Trang trong tổng số 13 trang (124 bài trả lời)
Trang đầu« Trang trước‹ ... [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] ... ›Trang sau »Trang cuối

Ảnh đại diện

Khúc XII (Dante Alighieri): Bản dịch của Nguyễn Văn Hoàn

Tầng Địa ngục thứ VII. Con quái vật Minotoro. Dòng sông máu và những kẻ bạo hành. Con nhân mã Nesso dẫn đường cho Virgilio và Dante.

Đường đi xuống một bờ dốc đứng,
Có con quái vật đứng canh,
Khiến mọi ánh mắt đều nhìn sang hướng khác.

Đó là do tai nạn lở đất năm xưa,
Từ sườn núi Trento giáng xuống Adise,
Vì động đất hay vì núi non thiếu điểm tựa.

Từ đỉnh núi, đất đá đổ ầm ầm,
Tất cả ập xuống cánh đồng,
Tạo nên đường dốc từ trên cao đi xuống.

Đó là đường dốc dẫn xuống vực thẳm,
Trên sườn núi đá sụp đổ,
Phơi bày nỗi ô nhục của Corratti.

Nó được thai nghén trong tượng con bò,
Thoạt thấy chúng tôi, nó tự cắn xé mình,
Bị kích động bởi lòng căm giận.

Nhà thông thái của tôi liền quát:
- “Có lẽ mày nhầm người này là quận công Atene
Đã tặng mày cái chết trên trần thế?

Hãy cút đi đồ súc sinh!
Người này đến đây, đâu phải do chị mày chỉ dẫn,
Mà đến, chỉ để xem những hình phạt của chúng bay”.

Như con bò đực bị tử thương,
Giận giữ đứt tung dây buộc,
Không còn đi được mà chỉ nhảy điên cuồng.

Tôi thấy Minotoro lồng lên,
Đúng lúc đó thầy tôi quát lớn: - “Hãy chạy qua lỗ hổng,
Nó đang phát cuồng, chớ bỏ lỡ thời cơ!”

Thế là chúng tôi đi xuống,
Đất đá lạo xạo dưới chân,
Do tác động của sức nặng khác thường.

Thấy tôi nặng trĩu trầm tư, thầy hỏi:
- “Chắc con đang nghĩ về đường đất lở và con quái vật.
Mà ta vừa dẹp yên cơn điên của nó,

Nhưng ta muốn con hay,
Lần trước khi ta xuống địa ngục này,
Thì lèn đá đó vẫn chưa sụp đổ.

Nhưng nếu ta không lầm thì không lâu,
Trước khi Ngài hạ cố xuống đây,
Cướp của Dite mấy mồi to ở tầng thứ nhất.

Khắp bốn phía của vực sâu thăm thẳm
Chuyển động cực kỳ dữ dội đến nỗi ta lầm tưởng
Vũ trụ xúc động vì tình yêu nên quay trở lại thời hồng hoang.

Thế giới đôi khi vẫn thành hỗn loạn,
Chính lúc đó lèn đá cổ này,
Ở đây và xa hơn sụp đổ.

Nhưng con hãy nhìn xuống dưới,
Đã tới gần dòng sông máu đang sôi,
Nơi đây luộc những kẻ hại người bằng bạo lực.

Ôi, thói hám của mù quáng và cơn giận điên cuồng,
Kích động chúng ta trong cuộc đời ngắn ngủi.
Để rồi bị chìm đắm trong vĩnh viễn khốn cùng.

Tôi thấy một vực lớn hình vòng cung”,
Chiếm trọn một cánh đồng ruộng,
Đúng như thầy hộ tống tôi đã nói.

Giữa dòng sông và vách đá,
Bọn quỷ sứ nửa người, nửa ngựa nối đuôi nhau đi,
Lăm lăm cung tên như thợ săn trên trần thế

Vừa thấy chúng tôi, chúng liền dừng lại,
Ba đứa tách ngay khỏi hàng,
Và cung tên, chuẩn bị sẵn sàng.

Một đứa gầm lên: Bay chịu cực hình gì?
Hỡi hai tên đang từ dốc đi xuống
“Trả lời ngay, nếu không tao bắn!

Thầy tôi đáp: - “Câu trả lời khi tới gần,
Chúng ta sẽ nói với Kiron,
Còn ngươi, sao vẫn bị thói vũ phu sai khiến?”

Rồi quay lại tôi, thầy khẽ bảo: - “Đó là Nesso,
Đã chết vì nàng Dejanira kiều diễm,
Nhưng cuối cùng, cũng trả được thù.

Kẻ đứng giữa, mắt nhìn xuống ngực,
Là Kiron vĩ đại đã nuôi dưỡng Akile
Còn đứa kia là Folo luôn điên cuồng giận dữ”,

Chúng đi, hàng nghìn, hàng nghìn quanh bờ vực.
Dùng tên bắn hạ những hồn định ngoi lên,
Khỏi sông máu khi chưa đền xong tội lỗi.

Chúng tôi tiến đến gần đám quái vật tinh nhanh,
Kiron lấy một mũi tên và dùng đuôi tên,
Gạt râu sang hai bên mép.

Khi đã lộ ra cái mồm rộng hoác,
Nó rỉ tai đồng nghiệp: - “Chúng bay có nhận thấy không,
Cái gã đi sau có thể làm động đậy mọi thứ,

Vậy thì không phải là bước chân của người đã chết!”
Thầy hướng đạo của tôi đã đến bên cạnh,
Con quái vật nửa người nửa ngựa.

Thầy nói: - “Đúng là anh ta còn sống, và chỉ anh ta thôi.
Nên tôi phải dẫn anh ta đi thăm thung lũng thảm sầu.
Anh ta đến vì cần thiết, chứ không phải vì thích thú.

Một vị đã phải bỏ dở cả bài thánh ca hoan hỉ,
Đến giao cho tôi sứ mệnh này,
Anh ta không phải kẻ cướp, còn tôi không phải dân trộm cắp.

