, với quý tộc không thăm viếng,
Chỉ đến nhà chị gái uống chén chè;
Ngay với người thân, chứ không chỉ với người làng,
Ngài Pôlivanốp càng tỏ ra tàn nhẫn;
Gả con gái cho chàng trai lành tính hẳn,
10. Ông đánh cả hai, đuổi đi không mảnh áo quần
Có một nông nô tính đáng khen khác thường
Tên là Iakôp thật thà, luôn tình nghĩa
Bị chủ đá giầy vào mồm khi giận dữ

Đôi khi nhiều vị nông nô
Là chó hiền thực sự, ngây ngô
“Bị trừng phạt dù cho càng nặng
Họ càng quý yêu chủ hơn tưởng tượng.
Ngay từ trẻ, Iakôp đã thuộc loại này,
Anh chỉ mừng hớn hở, thấy vui thay:
20. Khi chiều chuộng, nâng niu, làm hài lòng ông chủ
Và ôm bế đung đưa thằng cháu nhỏ.
Rồi cả hai cùng sống đến tuổi già.
Khi đôi chân của ông chủ bắt đầu liệt ra
Ông chạy chữa, nhưng chân không hồi phục…
Suốt ngày nâng giấc, hát hò, chuốc rượu!
Đôi mắt nhìn trong veo,
Đôi má trông đỏ thắm hồng hào,
Đôi tay mũm mĩm trông sao trắng trẻo,
Mà hai chân phải đeo gông nặng trĩu!

30. Chủ nhân nằm lặng lẽ trong áo choàng,
Trách móc mình số cay đắng, gian nan
Ở cạnh chủ, Iakôp là anh em, là bạn
Chủ coi Iakôp là bạn tâm giao, tận tuỵ.
Họ cùng giết thời gian mùa hạ và mùa đông,
Chơi bài làm nguồn vui sẻ chia cùng,
Để xua chán buồn, đến nhà chị gái thăm viếng,
Vượt đường dài mười hai vec ta ngày đẹp nắng,
Iakôp hì hục bế ông chủ đặt lên giường,
Dùng xe ngựa chở chủ đến nhà chị thường thường,
40. Giúp có thể tự mình đến thăm bà già khụ,
Họ sống thuận hoà cho đến ngày nọ…

Khi cháu của Iakôp là Grisha đủ trường thành,
Bèn ôm chân ông chủ: “Cháu muốn lấy vợ nhanh!”
- “Lấy ai thế?” - “Cô ấy là Arissha ạ”.
Chủ mới đáp: “Ta bóp cổ nó chết ngay đã!”
Ông ta vừa nghĩ vừa đưa mắt nhìn Arissha:
“Chỉ mong Chúa trả lại đôi chân cho ta!”
Người bác van nài ông chủ thay cháu trai hết cách,
Ông chủ tống cậu bé đi lính tân binh lập tức.
50. Ông chủ làm nông nô mẫu mực giận, buồn phiền,
Người nông nô ấm ức, phát điên lên!
Rượu say bí tỉ… Không có Iakôp, ông khó chịu,
Ai phục vụ cũng bị kêu: đồ ngu, vô dụng!
Người hầu nào cũng nổi đoá đùng đùng,
Cứ gặp dịp là cãi hỗn, trả thù!
Ông chủ lúc cầu nài, khi thì chửi văng mạng,
Rồi hai tuần trôi qua im ắng.
Bỗng người hầu trung thành lại quay về…
Đầu tiên quỳ rạp đất xin lỗi chuyện qua rồi.
60. Thấy thương chủ cụt chân, ngồi một chỗ:
Ai có thể làm hầu ông ta tốt được nữa?

“Thôi đừng nhắc chuyện độc ác ấy làm gì;
Tôi sẽ mang cây thập tự xuống tận mồ!”
Giờ ông chủ lại nằm, quàng áo khoác,
Iakôp lại ngồi bên giường chủ nhà như trước,
Chủ lại coi Iakôp là anh em.
“Sao anh cau mày thế! Iasha? - “Tôi đang buồn nôn!”
Họ lại cùng xâu nấm vào dây chỉ,
Lại chơi bài, cùng nhau uống chè bù khú,
70. Cho anh đào, mâm xôi vào nước uống thêm ngon
Và giải khuây bằng đến nhà chị gái chơi luôn.

