Tìm bài trả lời thơ

Tôi chả yêu cái yên lặng của những viện bảo tàng
Cái yên lặng với tôi vẫn thù nhau lâu lắm
Tôi không yêu những cái chân chìm lặn
Trên thảm êm giữa im ắng mỏi mòn

Nhưng ở nơi nhà của Gớt, dưới mái đã sờn
Đã tiếp tôi như một người thân thích
Tôi đã cảm xúc nhiều, đã cảm nghe tất cả
Trừ cái lụi tàn, han rỉ, cũ kỹ, già nua

Vâng, đã phai nét mặt những chân dung
Sách ấy trên trang, sắc vàng đã ngả
Nhưng những nét mặt, xưa kia, sinh động vô cùng
Những trang giấy bấy giờ không hề tàn tạ

Vâng, bàn giấy kia có vẻ buồn xưa
Và chẳng có ai tựa trên bàn nữa
Một đôi găng tay của Người xám cũ
Và áo khoác Người bạc thếch màu đi

Con dao dọc giấy ngủ trong sách nguyên xi
Và bức tường gương soi ở cửa vào buồng giấy
Không còn hơi thở của Gớt xoá mờ
Mà gương sáng ngời xoá hơi ngày tháng

Nhưng ngôi nhà này, ở đó chầm chậm ngày qua
Cũng như là quyển sách đóng bìa da, cổ kính
Mà thân sách đựng bão sôi, chớp ánh
Sẽ truyền cho hậu thế đón vào tay

Những hiện vật dần dà thêm cũ, ở đây
Thì cho chúng cứ già đi - sao tránh khỏi!
Cái vĩnh cửu không làm gì có tuổi
Vĩnh cửu là, như Gớt, muôn thuở tươi xanh

Nếu anh yêu mến ngôi nhà
Dưỡng nuôi anh, lối người Nga bao ngày
Dưới trần gỗ, ghép nguyên cây
Chiếc nôi đưa đẩy sum vầy ru anh
Nếu từ ngách nhỏ, tường quanh
Đến sân - cha với ông mình đặt chân
Nếu anh yêu cả, với vườn
Nghèo nhưng hoa cũng nở bừng mùa xuân
Ong bay lại có chiếc bàn
Dưới cây ông đã dựng hàng bách niên
Nếu anh không muốn, ngang nhiên
Hôi tanh quân Đức đạp lên sàn nhà
Ngồi vào bàn của ông cha
Đang tay chặt gốc bẻ hoa vườn mình

Nếu anh yêu mẹ của anh
Từ khi thơ bé ngọt lành đã nuôi
Mẹ già sữa cạn lâu rồi
Mà bên lòng mẹ bồi hồi còn rung
Nếu anh không thể nào dung
Rằng quân Đức đến hành hung mẹ già
Tát vào má mẹ nhăn da
Tay kia túm tóc mẹ ta nó ghìm
Rằng bàn tay mẹ thiêng liêng
Nâng anh từ thuở yếu mềm trong nôi
Nay đi giặt giũ lau chùi
Dọn giường cho lũ tanh hôi nó nằm

Anh còn nhớ bố anh chăng
Ẵm anh khe khẽ ru bồng trong tay
Bố anh dũng cảm ai tày
Vùi thân trong núi tuyết dày xa xôi
Quyên sinh vì nước vì nòi
Vì sông Đông với rộng dài Vôn-ga
Nếu anh không muốn hồn cha
Nắm xương trong áo quan mà trở trăn
Ảnh cha ngực sáng huân chương
Nếu anh không muốn rằng quân Đức hèn
Giật rồi ném xuống, đạp lên
Dẫm mặt cha, trước mắt nhìn mẹ anh

Nếu anh thương cụ hiền lành
Là thầy giáo cũ dạy anh thiếu thời
Chỉ vì dạy những lẽ đời
Cho anh, cho cả những người thân thương
Mà thầy giáo, tóc như sương
Bị đưa ra trước cửa trường - thắt dây
Nếu anh không muốn thấy thầy
Bị quân Đức đánh dập tay, treo đầu
Nếu anh không muốn đứt cầu
Mất người dạo bước bên nhau gửi hồn
Bao lâu anh chẳng dám hôn
Bởi tình anh tựa sóng dồn vô biên
Nếu anh không muốn, nhãn tiền
Mà quân Đức bắt nàng, đem góc phòng
Dã man lột hết áo quần
Đóng đinh nàng ở giữa sàn mà coi
Nếu anh không muốn, than ôi!
Những gì kính cẩn lòng trai, giữ gìn
Bỗng trong máu hận, lời rên
Ba con chó ấy cướp liền một khi