Chính Bậc Đức hạnh đó đã khiến tôi cất bước,
Qua đường đi quá đỗi hiểm nghèo,
Hãy cho người của ngươi dẫn chúng tôi đi.

Chỉ cho tôi chỗ nào nông có thể lội qua,
Và dùng lưng cõng giùm anh bạn này,
Anh không phải âm hồn nên không đi được trên không”.

Kiron quay sang phải và bảo Nesso:
“Ngươi quay lại và dẫn họ đi,
Gặp toán canh nào thì bảo tránh ra!”

Chúng tôi lại lên đường với kẻ tháp tùng tin cậy.
Đi dọc bờ sông sục sôi máu đỏ.
Từ đó vang lên tiếng kêu của bọn người bị luộc.

Tôi thấy nhiều kẻ ngập sâu tận mắt,
Quỷ nhân mã bảo tôi: - “Đây là bọn bạo chúa,
Đã cướp máu và của cải người khác.

Đây là nơi chúng khóc than những tội ác bất nhân,
Kìa Alessandro và Dionisio hung dữ,
Đã nhấn chìm Sixilia nhiều năm dài đau khổ.

Và cái trán có bộ tóc đen kịt,
Là Atdolino; còn đứa tóc hung,
Chính là Opitso xứ Etti.

Trên trần thế tên này bị đứa con riêng giết chết”.
Tôi quay sang nhà thơ, nhưng người bảo”
“Kẻ này, người hướng dẫn thứ nhất, còn ta, thứ hai”.

Đi một quãng nữa xa hơn, con nhân mã dừng lại,
Trước một đám tội đồ dường như đang muốn thoát ra,
Khỏi dòng máu sôi ngập sâu tới cổ!

Hắn chỉ một âm hồn đứng riêng một xó,
“Kẻ này trước bàn thờ Chúa,
Đã đâm thủng trái tim, đến nay còn được thờ trên sông Tamasi”.

Tôi thấy nhiều kẻ nhô đầu,
Hoặc nhô nửa người khỏi dòng suối đỏ,
Trong số đó tôi nhận ra nhiều người.

Dòng sông máu càng lâu càng cạn,
Rồi chỉ còn lấp xấp bàn chân,
Đó là nơi chúng tôi vượt qua vực thẳm,

Con nhân mã nói: - “Khi thấy ở mé này,
Dòng sông máu cạn dần,
Thì ngươi phải hiểu rằng:

Ở mé kia dòng sông sẽ dần sâu thêm mãi,
Cho đến khi tiếp nối,
Với nơi mà sự bạo tàn đang rên rỉ.

Đó là nơi công lý thần thánh xử phạt,
Attila, kẻ đã gặp tai ương trên trái đất,
Rồi Piaro cùng Setto

Công lý liên tục làm tuôn nước mắt, bằng lửa đốt,
Của Rinie xứ Coocneto và Rinie dòng họ Passo,
Đã gây bao chiến tranh trên các nẻo đường”.
Nói xong, Nesso quay lại và vượt qua suối đỏ.


Ảnh đại diện

Khúc XI (Dante Alighieri): Bản dịch của James Finn Cotter (Bản tiếng Anh)

On the ridgetop of a high embankment
         Shaped in a circle by huge broken rockfalls,
         We came above an even crueler fold:
 
         And here, because of the overwhelming stench
5        Which that bottomless abyss throws up,
         We recoiled — back behind the covering lid
 
         Of a large tomb where I saw inscribed
         These words: "I hold Pope Anastasius
         Whom Photinus lured from the straight path."
 
10       "We must delay our downward journey here
         So that our sense may gradually grow used
         To the foul gas-fumes; then we will not mind it."
 
         This my master said, and I replied,
         "Offset it somehow, so we may not lose
15       Our time." And he: "That is my thought exactly."
 
         "My son, within the boundary of these boulders,"
         He then began, — "are three smaller circles,
         From tier to tier, like those you leave behind.
 
         "All are crammed full of ill-stricken spirits —
20       But, that sheer sight later may suffice you,
         Listen to how and why they are held bound.
 
         "The aim of all malicious acts that merit
         Hatred in heaven is injustice: all such actions,
         By violence or by fraud, harm someone else.
 
25       "Since fraud, however, is man’s peculiar vice,
         It gives God more displeasure; the fraudulent, then,
         Lie lower down and more pain harries them.
 
         "The whole first circle is for the violent;
         But, as force is turned against three persons,
30       This first is fashioned in three separate rings.
 
         "On God, on self, and on one’s neighbor force
         Can turn: I mean, on them and on their goods,
         As you shall now hear logically set forth.
 
         "By violence come death and painful wounds
35       To one’s neighbor; and to his possessions
         Come hurtful wrecking, arson, and extortion.
 
         "So murderers, robbers, plunderers,
         And all who wrongly do bodily injury
         The first ring tortures in assorted ranks.
 
40       "A man may lay violent hands on himself
         And on his property: so in the second
         Ring each one must fruitlessly repent
 
         "Who wills to rob himself of your bright world,
         Gambles away or wastes his own belongings,
45       And grieves up there where he should rejoice.
 
         "Violence may be done against the Godhead
         By denial in the heart and blasphemy
         And by despising nature and her bounty.
 
         "And so the smallest ring has set its seal
50       On both Sodom and Cahors and all those
         Whose words betray their hearts’ contempt of God.
 
         "Fraud, that chews away at every conscience,
         A man may practice on one who trusts him
         Or on one who has no confidence in him.
 
55       "For those who trust not, only the link of love
         Which nature forges appears to be cut;
         Therefore, in the second circle nest
 
         "Hypocrites, flatterers, and sorcerers,
         Falsifiers, thieves, and simoniacs,
60       Panders, graft-takers, and all that trash.
 
         "For those who trust, both the love nature
         Forges is forgotten and the love
         Added to it that creates a special bond.
 
         "So, in the smallest circle, at the center
65       Of the universe and the seat of Dis,
         All traitors are eternally consumed."
 
         And I: "Master, the logic of your words
         Is crystal clear and well delineates
         The chasm and the people it contains.
 
