Chủ đề: Điệp luyến hoa (Âu Dương Tu - Trung Quốc)

Bài này dịch tặng anh Linh :p. Chú ý là đây chỉ là 1 trong những bài Điệp luyến hoa của bác Âu thôi nhé. Xem trong Âu Dương Tu từ toàn tập thấy có chép tất thảy 19 bài theo điệu Điệp luyến hoa.

蝶戀花

畫閣歸來春又晚，
燕子雙飛，
柳軟桃花淺。
細雨滿天風滿院，
愁眉斂盡無人見。

獨倚闌幹心緒亂，
芳草芊綿，
尚憶江南岸。
風月無情人暗換，
舊遊如夢空腸斷。


Phiên âm:

Hoạ các quy lai xuân hựu vãn,
Yến tử song phi,
Liễu nhuyễn đào hoa thiển.
Tế vũ mãn thiên phong mãn viện,
Sầu mi liễm tận vô nhân kiến.

Độc ỷ lan can tâm tự loạn,
Phương thảo thiên miên,
Thượng ức giang nam ngạn.
Phong nguyệt vô tình nhân ám hoán,
Cựu du như mộng không trường đoạn.


Dịch nghĩa:

Trên lầu son tới lui, xuân lại hết,
Đôi én cùng bay,
Liễu rũ, đào phai tàn.
Mưa nhỏ đầy trời gió đầy viện,
My sầu thu lại không ai thấy.

Một mình tựa lan can, lòng cứ náo loạn.
Cỏ thơm tốt tươi,
Vẫn còn nhớ bờ nam.
Trăng gió vô tình, người thay đổi,
Cuộc chơi xưa như mộng, chỉ còn lại ruột gan đứt lìa.

Ôi khiếp, Sabina nhìn thấy chữ "Điệp luyến hoa" cứ tưởng bạn Điệp đem tên mình ra làm thơ cớ đấy , giật mình nhìn kĩ lại thấy là Âu Dương Tu

em thì chỉ biết có mỗi bài "Điệp luyến hoa" nào mà đại khái như vầy:

"Việt nữ thái liên thu thuỷ bạn,
tụ khinh la ám lộ song kim xuyến.
Chiếu ảnh trích hoa hoa tự diện,
phương tâm chỉ cộng ti tranh loạn.
Kê xích Khê đầu phong làng vãn,
vụ trọng yên khinh, bất kiến lai thời bạn.
Ẩn ẩn ca thanh quy trạo viễn,
ly sầu dẫn trước Giang Nam ngạn

Đó là bài thứ 8 trong "Âu Dương Tu từ toàn tập" (còn bài trên kia là bài số 14), nhưng thấy có đôi chỗ hơi khác với bản bạn gửi.

越女采蓮秋水畔。
窄袖輕羅，
暗露雙金釧。
照影摘花花似面。
芳心只共絲爭亂。

鸂鶒灘頭風浪晚。
霧重煙輕，
不見來時伴。
隱隱歌聲歸棹遠。
離愁引著江南岸。

Việt nữ thái liên thu thuỷ bạn.
Trách tụ khinh la,
Ám lộ song kim xuyến.
Chiếu ảnh trích hoa hoa tự diện.
Phương tâm chỉ cộng ty tranh loạn.

Khê xích than đầu phong lãng vãn.
Vụ trọng yên khinh,
Bất kiến lai thời bạn.
Ẩn ẩn ca thanh quy trạo viễn.
Ly sầu dẫn trước giang nam ngạn.

Dịch nghĩa:

Gái Việt hái sen bên bờ sông thu,
Tay áo nhỏ nhẹ nhàng bay,
Đôi xuyến vàng ẩn trong sương mờ.
In hình hái hoa, hoa như mặt, (Mặt người soi vào hoa, nên hoa cũng như mặt)
Lòng thơm (nhuỵ hoa thơm) cùng với tơ tranh nhau náo loạn.

Khê xích(*) đầu thác nước, buổi chiều sóng gió,
Sương nặng, khói nhẹ,
Không trông thấy bạn tới.
Nghe thấp thoáng tiếng ca của khách chèo từ xa
Nõi buồn ly biệt ở bờ nam sông.