Ông chủ hút thuốc, nằm vô tư lự,
Hân hoan đón mặt trời, mừng cỏ cây xanh rực.
Mặt Iakôp cau có, nói ra nghe không vui,
Đám dây cương trong tay ông thấy rung rồi,
Iakôp làm dấu thánh. “Trời, trong lòng thấy -
Như bị quỷ ma đang bừng bừng xúi bẩy!
Nói thì thầm: “hãy biến!” (Ông tức sôi lên).
Xe chạy đều… Bên phải là rừng rậm hoang vu
Có tên gọi từ xưa: Hẻm quỷ dữ
80. Iakốp ngoặt xe rồi chạy theo hẻm núi,
Chủ hãi hùng: “Ngươi đi đâu đấy? đi đâu?”
Iakôp im lặng. Họ đi thêm mau
Mấy vecta; không phải đường đi mà tai hoạ!
Toàn ổ gà, gỗ mục; dọc theo hẻm núi đá
Nước lũ mùa xuân, cành lá lao xao…
Ngựa dừng chân và không tiến thêm một bước nào,
Rùng thông hệt bức tường chìa ra trước mặt họ.

Iakôp không nhìn ông chủ đang lo sợ,
Bắt đầu tháo sạch dây cương ngựa ra,
90. Iasha trung thành, đang run rẩy, mặt tái xanh,
Viên địa chủ bắt đầu cầu xin Iakôp.
Iakôp nghe hết lời chủ hứa hẹn và thô lỗ
Cười thâm trầm: “kẻ giết người đã có đây!
Tôi chịu dây tay bấn vì vụ giết người này,
Không, người chết không phải là ông nhé!”
Iakôp leo hẳn lên cây thông cao thế,
Buộc chặt dây cương vào tít ngọn cây,
Tay làm dấu thánh, mắt nhìn mặt trời trên cao,
Chui đầu vào thòng lọng, sau thả hai chân xuống!..

100. Ôi Đức Chúa! Cơn khổ nạn gian nan của Chúa!
Iakôp treo người phía trên ông chủ, lắc đều đều.
Ông chủ lăn tròn, khóc rền rĩ, kêu gào
Chỉ nghe rõ tiếng vọng càng bay xa mãi!

Ông chủ vươn đầu ra, gằn giọng lại
Dù kêu gào hoài vẫn chẳng được việc gì,
Hẻm quỷ ma chìm trong tấm vải liệm rồi,
Và đêm xuống, xương buông rơi dày đặc,
Không thấy thứ gì! chỉ có cú vọ ngủ vạ vật,
Vẫy cánh rộng trên mặt đất xoè ra,
110. Nghe rõ tiếng ngựa ăn cỏ đang nhai,
Tiếng lục lạc rung kéo dài thầm lặng.
Hệt như nghe tiếng tàu đang gần thật
Hai mắt tròn sáng rực con gì đó chiếu ra,
Loài chim nào đó vỗ cánh bay qua,
Nghe rõ tiếng chim đậu nơi gần đó.
Một con quạ quang quác kêu trên đầu Iakôp.
Trời! quạ dồn đến có hàng trăm!
Ông chủ hú lên, dùng chiếc nạng đuổi xua chim!
Ôi khổ nạn gian truân của Chúa!

120. Ông chủ suốt đêm nằm trong hẻm núi đá,
Miệng rên to để xua đuổi lũ sói, chim muông,
Sáng hôm sau, thợ săn đã thấy ông.
Ông chủ trở về nhà rồi, miệng luôn than thở:
“Ta có tội, có tội! Hãy tử hình ta đi nhớ!”
Này ông chủ, người nông nô mẫu mực, thuỷ chung
Ông sẽ còn ghi nhớ mãi trong lòng,
Cho tới lúc, Chúa lập toà phán xét!