70       "But tell me, those mired in the slimy marsh,
         Those the wind blasts and those the rain beats on
         And those that clash with such savage tongues,
 
         "Why aren’t they punished in the red-hot city
         If God holds them as well in his great wrath?
75       And if he does not, why are they in torment?"
 
         He said to me, "Why does your mind drift off
         So distantly from its accustomed pathway?
         Or do your thoughts now turn to other things?
 
80       "Do you not remember those passages
         In which your Ethics treats in full detail
         The three perversities opposed by heaven:
 
         "Incontinence, maliciousness, and raving
         Bestiality — and how incontinence,
         Offending God the least, incurs least blame?
 
85       "If you will study this teaching carefully
         And call to mind the people up above
         Who outside the city endure penances,
 
         "You’ll plainly see why they are set apart
         From these felons and why divine vengeance
90       Hammers at them there with lesser anger."
 
         "O sun that clears up every troubled vision,
         You so content me when you solve my doubts
         That doubting pleases me no less than knowing.
 
         "Once more go back a little to the point,"
95       I said, "where you state usury offends
         The divine goodness, and untie the knot."
 
         "Philosophy, to one who understands,
         Points out — and on more than one occasion —
         How nature gathers her entire course
 
100     "From divine intellect and divine art.
         And if you pore over your Physics closely,
         You’ll find, not many pages from the start,
 
         "That, when possible, your art follows nature
         As a pupil does his master; in effect,
105      Your art is like the grandchild of our God.
 
         "From art and nature, if you will recall
         The opening of Genesis, man is meant
         To earn his way and further humankind.
 
         "But still the usurer takes another way:
110      He scorns nature and her follower, art,
         Because he puts his hope in something else.
 
         "But follow me now since I want to go:
         For the Fish shimmer low on the horizon
         And all the Wain stretches over Caurus,
 
115     "And there, beyond, the road runs off the cliff."


Ảnh đại diện

Khúc XI (Dante Alighieri): Bản dịch của Nguyễn Văn Hoàn

Tầng Địa ngục thứ VII. Trật tự giam giữ dưới địa ngục. Tội bạo hành và tội gian lận

Từ mép một bờ vách dựng đứng,
Do những tảng đá lớn xếp vòng tròn,
Chúng tôi nhìn thấy bao nhiêu điều đáng sợ.

Trước cảnh tượng khủng khiếp,
Và mùi thối sộc lên từ vực thẳm,
Chúng tôi đến núp sau một ngôi mộ.

Ngôi mộ đó có ghi dòng chữ:
Nơi giam Giáo hoàng Annatasio,
Mà Fotanh đã lái chệch đường chính thống.

- “Dừng một lát rồi hẵng xuống,
Cho quen dần mùi hôi thối,
Và cũng để thêm phần cẩn trọng!”

Thầy bảo thế và tôi thưa lại:
- “Ta nên tranh thủ cho khỏi phí thời gian!”
Thầy lại bảo: - “Con sẽ thấy là ta đã nghĩ đến”.

Hãy nhìn kia, sau những tảng đá,
Là ba tầng ngục nhỏ,
Và hẹp hơn những tầng con đã qua.

Nhưng cả ba đều chật ních những tâm hồn tội lỗi,
Để con hiểu được những điều sẽ thấy,
Ta sẽ nói tại sao, thế nào chúng bị buộc ở đây.

Trong các tội mà trời xanh căm ghét,
Tội bất công là tội cuối cùng,
Xúc phạm kẻ khác bằng bạo lực hay gian lận.

Gian lận là tội riêng của con người
Nên Thượng đế càng thêm căm ghét,
Ném chúng xuống tận đáy sâu và gia tăng hình phạt.

Vòng thứ nhất giành cho các tội đồ bạo lực,
Được xây dựng và chia thành ba vòng ngục,
Vì bạo lực có thể xúc phạm đến ba ngôi:

Thượng đế, bản thân và đồng loại,
Xúc phạm đến hình hài hay của cải,
Con có thể hiểu nhờ một suy luận đơn giản.

Người ta có thể gây trọng thương hay chết chóc.
Xúc phạm đến người khác hoặc tài sản,
Phá hoại, đốt nhà hay cướp bóc.

Vì vậy, những hung đồ sát nhân gây thương tích cho người khác.
Cùng bọn côn đồ, trộm cướp đều bị cực hình,
Theo từng nhóm ở vòng ngục thứ nhất.

Con người cũng có thể xúc phạm bản thân mình,
Xúc phạm đến tài sản của mình,
Trong vòng ngục thứ hai họ hối hận trong niềm vô vọng.

Những ai tự xóa sổ thân mình,
Chơi trò đỏ đen và vung tiền phung phí,
Rồi khóc than khi lẽ ra sẽ được hài lòng.

Người ta cũng có thể xúc phạm đến Chúa,
Bằng sự phủ nhận hay lời nguyền rủa,
Khinh miệt thiên nhiên và thành quả của Trời.

Chính vì vậy vòng ngục trật hẹp nhất,
In dấu ấn lên bọn Sodoma và Caootsa,
Cả những ai từ trong tim khinh miệt Chúa Trời.

Tội gian lận làm thương tổn mọi lương tâm,
Có thể gây ra cho chính kẻ tin mình,
Hay với kẻ đối với mình không tin cậy.

Thói tật sau này chỉ cắt đứt,
Mọi liên hệ tình thương mà Tạo hóa đã sinh ra,
Vì vậy chỗ của chúng là ở vòng hai tù ngục.

Bọn đạo đức giả, bọn phù thủy cùng quân xu nịnh,
Bọn dối trá, trộm cắp, bọn buôn thần bán thánh,
Bọn ma cô, cờ gian bạc lận và mọi rác rưởi cùng loại.

Thói tật kia đã làm lãng quên,
Tình yêu từ tự nhiên đem lại và tình yêu tiếp tục,
Từ đó tạo ra lòng tin đặc biệt.

