Chủ đề: Triết lý về tình yêu - Love's Philosophy (Percy Bysshe Shelley - Anh)

Hôm nay mình mò vào Thi viện, thấy tên tác giả Percy Bysshe Shelley - Một nhà thơ Trữ tình nổi tiếng của Anh, Và thấy bài "Triết lý tình" do bạn Thanhbinh post lên, bài thơ chưa có nguyên bản. Thế là mày mò tìm nguyên bản về dịch. Mình đã dịch và cho lên đây để mọi người cùng tham gia dịch hộ nhé! Trong thi viện đã có bản dịch của tác giả Nhật Chiêu... Sau đây là nguyên tác và bản dịch nghĩa của mình:

Love's Philosophy

The fountains mingle with the river
And the rivers with the ocean,
The winds of Heaven mix for ever
With a sweet emotion;
Nothing in the world is single,
All things by a law divine
In one spirit meet and mingle -
Why not I with thine?

See the mountains kiss high Heaven
And the waves clasp one another;
No sister-flower would be forgiven
If it disdained its brother;
And the sunlight clasps the earth,
And the moonbeams kiss the sea -
What are all these kissings worth
If thou kiss not me?

Triết lý về tình yêu


Những dòng suối hòa vào dòng sông
Và những dòng sông đổ về biển lớn
Những ngọn gió trời mãi mãi hòa trộn
Cùng với những xúc cảm ngọt ngào
Không có gì trên thế giới này là đơn độc
Mọi thứ đều tuân theo một quy luật thiêng liêng
Gặp gỡ rồi hòa lẫn vào nhau
Vậy thì tại sao anh lại không được bên em?

Hãy nhìn những ngọn núi hôn lên trời cao
Và những ngọn sóng dập dìu ôm ấp nhau
Không cô em gái hoa nào được thứ lỗi
Nếu coi khinh chính anh trai mình
Và ánh mặt trời ôm lấy mặt đất
Và ánh trăng chiếu, hôn mặt biển
Những nụ hôn đó có nghĩa gì đâu
Nếu như em không hôn anh?

Bài thơ sáng tác năm 1819

Mình xin giới thiệu đôi nét về tiểu sử tác giả:

Percy Bysshe Shelley (1792 - 1822) xuất thân trong một gia đình quí tộc. Năm 12 tuổi vào học trường College đã được bạn bè gọi là “Shelley điên rồ” vì say mê đọc Lucretius và tuyên bố rằng không hề có Chúa Trời. Thời gian này Shelley còn say mê đọc các tác phẩm triết học của Voltaire, Francis Bacon. Năm 1810 vào học Đại học Oxford, in những bài thơ về chính trị và tiểu luận triết học The Necessity of Atheism (Cần chủ nghĩa vô thần), chứng minh rằng không thể có sự hòa nhập giữa tôn giáo và trí tuệ nên bị đuổi học. Từ đây bắt đầu một thời kỳ xa lánh gia đình và đi phiêu lãng. Một thời gian Shelley nghiên cứu kinh tế chính trị và các tác phẩm của William Goldwin. Vì lòng thương hại, Shelley cưới Harriet Westbrook, con gái của một chủ quán làm vợ và hai người đi sang Edinburgh làm lễ cưới. Cuộc hôn nhân này không mang lại cho Shelley hạnh phúc mà chỉ làm cho gia đình càng xa lánh Shelley nhiều hơn. Năm 1812 Shelley đi sang Ireland để tham gia phong trào giải phóng dân tộc, đòi độc lập cho Ireland, Nhà thơ đứng về phía những người giải phóng, viết tác phẩm Queen Mab (Hoàng hậu Mab, 1813) mà Lord Byron gọi là tác phẩm hay nhất của Shelley. Sử dụng những hình tượng của Shakespeare, Shelley vẽ một bức tranh tưởng tượng trong mơ của một cô gái lạc vào lâu đài của hoàng hậu Mab, được hoàng hậu kể cho nghe những bất công ở trần gian và phần cuối là một tương lai tươi sáng, nơi con người sống tự do, không còn bị áp bức.
Năm 1814 Shelley cưới vợ lần thứ hai. Người này là Mary Wollstonecraft Godwin, thường gọi là Mary Shelley, con gái của William Godwin. Năm 1818 gia đình chuyển sang sống ở Ý, xứ sở mà các nhà thơ lãng mạn vẫn coi là ngọn nguồn của cảm hứng thi ca. Chính thời kỳ này Shelley viết được nhiều tác phẩm có giá trị nhất như: The Cenci; Ode to the West Wind; The Masque of Anarchy; Julian and Maddalo; Prometheus Unbound; Hellas…