“Thật có tội, tội to, - nghe vang rõ hết
Từ bốn phương. - Sao thấy thương Iakôp làm sao,
130. Thật khủng khiếp cho ông chủ biết bao, -
Ông đã bị hình phạt đến mức nào không biết!”
- Ôi! ôi! Mọi người còn nghe kể tiếp
Hai ba câu chuyện khủng khiếp hãi hùng
Và họ tranh cãi một cách nhiệt tình
Xem ở ta, ai có tội tình nặng nhất.
Một người bảo chủ quán trọ là số một
Có người coi tội nặng là địa chủ thôi,
Còn người thứ ba coi nông dân nặng tội rồi.
Đó là Ignati Prôkhôrôp
140. Người chở hàng và người bằng xe ngựa suốt
Là người điềm tĩnh với phong lưu
Một mugich không nói suông, khoác lác nhiều.
Ông đã thấy đủ điều trong cuộc sống,
Đi trong tỉnh đến khắp nơi khắp chốn,
Từng dọc ngang, mọi ngóc ngách quê hương.
Ta nên dành thời gian nghe chuyện ông ta thêm,
Những người làng Valactrina, tuy vậy,
Đang bực giận sôi lên, không cho ông ấy
Ignati được cơ hội nói một lần thôi,
150. Đặc biệt là Iakôplep Klim rồi
Đang vênh váo: “ông là đồ ngốc!..
- “Giá từ trước, anh nghe qua thì đã tốt
- “Anh thật ngốc…”
Thì các anh cùng một giuộc
Tôi thấy rồi, các anh cũng ngốc ngu thôi! -
Bỗng có người xen vào một câu cục cằn rổi
Là Eremin, em trai một thương nhân nọ
Chuyên thu mua của nông dân đó
Tất cả mọi thứ hàng, giày dép ư,
160. Một chú bê con ư, quả nam việt quất ư,
Còn cái chính là một tay lanh lợi
Một người giỏi săn lùng cơ hội,
Khi làm công việc đi thu thuế của mọi nhà
Và tài sản của người làng Valactrina
Được đem ra bán đấu giá. -
Mới nghĩ ra trò thảo luận xem ai có lý đã,
Nhưng mũi tên bắn ra có trúng đích đâu!
Ai có tội nặng nhất? Các vị nghĩ kĩ mau!”
- Ai tội nặng đây? Nói nhanh ra nhé!”
170. - “Ai chả biết: là quân cướp đích thị!”
Còn Klim trả lời anh ta:
“Các vị chưa từng là nông nô ư,
Trước trong túi một xu không có
Nhà rỗng tuếch, trống không, trống hoác
Giờ lèn đầy túi, có của để, của ăn
Suốt ngày nằm mê bị cướp bóc linh tinh
Cướp bóc là câu chuyện riêng khác đấy
Ăn cướp chẳng dính dáng đến đây vậy
Quân ăn cướp thì bảo vệ nhau
180. Một thương nhân nói mau
Còn Lavin nhảy bổ vào ông ta lập tức!
“Hãy cầu nguyện!” - và đấm vào miệng nhà buôn trước.
“Hãy chia tay cái bụng của mày!” -
Và nhà buôn đấm một phát vào hàm Lavin ngay.
“Ái! Đánh nhau rồi! Giỏi nhỉ!”
Đám nông dân đứng giãn ra một tí,
Không ai xúi giục họ đánh nhau thêm,
Cũng chẳng ai ngăn cản họ lại liền.
Trận mưa đấm đá ầm ầm đổ xuống:
190. - Tao giết mày! Hãy viết thư cho cha mẹ mày sớm!
“Tao giết mày! Hãy đi gọi cha cố luôn!”
Mọi sự chỉ kết thúc khi nhà buôn
Bị Klim siết chặt, như vòng kim cô xoắn chắc,
Một người khác xông vào túm tóc
Và ghì lưng xuống, nói: “chào lậy tao nào”.
Một thương nhân bị đè xuống dưới chân chặt sao.
“Nào, cha mẹ ơi! - nhà buôn nói.
Klim thả cho kẻ vừa đánh anh ra vội,
Người đánh nhau tim một khúc gỗ rồi ngồi.
200. Lấy chiếc khăn rộng, có hình ca rô thôi
Lau mồ hôi và nói:
“Phe anh thắng rồi! không ngạc nhiên nổi
Không gặt hái, không cày cấy, độc lang thang,
Là tay hoạn lợn, không nghề ngỗng lông bông.
Sao không rong chơi cho tàn sức lực,
(Cả tốp nông dân bật cười ồ lên cùng lúc).
- “Cậu còn mong đánh lộn mãi à?”
Giọng tinh quái, Kim nói ngay ra.
“Cậu định thế hả? Nào thử xem sao thật!”
210. Vị thương nhân cởi áo khoác ngoài ra, cẩn thận
Nhổ ít nước bọt ra hai tay.