Nếu anh không muốn để nhà để cửa
Để lại mẹ già với vợ yêu thương
Để những gì ta gọi là “Tổ quốc”
Cho quân Đức kia với súng đen ngòm
Anh phải biết! Không ai cứu họ
Nếu chính anh không cứu họ ra
Anh phải biết! Không ai giết nó
Nếu chính anh không giết nó mà
Chừng nào anh còn chưa giết hắn
Thì tình yêu anh hãy im đi
Nhà anh ở, đất anh khôn lớn
Chớ gọi là “Tổ quốc” làm chi
Nếu em anh giết thằng giặc Đức
Nếu láng giềng anh giết nó kia
Thì em với láng giềng rửa nhục
Chứ còn anh không được vào chia
Ai lại ngồi trên lưng kẻ khác
Ai nhờ súng khác trả thù xong
Nếu em anh giết thằng giặc Đức
Em xứng là người lính, anh không

Vậy anh phải giết đi quân Đức
Để mày chỏng gọng, không phải tao
Để nhà hắn hờ, ơi kẻ chết
Không phải nhà anh phải khóc gào
Chính nó muốn hại người, người trả
Nhà nó ra tro, tại nó làm
Vợ anh không goá, vợ nó goá
Không tại anh, tại nó tàn tham
Không phải mẹ anh mòn mỏi khóc
Tại nó mà mẹ nó bơ vơ
Không phải gia đình anh tang tóc
Tại nó nên gia đình nó mỏi chờ

Nếu anh phải giết một thằng thôi
Hãy giết ngay tên đó!
Nhưng hễ khi anh gặp một thằng rồi
Hãy giết nó! Giết nó!

Cuộc sống không tuỳ thuộc sức bên ngoài
Mà phải được chính chúng ta nắm lấy
Nó mang hoa kết quả tự bên trong,
Chín chầm chậm, nhưng không hề đứng lại.

Cuộc sống rộng như biển khơi, sóng gió
Không thể nào để nó tự trôi ngang
Mà phải được lái: dẫn vào tới đích
Một mục tiêu đã nhằm trước rõ ràng.

Cuộc sống là dải nước lũ mênh mông
Có thể lường chiều sâu qua sắc biếc.
Không thể nào che phủ âm u, mà phải được trang hoàng
Bằng những gì đẹp tươi, với chúng ta tha thiết.

Chỉ có hắn là
Trăn trở đùa lay
Nên người mới gọi
Là “chiếc lá say”

Bao nhiêu lá khác
Ngủ êm đêm ngày
Hắn thì mê mải
Điệu xoè xanh quay

Rồi khi thu tới
Hắn vẫn run vàng
Như chiếc quạt máy
Xoay tròn không gian

Tôi vừa mới thấy
Cây đứng trụi trơ
Lá cây trên đất
Rụng nằm ướt mưa

Hắn “chiếc lá say”
Cũng trong đám này
Tôi hỏi mỗi lá:
“Phải là em đây?”

Trong nỗi buồn của làn sương nhẹ buổi chiều
Chúng ta vọng tới niềm từ bi rộng toả
Trước thềm nhà ta lặng tắt tiếng vọng vang mờ
Của phố xá ồn ào vô ích và khổ sở

Anh nghĩ rằng một nàng tiên yên nghỉ
Trong lụa tơ của chiếc áo khoác em hồng
Nghiêng mình, anh lắng nghe em - và như lời phù chú dịu dàng
Hương người em tuyệt vời làm anh say đắm

Hãy tận tuỵ che anh trong vòng tay em ấm
Ôi người vợ buồn đáng phục của anh
Như vậy anh được vuốt ve với những lời than thở ẩn tình

Anh sẽ kể nhỏ em nghe như thế nào đâu đó
Trong nỗi cô đơn và trong hoang phế
Lịm dần một chiếc đàn thơ hồn buồn bã du dương

Họ sẽ còn trở về lại với Người
Tổ quốc ơi, sau khi họ đã mơ những cơn ác mộng
Và một lần nữa, trên đất của Người ngủ lịm
Họ phục sinh những mặt trời chưa tàn
Nỗi lãng quên sẽ đuổi bụi rơi bay
Và chuyện đã qua sẽ chảy trôi trong bóng tối
Ở giữa tiếng mẹ cười như tiếng suối
Tình của chúng con, giải thoát, nở tung ra

Trong đồng cỏ mênh mang vắng vẻ
Những dây đàn rung động vang ca
Trên nổi loạn và trên máu đổ
Giấc mộng mơ của Người sẽ chói loà
Người sẽ là bà hoàng và mũ miện
Kết bằng niềm vui, sự sống, tự do
Người sẽ là cô dâu mới trẻ tươi
Của một dân tộc trẻ trung và thân mật

Tại sao lại phú bẩm cho ta cái khả năng kỳ diệu
Là có thể mở lòng ra trước mỗi ánh nhìn
Để rồi cháy như nạn nhân vô ích
Trước những bàn thờ vĩnh cửu của tình yêu