Vì lẽ đó, vòng ngục hẹp nhất,
Là điểm trung tâm của vũ trụ, nơi ngự trị của Dite,
Bọn phản bội bị chôn vùi vĩnh viễn”.

Tôi thốt lên: - “Ôi tôn sư!
Lập luận bao sáng tỏ, đã giảng giải cho con cặn kẽ,
Cái vực thẳm này và bọn tội nhân bị cầm giữ.

Nhưng hãy nói cho con hay: Bọn người trong đầm lầy hôi thối,
Đang bị gió mưa hành hạ,
Và chịu đựng bao lời gay gắt.

Sao họ không phải thụ hình trong đô thành lửa cháy,
Nếu Thượng đế cực kỳ căm giận họ.
Nếu không, sao họ lại bị cực hình?”

- “Tại sao ư? Người đáp, sao hôm nay con lầm lạc thế?
Khác với tính cách thường ngày,
Hay đầu óc con còn mục đích nào khác?

Sao con không nhớ những lời này,
Từng được diễn giải trong sách Đạo đức,
Về ba điều mà Thượng đế không ưa.

Thói buông tuồng, hiểm độc và thú tính điên cuồng.
Và hình như thói buông tuồng,
Xúc phạm Thượng đế ít hơn nên hình phạt có phần nào giảm nhẹ.

Nếu con ôn lại lời nói đó,
Rồi điểm lại trong trí nhớ xem họ là ai,
Mà đang phải chịu cực hình ngoài thành lửa.

Con sẽ hiểu tại sao những tên độc ác này,
Bị tách ra nhưng tại sao vẫn bị trừng phạt,
Tuy làm Thượng đế ít căm giận hơn.”

- “Ôi, Mặt trời đã chỉnh lại cái nhìn con bối rối,
Khiến con hài lòng khi được giải đáp mọi nghi ngờ
Nhưng với con nghi ngờ cũng ngang bằng hiểu biết.

Xin thầy hãy trở lại một chút,
Thầy vừa nói nghề cho vay nặng lãi,
Xúc phạm lòng nhân từ thần thánh – xin giảng cho con thắc mắc này”.

Người đáp: - “Triết học với những ai nghiên cứu.
Đã giảng rõ không phải chỉ một lần,
Rằng tự nhiên có trước.

Tri thức thần thánh và Nghệ thuật,
Và nếu ngươi xem kỹ sách vật lý,
Người sẽ thấy ngay trong mấy trang đầu.

Rằng nghệ thuật của con người trong chừng mực có thể
Vẫn đi theo tự nhiên như đồ đệ đi theo sư phụ,
Như thể nghệ thuật là con cháu của Thượng đế,

Cả hai, nghệ thuật và tự nhiên nếu con còn nhớ.
Ngay những câu mở đầu chương Sáng thế,
Rằng loài người kiếm sống và tiến lên,

Còn kẻ cho vay nặng lãi lại theo đường khác.
Khinh miệt tự nhiên và nghệ thuật,
Vì niềm hi vọng chúng đặt ở nơi khác,

Nhưng bây giờ hãy theo ta, ta muốn lên đường.”
Chòm ngư tinh đã lấp lánh ở chân trời,
Và chòm Đại hùng tinh trải theo luồng gió Tây – Bắc,
Và xa xa vách đá hạ thấp dần.


Ảnh đại diện

Khúc X (Dante Alighieri): Bản dịch của James Finn Cotter (Bản tiếng Anh)

Now, by a hidden passageway that wound
         Between the rack and ramparts of the city,
         My master travels and I after him.
 
         "O highest virtue who through these arrant rings
5         Lead me around as you please," I began,
         "Speak to me and satisfy my yearnings:
 
         "The people here who lie within the tombs,
         Can they be seen? Already all the lids
         Are raised off and no one is standing guard,"
 
10         And he responded, "They shall all be sealed
         When they come back here from Jehosaphat
         With the bodies that they have left up there.
 
         "In this section is found the cemetery
         Of Epicurus and his followers,
15       All those who claim the soul dies with the body.
 
         "So the question that you have put to me
         Soon shall be satisfied while we are here,
         As shall the wish that you have kept from me."
 
         And I: "Good guide, I do not hide my heart:
20       I only want now to have less to say
         As more than once before you prompted me."
 
         "O Tuscan, passing through the fiery city
         Alive and speaking with such frank decorum,
         Be kind enough to pause now in this place.
 
25       "Your way of talking makes it clear you come
         Of the stock born of that same noble city
         To which I was perhaps too troublesome."
 
         So suddenly had this sound issued from
         One of the coffins there that I trembled
30       And drew a little closer to my guide.
 
         "Turn around," he said. "What are you doing?
         Look here at Farinata straightening up!
         From waist high you will see the whole of him."
 
         I had already fixed my eyes on his
35       While he emerged with his forehead and chest,
         Looking as though he held hell in contempt.
 
         The quick, assuring hands of my leader
         Pushed me toward him between the sepulchers —
         He said, "Suit your words to the occasion."
 
40       When I had come up nearer to his tomb,
         He stared a moment and then, disdainfully,
         Questioned me, "Who were your ancestors?"
 
         I who was anxious to be dutiful
         Kept nothing back but told him everything.
45       At this he raised his brows ever so slightly,
 
         Then said, "They were so fiercely inimical
         To me and to my forebears and my party
         That twice I had to send them scampering."
 
         "Though they were driven out, yet from all sides
50       At both times they came back," I said to him;
         "But your men never really learned that art."
 
         At that there rose before my sight a shade
         Beside him — visible down to his chin —
         I guess he raised himself up on his knees.
 
55       He gazed all around me, as though intent
         To see if I were there with someone else,
         But when his hope had been completely dashed,
 
         Tearfully he said, "If you journey through
         This blind prison by reason of high genius,
60       Where is my son? Why is he not with you?"
 
         I answered, "I do not journey on my own:
         He who awaits there leads me through this place —
         Perhaps your Guido had felt scorn for him."
 