“Nào hãy mở cái miệng tội lỗi ra ngay
Đã đến lượt: các vị nay nghe nhé
Tôi sẽ giải hoà cho các anh một thể!” -
Bỗng Iônushka kêu to
Suốt buổi chiều, anh này lẳng lặng nghe
Rồi thở dài và làm dấu thánh,
Một con chiên ôn hoà, tốt tính.
Một thương nhân thấy vui vui. Kẻ nín thinh
220. Là Klim Iakôplep. Mọi người ngồi xuống liền
Khắp bốn phía bao trùm im lặng.

Người nông dân đứng đó -
Dáng lảo đảo, lắc lư,
Anh ta nặng chân đi -
Thở phì phò, mệt nhọc!

Da phù nề, nứt toạc,
Thân xác tấy sưng lên,
Nỗi bất hạnh buồn phiền
Dày vò anh ta suốt.


Khuôn mặt trông u uất
Tối hơn cả đêm đen
U ám đến phát thương
Người say chưa hề thấy.

Người đi rã rời vậy,
Chân bước, mắt gật gà,
Tìm đến cánh đồng nhà,
Nơi rì rào lúa mạch.

Như tượng thần dừng lại
Trên mảnh ruộng của nhà,
Đứng nguyên cất giọng ca
Không nghe ra tiếng hát:

“Hãy chín nhanh, chín tất!
Ơi lúa mạch - mẹ à!
Tôi là Pankratushka!
Thợ cày người nhà đấy.


Bánh mì như núi vậy
Tôi sẽ chén no say
Bánh ngọt một bàn đầy
Tôi ăn ngay sạch sẽ!

Tôi ăn lấy ăn để
Tự tôi hốc hết ngay.
Dù mẹ, con van nài
Xin hoài - tôi chối phắt!”

“Ôi trời hỡi, sao mà đói quá!”
Một bác nông dân nói giọng mệt phờ;
Bác lôi túi ra lấy ít bánh mỳ
Đang yên lặng ngồi nhai miếng bánh
Sao họ hát mà không ra tiếng,
Thế mà nghe, tóc dựng đứng hết lên
Một nông dân góp tiếng nói thêm.
Và đúng họ không hề dùng đến giọng
Mà đem cả tấm lòng ca bài “Đói”
Người làng Valactrina hát tiếng vang xa.
Có một người trong lúc hát ca
Đứng thẳng lên và làm động tác,
Như người đàn ông đang kiệt sức,
Hệt anh đói buồn ngủ rã rời,
Như gió trời chợt thổi quét đến nơi,
Nhiều động tác, nghiêm trang, chậm rãi
Sau khi hát xong bài ca “Đói”
Tất cả đều mệt phờ, như sức đã kiệt rồi
Họ rồng rắn nhau tìm đến chỗ để xô thôi
Cả dàn danh ca đua nhau uống

“Phải liều chứ!” Phía sau nghe thầy phụ lễ xướng
Grigori, con trai thày phụ lễ của làng
Vị trường thôn nhận đỡ đầu
Bước lại chỗ người làng ngồi cạnh đó.
“Vôtka nhé? - “Tôi vừa uống đủ.
Chỗ các anh có chuyện gì đã xảy ra?
Mặt mày ỉu xìu như nước làm ướt bánh đa!”
- “Chúng tôi hư? Gì cơ?” Họ tỏ ra thận trọng
Vlas đặt bàn tay to tướng
Lên vai chàng trai có cha đỡ đầu là trường thôn.