* khê xích: tên 1 loài chim ở nước. Trong bản dịch của Lê Khánh Trường bạn gửi, dịch đó là tên riêng của thác nước, mình nghĩ đã hiểu sai.

Phòng vẽ đi về lại hết xuân
Đôi én cùng bay, tiếc xuân tàn
Đào luống tàn phai, cành liễu rủ
Mưa giăng khắp lối gió thở than
Mi sầu khép lại nào ai thấy
Tự cửa nhìn xa, rối tâm can
Cỏ thơm vẫn mọc đà tươi tốt
Vẫn còn thương nhớ phía bờ nam
Trăng gió vô tình người thay đổi
Mộng xưa lối cũ, rối bời ruột gan...

Vào lớ ngớ một bài, tại tự nhiên em thấy bài này hay...

À anh Điệp Luyến Hoa ơi. Em có gửi cái bản  Điệp luyến hoa mà em biết lên Thi viện rồi. Em có thm khảo tùm lum tùm la và post bản chính xác và hoàn chỉnh nhất. Anh xem nhé!

Mình dịch bài vừa rồi:

Bờ thu gái Việt hái sen,
Gió đùa tay áo vải mềm phất phơ.
Xuyến vàng ẩn dưới sương mờ,
Cánh hoa in bóng ngỡ như mặt nàng.
Lòng thơm, tơ động xốn xang,
Chiều tà sóng gió, uyên ương bên gành.
Sương rơi nặng, khói nhẹ tênh,
Kín trời đâu bóng bạn mình tới thăm.
Thuyền xa vẳng tiếng ca ngân,
Một trời ly biệt bờ nam nhuốm sầu.

Đính chính chút, hôm qua đếm nhầm thế nào, trong Âu Dương tu từ toàn tập có 19 chứ ko phải 18 bài.
Hôm nay mình ngồi xem lại thì trong 19 bài đó cũng thiếu những bài được chép ở các nơi khác. Ví dụ 5 bài đã có trên TV thì chỉ có 2 bài tìm thấy trong đó.

Vậy ra sách cũng chép sai tùm lum. Nhưng mà anh Diệp Luyến Hoa ơi, em chưa có nghe ai bảo rằng Khê xích là tên một loài chim bao giờ. Em thấy nó viết hoa thì biết đâu là một địa danh thì sao. Với lại theo bản dịch của Lê Khánh Trường (nói tí nhé, em chôm ra từ truyện "Thần điêu hiệp lữ " đấy) thì Khe xích không phải là một loài chim.

Điệp luyến hoa đã viết:
Bản dịch của mình.

Suốt ngày phòng vắng tới lui,
...
Cõi xưa mộng cũ đâu rồi,
Lòng người thay đổi, rã rời ruột gan.

Thử dịch lại ( Có tham khảo bài của DLH) :

Hoạ các đi về xuân đã qua
Có đôi chim én la đà với xuân
Đào phai liễu rũ tần ngần
Rợp trời mưa bụi gió vần phòng the
Mi sầu ai biết tái tê
Thẫn thờ bên cửa xáo bề tâm can
Cỏ thơm xanh tốt vô vàn
Lòng còn đau đáu trời nam xa vời
Người, trăng đà đổi thay rồi
Chuyện xưa như mộng rã rời tâm tư
24/07/07

@PVCT: không biết bản Hán văn Lê Khánh Trường có để dịch là ntn, nhưng những bản anh tìm thấy trên mạng ghi 2 chữ đó là 鸂鶒.
Thiều Chửu từ điển: khê xích 鸂鶒 một giống chim ở nước giống như con le mà cánh biếc. Tục gọi là tử uyên ương 紫鴛鴦.
Chữ Hán làm gì có viết hoa hay thường đâu.

@Cammy, TVQ: cảm ơn mọi người đã ủng hộ. Để dần dần mình sẽ mang thêm những bài nữa vào đây để mọi người dịch tiếp :-)