         His question and his form of punishment
65       Allowed me already to read his name;
         On that account, my answer was so full.
         Suddenly he stood and cried out, "How?
         You said ‘had felt’? Is he not still alive?
         Does not the lovely light still strike his eyes?"
 
70       And when he had observed my hesitation
         Before I answered him, he shrank back down
         And would not show his face to me again.
 
         That noble-hearted shade at whose request
         I’d halted my steps did not change his look
75


Ảnh đại diện

Khúc X (Dante Alighieri): Bản dịch của Nguyễn Văn Hoàn

Tầng địa ngục thứ VI – Dante gặp kẻ thù chính trị của phe mình: Farinata, thủ lĩnh của phe Ghibenlini và gặp cha của người bạn cũ thân thiết Guydo.

Giờ đây theo một lối đi bí mật,
Giữa những tường thành và những cực hình,
Thầy tôi đi và tôi theo áp gót.

Tôi nói: “Hỡi người thầy đức độ cao siêu,
Đã khiến con vâng ý Người, trở lại những miền vô đạo,
Xin người chỉ giáo cho điều con muốn biết.

Những hồn ma trong các mộ kia.
Chúng ta có thể đến xem không?
Vì nắp mộ đã mở, họ đã bật dậy và không ai canh giữ?”

Thầy đáp: - “Rồi sẽ đóng lại tất cả,
Khi bọn chúng trở về từ Iosapha,
Cùng với thân xác đã bỏ lại phàm trần.

Nghĩa địa của chúng ở phía bên này,
Gồm Epicuro và các môn đồ,
Mà linh hồn đã chết cùng thể xác,

Về câu hỏi con vừa đặt ra
Sẽ có trả lời tức khắc, ngay tại đây
Cả những điều mà với ta, con còn giấu giếm,

- “Thưa thầy hướng đạo từ tâm, với Người con đâu có gì giấu giếm!
Có chăng chỉ vì sợ quá nhiều lời,
Đã từ lâu, Người luôn vì con chỉ bảo”.

- “Hỡi người Toscana cung cách nói năng thánh thiện.
Còn sống mà dám đến thành phố lửa thiêu này,
Xin vui lòng tạm dừng bước nơi đây,

Với ngôn từ thanh tao trong sáng,
Chắc hẳn người đc sinh ra từ đất nước cao sang,
Với người, có thể tôi đã có phần nghiêm khắc?”

Lời nói đó phát ra đột ngột,
Từ một trong những nấm mồ,
Khiến tôi run sợ tiến sát thầy tôi hơn nữa!

Thầy liền bảo: - “Quay lại đi con sao thế?
Hãy nhìn kìa, Farinata đã đứng dậy,
Con sẽ thấy nó, từ thắt lưng đến đỉnh đầu.”

Tôi hướng mắt nhìn về phía đó,
Hắn đứng, ngực ưỡn thẳng, trán ngẩng cao,
Như thể rất coi thường Địa Ngục!

Với bàn tay dũng cảm và cương quyết,
Thầy đẩy tôi về phía hắn, giữa các phần mộ,
Và bảo: “Hãy nói năng cho thận trọng!”

Khi tôi đã đến bên chân mộ hắn,
Hồn nhìn tôi với vẻ khinh khi,
Và hỏi: - “Ai là tổ tiên của ngươi?”

Còn tôi, vì muốn chiều theo ý muốn của hồn,
Đã thổ lộ tất cả không một điều giấu giếm,
Hồn nghe xong hơi nhíu cặp lông mày.

Rồi nói: - “Họ là bọn đã chống ta kịch liệt.
Chống ta, chống cả họ hàng, phe đảng nhà ta.
Bởi vậy, hai lần ta đã đẩy họ đi phiêu tán!”

Tôi đáp: - “Hai lần bị đuổi đi,
Hai lần từ khắp nơi họ đã trở về,
Nghệ thuật này, phe đảng ông không học được bao nhiêu!”

Đúng lúc đó ở nấm mồ bên cạnh,
Một hồn khác nhô lên, nhưng chỉ đến cằm,
Tôi đoán là hồn chỉ nhỏm dậy bằng đầu gối.

Hồn đảo mắt nhìn quanh quan sát,
Như muốn biết xem còn ai đi cùng,
Và khi điều nghi ngại đã tiêu tan.

Hồn vừa khóc vừa nói: - “Nếu nhờ tài siêu việt,
Mà ngươi xuống được nơi tù ngục tối tăm này,
Thì con trai ta đâu? Sao nó không xuống với ngươi?”

Tôi đáp: - “Nếu đi một mình thì tôi đâu xuống được.
Người đợi đằng kia đã dẫn dắt tôi.
Mà có thể Guydo của người trước đây không coi trọng”

Ngôn từ và hình thức bị trừng phạt,
Đã khiến tôi đoán được ông ta,
Nên đã trả lời hết sức chu đáo!

Nhưng hồn đứng phắt dậy và la lớn: - “Tại sao,
Tại sao ngươi lại nói trước đấy
Phải chăng nó không còn sống, không còn được thấy ánh nắng dịu dàng?”

Rồi thấy tôi hơi nấn ná,
Cần chút thời gian để tìm câu trả lời,
Hồn đã ngã lăn và biến mất!

Còn cái hồn cao lớn kia thì vẫn đứng yên,
Lưng vẫn thẳng, cổ không hề động đậy,
Sắc mặt không đổi thay khi tôi tạm ngừng câu chuyện.

Rồi nối lại cuộc trò chuyện lúc đầu:
- “Nghệ thuật kia nếu quả phe ta không học được gì.
Người ngươi nói, thì với ta, điều đó còn đau hơn cực hình này.

Nhưng cách đây năm mươi lần chiếu sáng,
Của nữ thần mặt trăng ngự trị nơi đây,
Ngươi sẽ hiểu, nghệ thuật kia khó khăn biết mấy!

Cầu mong cho ngươi được thấy lại cõi trần êm ái,
Nhưng hãy nói ta nghe tại sao thiên hạ quá ư tàn ác,
Từng điều luật một đều chống lại họ hàng ta?”