“Tự do nay mất lại rồi luôn?
Hay họ bắt quay về sưu dịch?
Hay đồng cỏ ven sông lại bị tước thật?”
- “Đồng cỏ ư? Các anh giễu cợt à!”
- “Rốt cuộc thì, có gì thay đổi ở ta?”
Tất cả líu lo hát bài ca “Đói”,
Như thể cái đói vừa cho gọi tới
- “Không thể hiểu thật sự là chuyện gì mới đây!“-
Klim nói như tiếng đại bác bắn ra ngay
Vài người quay ra vò đầu, gãi gáy
Tiếng nói nhỏ lan ra nghe thấy.
“Không hiểu nổi thực đấy là chuyện gì!”

“Hãy uống đi, dân làng Valactrina hỡi, vui chơi đi!
Mọi sự ổn mà, Đúng theo lối của ta từ trước,
Như từ lâu đã chờ mong, đoán được.
Đừng ủ rũ cúi đầu, gằm mặt xuống thêm”

*

“Klimushka! Đúng theo cách của ta không?
Thế còn Gleb thì sao chứ…?”
Đã bàn luận không hề ít nhé
Họ gán cho nhau biết bao lời đã nói ra
Rằng họ không chịu trách nhiệm gì mà
Cho tên Iakôp kia khốn nạn,
Mà tất cả đều gây ra do vật cản!
“Rắn mẹ sinh lũ rắn con ra đời,
Còn vật cản sinh ra tội của địa chủ thôi,
Đẻ ra tội của Yakov bất hạnh,
Làm Glep thành ra tội phạm!
Không có vật cản - địa chủ sẽ không còn,
Chủ không dồn ép người nô lệ chuyên cần
Đến quyên sinh bản thân, đành thắt cổ,
Không có vật cản — thì gia nhân không có,
Muốn tìm cách với ông chủ để trả thù,
Nông nô không phải chui vào thòng lọng làm gì,
Để trả thù chủ của mình là người thủ ác,
Không có vật cản — bất kì gã Glep nào khác
Không bao giờ còn nảy nòi ở đất nước Nga!”

Trong tất cả mọi người thì Grisha
Được Prop nghe chăm chú, hân hoan nhất:
Prop nhe răng cười, cùng bạn bè thân thiết
Nói bằng giọng nghe đắc thắng rõ ràng:
“Hãy nhớ ghi thật kỹ vào đầu mình
— “Thế nghĩa là, bài ca ‘Đói”
Giờ bị bỏ sang một bên mãi mãi?
Này, bạn ơi! Hãy hát bài vui ca!” -
Klim reo vui, tiếng vọng vang xa…
Mọi sự bắt đầu, cả đám cùng bắt giọng,
Về vật cản, có một lời quan trọng
Người ta bàn thêm thật rõ hơn:
“Không có rắn mẹ làm gì có rắn con!”
Klim Iakoplep quay ra nguyền rủa Ignati hết nhẽ
Anh ta chửi: “Mày sao ngu thế!”
Suýt nữa thì cả bọn nện nhau!
Thày phụ lễ khóc thương cho Grisha mau:
Chúa ban cho anh ta cái đầu đĩnh ngộ
Không phải tự nhiên anh ta lao kì được
Vào đại học, về tận Matxcơva!”
Và Vlas ve vuốt anh ta:
“Xin Chúa tặng cho anh nhiều bạc,
Lắm vàng, với cô nàng khoẻ mạnh
Có cái đầu tuyệt diệu, thông minh!”
- “Tôi đâu cần vàng bạc cho mình,
Chỉ cầu Chúa ban cho dân làng tôi tất cả
Và từng người nông dân trước đã
Ai cũng được sống hạnh phúc, tự do
Trên quê hương ta, khắp nước Nga!”
Mặt bừng đỏ trông như thiếu nữ,
Anh ta nói từ đáy lòng mình đấy chứ,
Nói vừa xong, Grigori đã bước đi.