Cuối năm 1822, gia đình Shelley cùng gia đình một người bạn sống ở biệt thự Casa Nova trên bờ biển. Mặc dù không biết bơi và không hiểu gì về môn thể thao đua thuyền nhưng Shelley vẫn sắm cho mình chiếc thuyền buồm có tên “Ariel”. Trong một lần đến gặp Byron ở Pisa, trên đường trở về “Ariel” bị chìm do gặp bão. Mấy ngày sau người ta tìm thấy xác của Shelley, đem hỏa táng ngay trên bờ biển rồi gửi về nghĩa trang Tin lành ở Roma. Con tim của Shelley được Mary Shelley mang theo mình cho đến hết đời. Sáng tạo của Shelley, không được người đương thời đánh giá đúng mức, có ảnh hưởng lớn đến thơ ca Anh và Thế giới. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng lãng mạn của Shelley là đề tài của nhiều huyền thoại và truyền thuyết nổi tiếng.

Đây là phần tiểu sử tác giả mà mình đã đưa lên thi viện, tuy nhiên, khi có thời gian mình sẽ cung cấp thêm thông tin về tác giả Shelley để mọi người dịch được rõ hơn, rất mong mọi người cùng tham gia ạ!

"Mở hàng" cho Cammy nhé!

Triết lý của Tình yêu
Núi kia muốn trộn với sông
Sông thì muốn chảy vào lòng đại dương
Gió Trời trộn với ngàn hương
là niềm cảm xúc du dương trong ngần;
Không gì đơn lẻ một thân
Luật thiêng vũ trụ xoay vần thế gian:
Linh hồn muốn được hoà chan
Kết thành một thứ huy hoàng tươi xanh.
Vì sao không thể em-anh?

Kìa xem Núi níu hôn Trời
Sóng ôm sóng hát rong chơi trên đường
Không em gái nhỏ được thương
Nếu em đã tỏ coi thường anh trai;
Kìa Nắng ôm Trái đất hoài
Và Trăng hôn Biển như người Tình si
Tất cả có nghĩa lý gì
Nếu em không biết ôm ghì hôn anh.
(If thou kiss not me)

Hoàng Tâm 17-9-2007

Triết lý tình

Những dòng suối đổ vào con sông
Những con sông đổ vào biển lớn
Những ngọn gió luôn luôn hoà trộn
Cùng với những hạnh phúc ngọt ngào
Trong cuộc sống không có gì đơn độc
Mọi thứ điều theo luật tự nhiên
Là gặp gỡ, hoà vào nhau thành một
Vậy mà sao anh không được gần em?

Những ngọn núi hôn trời xanh cao ngất
Những con sóng quấn quýt quyện vào nhau
Không em gái hoa nào được tha thứ
Khi anh trai mình họ miệt thị khinh khi
Ánh mặt trời ngày ngày ôm mặt đất
Ánh trăng vàng hôn tha thiết biển khơi
Và tất cả cũng chỉ là vô nghĩa
Khi chính anh, em chẳng hôn bao giờ

Ôi, cháu xin lỗi bác Hoàng Tâm, xin lỗi Thanh Bình, vì không đọc và "nhận xét", nhất là phải nói lời cảm ơn bác và bạn thanh Bình đã "ủng hộ" cháu trong bài thơ này. Nhưng lúc này cháu cũng chưa nhận xét vì chưa đọc kỹ được. Nhưng cháu cảm ơn trước đã!

ÔI. Nhờ bác cháu mới nhận ra nguyên bản mình cho thiếu một câu vào.
Giờ thì nhất định phải "mổ xẻ" bài thơ mới được bác ạ! Cháu nợ lâu quá rồi!

Hai câu đầu ạ. Câu hai theo cháu bác cứ để chữ "kia", thay vì chữ "thì", nghe sẽ rất du dương ạ.

Núi kia muốn trộn vào sông
Sông kia muốn chảy vào lòng dại dương

Không hiểu sao nhưng hai cái âm của nó, khi đọc lên cháu cảm thấy nó thanh hơn ạ. Cháu không hiểu sao lại cảm thấy thế!

Cháu rất thích hai câu:

"Không gì đơn lẻ một thân
Luật thiêng vũ trụ xoay vần thế gian"

Hai câu này cũng rất hay ạ, nhưng mà có "sáng tạo" một chút
"Linh hồn muốn được hoà chan
Kết thành một thứ huy hoàng tươi xanh"

Cái này cháu cũng rất thích ạ:
"Tất cả có nghĩa lý gì
Nếu em không biết ôm ghì hôn anh"

Rất thật, rất gần, và rất gợi tả! Và rất xuôi nữa.
Hì... Cháu chỉ biết "mổ xẻ" đến thế thôi ạ! Cháu rất hy vọng là sẽ tiếp tục nhận được sự giúp đỡ của bác trong những bài thơ sắp tới! Một lần nữa cháu cảm ơn bác ạ!