Tôi trả lời: - “Cuộc tàn sát và sự kinh hoàng,
Đã nhuộm đỏ dòng sông Acbia,
Làm vang lên lời cầu nguyện trong thánh đường”.

Vừa lắc đầu, vừa thở dài hồn nói:
- “Không phải chỉ mình ta có mặt ngày hôm đó,
Cũng không phải vô cớ mà ta tham gia cuộc chiến.

Nhưng cũng đúng là chỉ có một mình ta,
Khi mọi người chủ trương triệt phá Firenze,
Ta là người duy nhất công khai bảo vệ nó”.

- “Cầu cho con cháu ngươi sẽ được yên hàn”,
Tôi nói: - “Nhưng xin gỡ hộ tôi thắc mắc này,
Đang làm rối điều tôi suy luận.

Nếu tôi không lầm thì ngươi có khả năng nhìn thấy.
Mọi việc tương lai mà thời gian sẽ mang tới,
Nhưng với việc hiện tại thì hình như hơi khác!”

Hồn đáp: - “Chúng tôi như những người kém mắt,
Nhìn rõ được những cái cách xa,
Nhờ Thượng đế ban cho ánh sáng.

Trí tuệ chúng tôi bất lực với những gì gần gũi,
Với cả hiện tại, nếu không có ai mách bảo,
Thì cũng mù mịt như về trần giới của ngươi.

Như vậy ngươi có thể hiểu rằng,
Tri giác của ta tất cả sẽ tiêu tan,
Khi cánh cửa tương lai đóng lại”.

Bấy giờ, hơi hối hận với lỗi lầm đã mắc,
Tôi nói: - “Nhờ người báo lại với hồn vừa biến mất,
Rằng con trai của hồn còn sống ở dương gian,

Nếu tôi ngập ngừng trong việc trả lời,
Chỉ vì đầu óc còn vướng điều thắc mắc,
Mà vừa rồi người đã giải đáp cho tôi”.

Tôi nghe tiếng thầy tôi nhắc nhở,
Hãy hỏi hồn nói thêm cho rõ,
Họ tên những người đang ở cùng với hồn?

Hồn đáp: - “Tôi ở đây với hơn nghìn hồn khác,
Có vua Federico đệ nhị và Hồng y giáo chủ,
Và nhiều người khác nữa không cần kể tên”.

Nói xong hồn biến mất,
Còn tôi quay trở lại với nhà thờ cổ đại,
Vừa suy nghĩ về những lời nói như hình thù địch.

Bóng thầy lay động rồi vừa đi vừa hỏi:
“Sao con có vẻ vô cùng bối rối?”
Và tôi vội trả lời thấy.

- “Hãy nhớ lấy bấy nhiêu điều vừa nghe được,
Những lời chống lại con – Nhà hiền triết của tôi chỉ thị.
Giơ một ngón tay người bảo: Còn bây giờ hãy chú ý điều này:

Khi đến trước ánh mắt hiền dịu,
Của đôi mắt đen nhìn thấu mọi điều,
Hãy hỏi, hành trình cuộc đời con và sẽ được tỏ tường”.

Rồi thầy đổi hướng đi về phía trái,
Rời các tường thành trở lại khu trung tâm,
Theo một lối hẻm chạy thẳng xuống lòng thung lũng.
Từ đó nồng nặc xông lên mùi hôi thối.


Ảnh đại diện

Khúc VI (Dante Alighieri): Bản dịch của James Finn Cotter (Bản tiếng Anh)

Returning to the consciousness I'd lost
         In the pathos of those kindred lovers
         Whose plight completely baffled me with grief,
 
         I see new sufferings and new suffering souls
5         Surrounding me no matter where I walk,
         No matter where I turn or where I look.
 
         I am in the third circle, a place of rain
         Accursed, freezing, heavy, and unending:
         Its density and direction never change.
 
10       Huge hailstones, mucky sleet and snow
         Keep pouring down through the gloom-filled air
         So that the soil that sucks it in is putrid.
 
         Cerberus, that weird and vicious beast,
15       Howls like a mad-dog out of all three throats,
         Baying above the people wallowing here.
 
         His eyes are red, his beard is greasy black,
         His belly bloated and talon-sharp his hands:
         He claws the spirits, skins and splits them up.
 
         The downpour forces them to howl like hounds.
20       Making a shield of one flank, then the other,
         The impious wretches flip and flop about.
 
         When the fat worm Cerberus had seen us,
         He opened up his mouths and showed his fangs.
         He stood there quivering in every muscle.
 
25       Then my guide, reaching down his hands,
         Scooped up the earth and hurtled two fistfuls
         Straight into those three rapacious jaws.
 
         Just as a dog that barks when he is hungry,
         Then quiets down while gnawing on his food,
30       Struggling and straining just to swallow it,
 
         Such was the change in the filth-spattered faces
         Of the demon Cerberus thundering loudly
         Against the souls who wish that they were deaf.
 
         We tread upon the shadows beaten down
35       By the heavy rain, and we set our feet
         On emptiness that seems like solid bodies.
 
         All of them were stretched out on the ground
         Except for one who sat up straight as soon
         As he perceived us passing on before him.
 
40       "Oh you who are led onward through this hell,"
         He said to me, "see if you can place me:
         For you were made before I was unmade."
 
         And I told him, "The distress that you endure
         Perhaps has wiped you from my memory
45       So it appears that I have never seen you.
 
         "But tell me who you are who in so sad
         A place are plunged to suffer such a torture
         That, though worse exists, none's more repulsive."
 
         And he told me, "Your city, so crammed full
50       Of envy that already the sack spills over,
         Held me in its walls in the tranquil life.
 
         "You citizens had nicknamed me Ciacco.
         For the damnable sin of gluttony,
         As you can see, I am drubbed by this rain.
 
55       "And I, unhappy soul, am not alone,
         For all these souls bear the same punishment
         For the same sin." With that he said no more.
 