*

Trời sáng rồi. Các thợ đánh xe
Đang chuẩn bị. “Này, Vlas Ilich!
Đến đây nhé! Nhìn xem, Ai đây nhỉ?
Ignati Prôkhôrốp nói xong,
Cầm một khúc gỗ bị uốn cong
Vốn gắn vào mấy cây gỗ. Vlas tiến đến
Chạy theo sau là Klim Iakôplép
Sau Klim là nhóm du khảo của ta,
(Họ quan tâm đến mọi việc xảy ra)
Những người ăn xin đang ở sau đống gỗ
Họ đã ngủ cạnh nhau từ tối hôm trước đó,
Nằm đấy là một người bị kiệt sức rồi,
Lại bị đòn đánh tan nát, tả tơi;
Anh ta mặc quần áo mới trông còn tốt,
Chỉ có điều đã rách toang nốt,
Trên cổ quàng chiếc khăn lụa đỏ tươi
Mặc chiếc áo sơ mi màu đỏ sáng ngời,
Chiếc áo gì lê và tay đeo đồng hồ đầy đủ.
Lavin cúi mình xuống phía người đang ngủ
Nhìn kĩ rồi mới hét to: “Hãy đánh hắn ngay!”
Chân đi giày, hắn đá vào miệng người này.
Gã lực lưỡng vùng dậy, dụi hai mắt mờ đục
Còn Vlas đấm vào mặt anh ta cùng lúc.
Như chú chuột bị kẹp chặt hết đường ra,
Gã to con rú lên nghe thảm hại, kêu la -
Và lao vội vào rừng! Chân anh ta dài thượt,
Gã chạy vội, đất rung lên từng bước
Bốn chàng trai cùng chạy dượt theo luôn
Đuổi bắt anh chàng lực lưỡng, to con,
Mọi người hét ầm lên: “Hãy đánh hắn!”
Cho tới lúc lẩn vào rừng khuất hẳn
Cả tốp thanh niên cả kẻ bị đánh đau.

“Ai chạy kia? - Có người hỏi lý trường vài câu
Là nhóm nông dân đi du khảo, -
Tại vì sao anh ta lại bị đả?”

“Chúng tôi không biết, chỉ thấy nghe rằng
Lệnh đưa ra từ Tichkôp, từ làng,
Cứ gặp ở đâu thằng cha ấy,
Tên là Egorka Shutốp thì đánh đòn cho đẫy!
Vậy, chúng tôi nện thôi. Người làng Tichkôp rồi đây
Có đến, họ sẽ nói.” - “Các vị đã vừa lòng chưa này?” -
Một lão nông hỏi những chàng trai trẻ
Vừa ở chỗ đuổi đánh người lực lưỡng thế
“Đã đuổi kịp, đã làm đúng ý làng rồi!
Gã chạy về Kudmoo Đêmianxkoie thì thôi,
Đến đó ta biết, gã kia ranh mãnh
Vượt sang sông Volga thoát hẳn”

“Người gì kì thật! đánh kẻ đang ngủ say
Vì sao và lí do gì không biết, không hay! -”

“Nếu cả làng ra lệnh đánh:
Thì cứ thế nện thôi, có lý do chắc chắn! -
Vlas nói nhỏ nhẹ với nhóm chu du,
Người Tichkôp không nông nổi, nhẹ dạ đâu,
Họ đánh mười người đã lâu chưa? Ôi, Egor nhỉ!
Ái chà, cảnh binh, cái nghề bỉ ổi!
Loại người hèn hạ! Không đánh hắn ngay,
Thì còn biết đánh ai đây?
Không chỉ mình chúng tôi bị phạt:
Mà từ làng Tichkôp, dọc theo Volga một loạt,
Có độ mười bốn làng vùng này,
Chắc suốt theo cả mười bốn làng đây,
Họ truy đuổi như xuyên qua một đội!”

Nhóm du khảo lặng thinh, không nói.
Họ tò mò muốn biết chuyện gì mới xảy ra,
Rốt cuộc là việc gì? Mà sao Vlas của nhà
Đang nổi khùng bật ra như vậy…

