Dịch thơ song thất lục bát (Bùi Đắc Trường)
DỤ CHƯ TỲ TƯỚNG HỊCH VĂN
Ta thường nghe:
Kìa Kỷ Tín giả làm Cao Đế
Nguyện lấy thân chết để cứu Vua
Do Vu chống cự tặc đồ
Lấy lưng chịu giáo trợ phù Chiêu Vương
Nào Dư Nhượng báo thù cho chủ
Mà nuốt than, giả chú ăn mày
Kể về Thân Khoái ai hay
Chặt tay gánh vác ơn dầy quốc gia
Kẻ nhỏ bé như là Kính Đức
Giúp Thái Tông thoát dứt Thế Sung
Cảo Khanh mắng kẻ gian hung
Lộc Sơn hại nước chẳng dung được nào
Xưa còn đó anh hào nghĩa sỹ
Bậc trung thần ghi để sử xanh
Nếu ai cũng nghĩ thân mình
Làm sao để tiếng lưu danh đời đời
Dòng võ tướng các ngươi có hiểu
Kể sử văn chẳng chịu vào tai
Chuyện xưa gác lại mà thôi
Tống triều – Mông Thát nay thời ra sao
Nọ Điếu Ngư ai nào chống cự
Hỏi Vương Kiên, Nguyễn Lập giữ thành
Mông Kha thế giặc ngư kình
Nhỏ mà thắng lớn vang danh Tống triều
Đường Ngột Ngại đánh liều Nam Chiếu
Xích Tu Tư tỳ tướng giúp công
Vài tuần đã thắng trong rừng
Ghi tên Thát sử lẫy lừng một phen
Huống chi ta rối ren cơ sự
Chính mắt nhìn nguỵ sứ nghênh ngang
Khác chi dê chó sói lang
Lưỡi như cú quạ nói càn triều trung
Chúng nhờ mệnh chúa vùng Mông Cổ
Vơ ngọc ngà tơ lụa của ta
Bạc vàng châu báu không tha
Thịt dâng Cọp đói ai mà lo toan
Ta tới bữa chẳng màng ăn uống
Giấc nửa đêm vỗ gối mà đau
Lệ rơi gan ruột đeo sầu
Hận chưa uống máu, bêu đầu giặc Nguyên
Dẫu trăm thân đốt miền đồng cỏ
Nghìn xác ta da ngựa bọc thây
Thì ta vẫn hả dạ này
Nguyện vì non nước xưa nay chẳng rời
Lũ các ngươi yên ngôi dưới trướng
Giữ binh quyền phải lượng trước sau
Miếng cơm manh áo từ đâu
Nhận ơn bổng lộc phải mau sẵn sàng
Kẻ đi thuỷ được ban thuyền vậy
Người bộ hành cấp ngựa cấp binh
Cùng nhau chiến đấu tử sinh
Lại khi thắng trận nghĩa tình mừng vui
So Ngột Ngại, Công Kiên nào khác
Mà Chủ ta bị nhục chẳng lo
Quốc gia chịu cảnh dầy vò
Mà không thấy thẹn biết dơ trong lòng
Là quan tướng thong dong hầu giặc
Nguỵ sứ kia thưởng nhạc chẳng căm
Các ngươi tửu sắc uống ăn
Kẻ ham bài bạc người chăm chọi gà
Các ngươi lấy việc nhà làm trọng
Gom bạc tiền, chiều chuộng vợ con
Trung quân ái quốc đâu còn
Việc binh như lửa thì không đoái hoài
Giặc Mông tới ai người kháng cự
Lấy cựa gà đâm cổ giặc ư
Bạc bài thao lược được ru
Gia tài của cải dễ hồ an thân
Hay đàn hát làm quân giặc điếc
Chắc rượu ngon mê chết Nguyên Mông
Thầy trò ta bị cùm gông
Còn đâu Thái Ấp, còn hòng lộc lương
Gia quyến ta ắt thường bị đuổi
Vợ con ngươi bị bắt nơi nao
Tổ Tông xã tắc lao đao
Nấm mồ tiên tổ bị đào mà thôi
Kể thân ta muôn đời chịu nhục
Tiếng các ngươi bại tướng muôn năm
Nhục này có rửa được chăng
Đã mang tiếng xấu hờn căm ích nào
Kiêng canh nóng thổi rau đã nguội
Đống củi khô lửa nhỏ phải phòng
Các ngươi nên dốc một lòng
Phải rèn quân sĩ kiếm cung tỏ tường
Người người sánh Bàng Mông nhà Hạ
Nhà nhà hay Hậu Nghệ tài danh
Bêu đầu Tất Liệt dưới thành
Trại rơm ướp thịt gia hình Thoát Hoan
Được như vậy giang san thịnh trị
Khắp muôn nơi hoà khí xuân phong
Ta thời Thái Ấp thong dong
Các ngươi bổng lộc thịnh hưng lâu dài
Gia quyến ta trang đài yên ấm
Vợ con ngươi lộc thuận vinh hoa
Ta thời tông miếu nguy nga
Tổ Tiên ngươi được ngợi ca đời đời
Nọ kiếp này Ta thời đắc chí
Mãi đời sau ngươi để tiếng thơm
Tên Ta khắc mãi nước non
Các ngươi thanh sử vẫn còn đề danh
Ta lựa chọn dụng hành binh pháp
Dốc tâm can soạn sách này đây
Đặt tên cho các ngươi hay
Binh Thư Yếu Lược đêm ngày chớ quên
Nếu chuyên tập sẽ thêm hùng mạnh
Duyên thầy trò kiếp trước với Ta
Nếu mà lười biếng bê tha
Kiếp xưa có lẽ cùng ta oán thù
Sao lại vậy chần chừ chẳng thẹn
Không lo thù chẳng hiến lòng trung
Không lo huấn luyện binh hùng
Vậy là với giặc là cùng một bên
Khi đại thắng dẹp yên giặc dữ
Lũ các ngươi hổ thẹn muôn đời
Trung quân ái quốc đâu rồi
Lẽ nào đứng giữa đất trời làm chi
Tâm can đó chép ghi cho tỏ
Để các ngươi biết rõ bụng ta
Nhân lời lựa ý viết ra
Định làm văn hịch khắp hoà dưới trên