         I answered him, "Ciacco, this anguish of yours
         So weighs on me it summons me to tears.
60       But tell me, if you know, what shall become
 
         "Of the citizens of that divided city?
         Is anyone there just? Tell me too the reason
         Why so much discord has assaulted it?"
 
         And he replied, "After long contention
65       They shall come to blood, and the rural party
         Shall push the other out with strong offense.
 
         "Then that party itself is doomed to fall
         Within three years: the other will prevail
         By the might of one now straddling the middle.
 
70       "This party shall hold its head up high
         While keeping the other under heavy burdens,
         However much it moans and feels ashamed.
 
         "Two men are just, but no one minds them there:
         Pride, spitefulness, and avarice
75       Are three sparks that have fired up their hearts."
        
         Here his mournful words came to a close.
         I said to him, "More I would have you tell me
         And make me a present of still further speech.
 
         "Farinata and Tegghiaio, once so worthy,
80       Jacopo Rusticucci, Arrigo, Mosca,
         And others who put their talents to good use,
 
         "Tell me where they are and how to know them,
         For keen desire drives me on to learn
         Whether heaven heals or hell poisons them."
 
85       And he: "They are among the blackest souls:
         Different sins sink them to different pits.
         If you go down that far, there you will see them.
 
         "But when you have returned to the sweet world,
         I pray you to recall me to men's minds.
90       No more I say here and no more I answer."
 
         His straight eyes then he twisted to a squint;
         He studied me a moment, bent his head,
         And sank down with the others who are blind.
 
         And my guide said to me, "He wakens no more
95       Until resounds the trumpet of the angel
         When the hostile power of their Judge shall come.
 
         "Each one shall see again his woeful tomb,
         Shall once again don his own flesh and frame,
         Shall hear what blasts out to eternity."
 
100      So we passed on through that polluted mess
         Of shades and rainfall, our steps pacing slow,
         And touched a moment on the future life.
         
         At that I asked, "Master, these tormentings,
         Will they increase after the final judgment
105      Or lessen or be just as burning hot?"
 
         And he said to me, "Go back to your learning
         Which holds that when a thing is the more perfect
         The more it feels the grief as well as good.
 
         "Although these same detestable people
110      Never can arrive at true perfection,
         They can look to get closer then than now."
 
         The two of us walked on around that road,
         Talking about much more than I repeat.
         We came to the spot where the grade falls off.
 
115      There we found Plutus, the great enemy.


Ảnh đại diện

Khúc VI (Dante Alighieri): Bản dịch của Nguyễn Văn Hoàn

Tầng Địa ngục thứ II. Siacco, âm hồn quê ở Firenze, tiên đoán về diễn biến tương lai của thành phố mình.

Hồi tỉnh lại sau cơn ngất xỉu,
Xót thương thay cho những người thân,
Lòng tôi tràn ngập nỗi buồn đau.

Chung quanh và khắp nơi tôi ngoái nhìn,
Những nơi đã qua và những nơi đã thấy,
Đâu đâu cũng chỉ cực hình mới và đau khổ mới.

Tôi đang ở tầng ba Địa ngục,
Mưa liên hồi, lạnh buốt thấu xương,
Và cứ thế, không hề thay đổi.

Mưa đá, mưa đen và mưa tuyết,
Trút xuống từ không trung tối mịt,
Còn mặt đất nồng nặc mùi xú uế.

Con quái vật Sebero độc ác,
Cả ba mõm cũng sủa lên như chó,
Hướng về đám người ngập chìm trong nước.

Mắt đỏ ngầu, râu ria đen bóng,
Bụng to kềnh, tay đầy vuốt nhọn,
Cào cấu, lột da, xé xác các âm hồn.

Mưu khiến chúng gào lên như chó,
Lấy sườn này làm mộc che sườn kia,
Khiến chúng nó cứ phải liên tục xoay mình.

Khi Sebero nhìn thấy chúng tôi,
Ba mõm há hốc và khoe răng nhọn,
Không âm hồn nào là không run sợ!

Thầy dẫn đường xòe rộng bàn tay,
Bốc một nắm đấy đầy,
Ném thẳng vào những mõm đang thèm khát.

Như con chó tham ăn đang sủa,
Bỗng câm ngay vì mồi đã dính răng,
Nó hăm hở một mình ngấu nghiến.

Thế đấy, ba cái mồm thú vật,
Của quỷ Sebero quấy rầy quá đáng,
Khiến các âm hồn chỉ mong được điếc!

Chúng tôi đi giữa những âm hồn,
Mưa vẫn nặng nề dồn dập,
Chân đặt lên hư không hay các âm hồn.

Tất cả chúng đều nằm lăn trên mặt đất,
Bỗng có một người bật dậy rất nhanh,
Ngay khi vừa thoạt thấy chúng tôi đi qua.

- “Kìa anh, ai đưa anh đến chốn này?
Hồn nói: - Có biết tôi không, nếu anh có thể,
Vì anh đã được tạo ra trước khi tôi bị hủy?”

Tôi đáp: - “Nỗi đau khổ mà người đang chịu,
Đã xóa nhòa mọi ký ức của tôi.
Đến mức thấy như chưa hề quen biết.

Hãy nói cho tôi hay ngươi là ai?
Mà phải ở chốn thảm sầu này với cực hình như thế.
Mà đến kẻ có tội nặng hơn cũng phải bất bình.”

Hồn đáp: - “Đô thành của ngươi chất đầy dục vọng
Như cái túi căng đầy sắp bật tung.
Kìm giữ ta trong đó, giữa cuộc đời thanh thản.

Đồng bào ngươi vẫn gọi ta là Siacco,
Tội trạng ta chỉ vì lỡ miệng,
Ngươi thấy đấy trận mưa kia làm ta kiệt quệ.

Và ta, không phải là tội nhân duy nhất,
Tất cả bọn ở đây, tội giống nhau và hình phạt giống nhau”.
Rồi sau đó không nói thêm lời nào nữa!

Tôi đáp: - “Hỡi Siacco nỗi khổ cực của ngươi,
Khiến ta chỉ trực rơi nước mắt,
Nhưng nếu biết hãy nói ta hay cái gì sẽ đến?