*

Trời sáng hẳn. Bà chủ nhà trở dậy
Mang đồ ăn sáng ra đãi đám đàn ông:
Bánh nhân phô mai tươi trắng thơm ngon,
Thịt ngỗng (họ vừa lùa bắt ngỗng;
Ba con ngỗng đang mệt phờ, thở rốc,
Người nông dân cắp nách mấy con theo:
“Bán ngỗng ngay! Đến thị trấn, chúng chết mất thì teo!”
Tiền chẳng có, thì mua gì nữa).
Như tay uống rượu, vẻ hiểu biết rõ
Không ít đâu, không phải ai cũng hay,
Ai cũng hay, anh ta ăn gì đây
Thấy thịt bò mắt sáng lên rực rỡ,
Lao bổ vào ăn, bỏ ngay vang đỏ,
Có một tay thợ xây đá ở đây
Vốn không rượu mà ăn thịt ngỗng cũng say
Cứ y hệt vừa tu ngay cốc đầy vang đỏ!
Chợt nghe tiếng thét: “Có ai đến đó!
Ai đến kìa! Bỗng chốc hiện ra
Thêm lý do cho cả làng Valactrina
Hò reo náo nhiệt như đang hội lớn.
Chiếc xe chở cỏ khô đang tiến tới,
Người lính già Ôvsianikôp của ta
Ngồi trên đống cỏ cao kia
Trong khoảng hai mươi vecta quanh vùng đó
Ai cũng biết, cũng quen mặt rõ,
Cạnh lão là Ustiniushka rồi,
Cùng cô cháu gái mồ côi,
Là chỗ nương tựa của ông già lụ khụ
Lão sống nhờ có hòm phim lưu động,
Chiếu cảnh Matxcơva với Kremlin,
Bỗng đồ làm ăn của cụ hỏng luôn
Mà vốn liếng của ông không hề có!
Ba chiếc thìa vàng mua về đó
Những lời hát đã thuộc lòng từ lâu
Giờ không dùng được cùng nhạc mới đâu
Người nghe chẳng làm sao xúc động!
Người lính già nhanh trí! Kịp thời vận dụng
Những câu hát mới sáng tác ra
Và mấy chiếc thìa đắc sách trình qua
Gặp ông già, mọi người đều mừng rỡ:
“Xin chào cụ! Cụ nhảy đi, có người đỡ
Uống cùng chúng con một chén cho vui
Rồi gõ thìa cho phấn khởi, cụ ơi!
- “Leo lên xe thì tôi có thể,
Chứ xuống thế nào, lão đâu biết dễ
Nhỡ xe đưa đi mất thì sao!”
“Nhỡ xe về thành phố tốt biết bao
Lại được lĩnh lương hưu đầy đủ?
Mà thành phố thì cháy mất rồi chứ!
- “Cháy rồi à? Cho nó đáng đời!
Cháy mất ư? Ta cần đến Piter thôi
Ở nơi ấy, bạn bè ta có mặt
Họ đều nhận lương hưu đủ thật
Cứ đến nơi, họ sẽ phán xử ngay!”
- “Nghe nói thì, cụ sẽ đi tàu hoả này
Một người lính chơi huýt gió:
“Tàu hoả này phục vụ chưa lâu quá
Cho người dân chính thống giáo ở ta
Con tàu hoả của bọn ngoại đạo kia
Trước, ta cũng ưa thích đấy.
Từ Matxcơva đi Piter ngày xưa ấy,
Vé một người chỉ lấy ba rúp thôi
Còn nếu giờ, bảy rúp một vé rồi
Thì mặc xác! quỷ bắt các người nhé!”

“À thế cụ gõ thìa chơi chứ
Người trưởng thôn mời ông cụ giúp vui
Toàn người đang ngà ngà rượu say rồi
Có dịp đẩy không khí vui lên thì hay lắm
Nào Klim, hãy thu xếp nhanh nhất
(Vlas vốn không ưa Klim
Mà việc này đúng thật hơi khó khăn
Lập tức nói ngay: “Klim, hãy làm luôn nhé!”
Còn Klim chờ nghe vậy liền vui vẻ.)

Ông già được đỡ xuống xe bình an
Người lính cao tuổi yếu dợt hai chân
Cao như sếu và gầy giơ xương cốt
Chiếc áo ngoài huân chương phủ kín hết
Khoác trên người ông như treo trên cột khẳng khiu
Không thể nói ông có khuôn mặt hiền lành đâu
Nhất là khi ông già bị cơn co bóp siết
Nom đúng là quỷ! Miệng trơ răng ra hết
Mắt thì như hai cục than đỏ kìa!