Sao lại muốn cho tim ta như một chiếc bình thanh tú
Trong đó nở hy vọng và ước muốn
Rồi trong nỗi quạnh hiu, trái tim lại một mình
Đếm những ảo ảnh trên đường sinh linh

Tại sao lại cho ta thật nhiều sáng láng
Để rồi vây ta ở giữa ánh khô khan nghiêm lặng
Ngày tháng của ta như những làn sóng trôi đi

Sự vật hàng ngày xao xác rầm rì
Ta lịm đi trong tháng ngày say đắm
Giữa những vật của dương trần đằm thắm

Mau, nó đi mau, con sông Xtruma nhanh nhẹn
Một nỗi niềm bí mật ẩn trong lòng
Mau, nó đi mau, với sóng dồn câm lặng
Và sóng vội vàng chỉ muốn cuộn trôi
Những lá vàng đẫm ướt mà thôi

Mau, nó đi mau, băng qua đá và hốc đá
Tiếng dội vang than thở tức thì tan
Và đêm xuống trên những tảng đá to nghiêm khắc
Nhưng len lén những bóng mờ phảng phất
Những thần linh lai vãng ở bờ hoang

Sóng lai chặn sóng nhưng mà nhanh đến nỗi
Tưởng sóng liền nhau trong tiếng gọi yêu đương
Cảnh quanh vùng cũng dịu dần yên ắng
Chỉ có con sông chảy vọt một mình
Như đến tự nỗi buồn ghê gớm nhất

Có phải một kỷ niệm của những thế kỷ xa xăm
Đang khêu gợi ở nơi này sự thất bại còn nóng hổi
Chính tại đây máu thiêng còn bốc khói
Một tiếng than rền rĩ thiết tha đòi:
“Hãy trả thù những tủi nhục đắng cay!”

Núi Pirin cau mày đứng lắng nghe
Núi kiêu hãnh ngẩng cao vầng trán đá
Và một khi từ lòng đất thẳm sâu
Các mộ huyệt sẽ mở ra tất cả
Thì những bóng hình cao cả đựng đêm thâu

Mau, đi mau, con sông Xtruma có những khúc ca kỳ lạ
Những cánh rừng nảy sinh cành tiếp với cành
Và tiếng của chúng rì rào đòi con sông vật vã
Đem những lá đen, cuộn những lá đen
Phủ lên ánh bạc của biển Ejê - trùm lên

Mùa thu là gì? - Những loạt chim đen sẫm
vừa bay qua bầu trời xám vừa kêu
những cột điện giăng dây than khóc dọc theo đường cái
người chăn cừu đơn lẻ đứng trên đồi đá
và cái màu hạt lúa giống mùa đông trên những cánh đồng
và những lá vàng trên nước dòng kênh
và tiếng máy cày êm êm nổ khắp nơi
một tiếng động làm nền căn bản rền trong không khí

Mùa thu thế nào? - Cứ gió cứ mây luôn
những đàn cừu yên lặng bên vòi nước trong làng
một ngày tẻ kéo dài và ẩm ướt
mà người ta nghe tiếng mưa trên mái nhà rả rích
Và sáng ra - những chim sẻ đậu trên những hàng rào
cây hồng dại tàn hoa ở giữa cánh đồng bùn lội
một góc trời xa lắc lọt giữa những tảng mây
một khoảng trời như một ước muốn rạng rỡ và sâu sắc

Ba lần chim tu hú đã kêu
Chớp giật, sét nhoàng, mưa đổ
Từ cửa mắt cáo, bỗng nhiên
Thấy bao ánh xanh xuất hiện

Cột ăng ten trên nóc nhà rung
Một cơn gió bất ngờ thổi dậy
Rừng rậm và đồng cỏ như sóng lượn
Thì thào, rung động ái ân

Còn sét nữa. Tiếng dội dần tản mác
Tạo vật sống cơn say đắm của mình
Cây khát khao bầu trời xanh rộng
Gãy nửa chừng trong cuộc đi lên

Dưới mưa, trong gió, trong giông tố
Còn ôm một hoài bão lớn lao
Đất để cho mưa thấm mặt
Rồi mặt trời lại đốt chát ngốn ăn

Bao sự sống! bao duyên tươi mát
Toát toả ra từ áng sương trong
Trời đẹp sẫm cỏ mây phiêu bạt
Mây như những lọn len căng phồng

Qua cửa mắt cáo, từng bước chắc
Thế gian ngây ngất vào trong tôi
Tôi biết nỗi choáng say nồng đậm ấy
Cái ngọn lửa sắc kia, những náo động này

Không nơi ẩn, con chim tu hú than van
Nhưng vũ trụ đang vật vã dào tràn
Dưới mặt trời và trong giông bão
Thì đẹp thay, với trái tim lớn nồng nàn