@ Bạn Thanh Bình: Mình rất cảm ơn bạn đã "dịch" lại bài thơ này, ý nghĩa bạn chuyển đổi sang đã rất ổn rồi, nhưng Thanh Bình ơi, giống như chị Hoa Xuyên Tuyết, mình cũng rất thích những bài thơ có vần một chút. Mình cứ đọc thơ là thích nó có vần, bạn có thể làm sao cho nó có vần điệu một chút không? Bạn thử đi, có vần một chút, bài thơ nó sẽ trở lên ngọt ngào hơn mà. Dù bài này là Triết lý tình yêu, nhưng vì nó là triết lý, nên mình làm sao để cho nó nuột nà hơn một chút, bằng cách thêm vần vào...

Bạn giúp mình với nhé! Mình có đòi hỏi quá nhiều chăng? Nhưng mình cũng muốn khẳng định là bài thơ bạn dịch đã rất gần với nghĩa của nguyên bản (Dù mình cũng không dám chắc đã hiểu hết được ý của tác giả đâu... Hihi). Cảm ơn bạn nha, và mong bạn giúp mình nữa. Bản dịch của bạn chỉ cần thay đổi chút thôi, về vần đó, nó sẽ trở nên rất hay.

À, mà vần như mình nói, không hẳn là bạn phải chuyển nó sang thể Lục bát đâu nhé!

Cháu cũng xin góp một bài với bác Hoàng Tâm và bạn Thanh Bình:

Triết lý tình yêu

Những dòng suối trong hòa trộn với sông dài
Rồi những dòng sông lại đổ về biển lớn
Ngọn gió trời vẫn luôn luôn hòa trộn
Với những say mê xúc cảm ngọt ngào
Có gì đơn độc trên thế giới này đâu
Mọi thứ trên đời vẫn tuân theo quy luật
Gặp gỡ lẫn nhau, rồi hòa vào thân mật
Tại sao anh chẳng được mãi bên em?

Muốn hôn trời, kìa ngọn núi vươn lên
Những cơn sóng dập dìu ôm ấp
Và những em gái hoa kia dù xinh đẹp
Tha thứ làm sao khi coi rẻ anh em
Ánh mặt trời bao bọc đất cả ngày đêm
Trăng tỏa sáng dịu dàng hôn biển lớn
Tất cả có nghĩa gì đâu nếu anh không được nhận...
Môi hôn ấm áp người em?

Cammy, 23.09.2007

Hôm trước lang thang, mình cũng tìm được một số bài dịch của bài thơ này, có những bản dịch rất sát và tương đối mượt mà. Mình xin giới thiệu ở đây cùng với mọi người:

Triết lý tình yêu

Những con suối nhỏ hòa cùng sông rộng
Bao nhánh sông dài nhập với biển khơi
Vườn địa đàng gió thổi về lồng lộng
Với tình yêu dịu ngọt mãi muôn đời

Trên thế gian chẳng có gì đơn lẻ
Bởi Hồng Ân Thiên Chúa vẫn nhiệm mầu
Chúa đã định chẳng sự nào chia rẽ
Như đôi ta sẽ mãi mãi gần nhau

Kìa núi xanh hôn trời cao vời vợi
Vỗ về nhau âu yếm sóng trùng dương
Nếu chẳng may loài hoa nào đáng ghét
Hoa cùng giàn quyến luyến tỏ tình thương

Nhìn đất rộng ánh dương hồng ve vuốt
Dịu dàng hôn biển cả ánh trăng vàng
Mọi trìu mến đều trở thành vô nghĩa
Nếu môi ta chẳng có nụ hôn nàng …

Vương Ngọc Long

Triết lý tình yêu - CYCLAMEN & THUẦN NGỌC

Suối hòa nhập vào sông
Sông chảy ra biển cả
Gió trời lại thong dong
Trộn vào nhau êm ả,

Vạn vật không đơn côi
Tất cả theo luật trời
Thể này hòa thể khác
Thế còn Em và tôi?

Thấy núi hôn bầu trời
Sóng nhập vỗ không lìa
Và hoa này có lỗi
Nếu coi thường hoa kia

Nắng vuốt ve mặt đất
Trăng vàng hôn biển xanh.
Nhưng thảy đều vô nghĩa
Nếu Em chẳng hôn anh?