Người lính tay gõ lạch cạch vào thìa
Tiếng vang đến tận bờ sông còn nghe rõ
Bao nhiêu người kéo về đông quá
Ông gõ thìa rồi cất giọng hát bài ca:

AI phân tích
Các dòng thơ này miêu tả một xã hội chìm đắm trong tội lỗi và xung đột vì các giá trị vật chất, ở đó, con người, mặc dù có cuộc sống hào nhoáng, vẫn sống trong tâm trạng nô lệ về tinh thần, đầy tội ác và hận thù.
Bài thơ đem đối lập hai con đường: một con đường đưa đến nhiều lợi quyền vật chất và kèm theo không khí thù hận và tội ác, và một con đường khác, vừa chật hẹp
và vừa trung thực, nhưng dẫn tới điều thiện và hạnh phúc thật sự.
Ý nghĩa của câu: Там души пленные”
Nhằm chỉ ra các quyền lợi thiết thực, vì các thứ đó mà con người đấu tranh và đau khổ.
Như vậy, các dòng thơ này đã làm rõ ý nghĩ sâu xa về vấn đề, khi con người chạy theo sự giàu có về vật chất, có thể đưa tới hậu quả đạo đức suy đồi và mất đi thế giới tinh thần, thông qua con đường miêu tả bức tranh xã hội, nơi mà các giá trị thật sự nhường chỗ cho sự bận rộn vội vã và nhiều tội lỗi.

“Средь мира дольного” có nghĩa là trong một thế giới khó khăn, đầy trở ngại, thử thách hay đau khổ. Từ “дольный” là từ cổ, có nguồn gốc từ “дол” nghĩa là thảo nguyên, còn ở nghĩa rộng hơn, là con đường ngoắt nghoẻo, gian nan, không đơn giản hay cuộc sống. Như vậy, dòng thơ này miêu tả cuộc sống hay thế giới, nơi mà mọi thứ không phải đều nhẫn nhụi, trơn tru, mà đòi hỏi phải cố gắng và khắc phục khó khăn.

Nikôlai Nekrasôp đề tặng bài thơ cho V. G. Belinxki, trong tác phẩm này, Nekrasôp khóc than thương tiếc nhiều người đã ra đi mãi mãi, coi cuộc đời các chiến sỹ này quá ngắn ngủi và xem họ như những vì sao băng trên bầu trời.

“Немало Русь уж выслала
Сынов своих, отмеченных
Печатью дара божьего”
Ba dòng thơ này có ý nói rằng, nước Nga đã đưa nhiều người con tuyệt vời của mình, được hưởng nhiều phẩm chất ưu tú, do Chúa ban tặng, (có thể, đó là tài năng, khát vọng muốn hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn, hay thậm chí cả lửa nhiệt tình cách mạng) lên con đường phục vụ nhân dân.
Hình ảnh «звезды падучей» tượng trưng cho sự hy sinh của những người này, họ đã sống không lâu, và con đường họ đi đã kết thúc bi thảm. Nhà thơ tỏ tình cảm buồn nhớ nhiều tài năng và nhiều người ưu tú của nước Nga không sống được tới ngày chứng kiến mục đích cuộc sống đã đạt được hay đã bỏ mình trong cuộc đấu tranh này.
…miêu tả số phận người bảo vệ nhân dân và chiến sỹ đấu tranh vì hạnh phúc của nhân dân Grisha Đôbrôxklônốp. Mặc dù còn gặp nhiều thử thách và hoàn cảnh gian nan (mắc bệnh lao và phải đi đày tận Sibir), anh vẫn tự nguyện hiến dâng cuộc đời mình cho cuộc đấu tranh vì lợi quyền của nhân dân.

«Путь славный, имя громкое народного заступника» nhà thơ nhận ra trong nhân vật Grisha là người có sứ mệnh dẫn dắt nhân dân đi về phía ánh sáng, bảo vệ quyền lợi của nhân dân.

«Чахотка и Сибирь» là những thử thách tượng trưng cho bao gian khổ và hy sinh mà một người chiến sỹ sẽ phải vượt qua để đấu tranh giành hạnh phúc cho nhân dân, và nhiều khả năng chịu cảnh lao động khổ sai, tù đầy và bệnh tật.

“Немало их оплакала” thể hiện tình cảm buồn thương và cuộc sống thật vô thường. Nhân vật trữ tình khóc thương nhớ những con người đã ra đi mãi mãi vị việc lớn và họ để lại dấu tích trong cuộc sống của nhà thơ.