Những công dân của thành phố chúng ta chia năm sẻ bảy,
Trong đó họ liệu có ai đúng đắn?
Mà vì sao sự bất hòa lại căng như thế?”

Hồn trả lời: - “Sau cuộc đấu kéo dài,
Sẽ dẫn đến đổ máu và phe nhà quê,
Sẽ đuổi phe kia trong cuộc phản công khủng khiếp.

Nhưng rồi phe nhà quê suy đốn,
Sau ba vòng mặt trời, phe kia lại thắng,
Nhờ quyển lực một người mà đến nay vẫn dấu tên.

Một thời gian dài phe thắng ngẩng cao đầu,
Kìm phe kia dưới xiềng xích nặng nề,
Với bao khổ đau và nhục nhã.

Chính trực thì chỉ có hai người, nhưng chẳng ai theo,
Kiêu căng tham vọng và keo kiệt.
Là ba ngọn lửa thiêu cháy mọi con tim!”

Đến đây hồn tạm ngừng, lời nói đẫm nước mắt,
Tôi vội nói: - “Tôi mong người chỉ bảo thêm,
Mong người nói cho nhiều tin tức khác”.

- “Farinata và Tecghiaio hai con người dũng khí,
Jacoppo Rossicusi, Arigo và Mosca
Và những người khác đã cố sức làm việc tốt.”

- “Xin cho biết giờ họ ở đâu và giúp tôi làm quen với họ,
Vì tôi thiết tha muốn biết,
Họ đang hưởng phúc trên cao, hay phải uống thuốc độc Địa Ngục?”

Đáp: - “Họ đang ở với những âm hồn đen tối nhất,
Những tội khác nhau giữ họ dưới đáy sâu,
Nếu xuống nữa, ngươi sẽ gặp.

Nhưng khi trở về nơi dương thế êm đềm,
Cầu xin ngươi nhắc nhở mọi người nhớ đến ta,
Thôi không dài dòng nữa và ta sẽ không nói nữa!”

Đôi mắt đang nhìn thẳng bỗng dưng biến dạng,
Nhìn tôi lần cuối rồi cúi đầu,
Ngã vật xuống giữa đám người mù tối.

Người hướng đạo liền bảo: “Anh ta sẽ không ngóc đầu lên được nữa,
Cho đến khi tiếng kèn thiên thần cất lên,
Khi quyền lực siêu phàm sẽ tới:

Mọi người sẽ quay lại nấm mồ riêng buồn thảm
Nhận lại hình hài và khuôn mặt khi xưa.
Để lắng nghe lời phán xét vĩnh hằng”

Chúng tôi đã đi qua một nơi kinh tởm,
Bước chầm chậm giữa mưa và đám âm hồn,
Vừa trao đổi đôi chút về kiếp đời hậu vận.

Tôi hỏi: - “Thầy ơi, những cực hình này,
Sau lời tối cao phán xét,
Sẽ giảm nhẹ, tăng thêm hay vẫn nguyên đau đớn?”

Thầy đáp: - “Hãy quay về khoa kinh viện của ngươi,
Đã dạy rằng: Khi sự vật càng hoàn thiện,
Thì càng nhận rõ điều hay và nỗi khổ.

Dẫu đám âm hồn đáng nguyền rủa này,
Không thể nào đạt tới hoàn thiện,
Cái đợi chúng chỉ có thể tồi tệ hơn!”

Chúng tôi men theo đường trong vòng quanh tầng ngục,
Trò chuyện nhiều đến nỗi tôi không nhớ hết,
Rồi chúng tôi đến lối đi xuống sâu hơn.
Ở đó chúng tôi gặp Pluto kẻ thù lớn nhất.


Ảnh đại diện

Khúc V (Dante Alighieri): Bản dịch của James Finn Cotter (Bản tiếng Anh)

So I descended from the first circle
         Into the second, encompassing less space
         But sharper pain which spurs the wailing on.
 
         There Minos stands, hideous and growling,
5         Examining the sins of each newcomer:
         With coiling tail he judges and dispatches.
 
         I mean that, when the ill-begotten spirit
         Comes before him, that soul confesses all
And then this master-mind of sinfulness
 
10       Sees what place in hell has been assigned:
         The times he winds his tail around himself
         Reveal the level to which the soul is sent.
 
         Always in front of him a new mob stands.
         Each, taking a turn, proceeds to judgment:
15       Each owns up, listens, and is pitched below.
 
         "You who approach this dwelling-place of pain,"
         Cried Minos when he laid his eyes on me —
         Forsaking the performance of his office —
 
         "Watch out how you enter and whom you trust!
20       Do not let the wide-open gateway fool you!"
         My guide said to him, "Why do you cry out?
 
         "Do not obstruct his own predestined way:
         This deed has so been willed where One can do
         Whatever He wills — and ask no more questions."
 
25       Now the notes of suffering begin
         To reach my hearing; now I am arrived
         At where the widespread wailing hammers me.
 
         I come to a place where all light is muted,
         Which rumbles like the sea beneath a storm
30       When waves are buffeted by warring squalls.
 
         The windblast out of hell, forever restless,
         Thrusts the spirits onward with its force,
         Swirling and mauling and harassing them.
 
         When they alight upon this scene of wreckage,
35       Screams, reproaches, and bemoanings rise
         As souls call down their curses on God's power.
 
         I learned that to this unending torment
         Have been condemned the sinners of the flesh,
         Those who surrender reason to self-will.
 
40       And as the starlings are lifted on their wings
         In icy weather to wide and serried flocks,
         So does the gale lift up the wicked spirits,
 
         Flinging them here and there and down and up:
         No hope whatever can ever comfort them,
45       Neither of rest nor of less punishment.
 
         And as the cranes fly over, chanting lays,
         Forming one long line across the sky,
         So I saw come, uttering their cries,
 
         Shades wafted onward by these winds of strife,
50       To make me ask him, "Master, who are those
         People whom the blackened air so punishes?"
 
         "The first among those souls whose chronicle
         You want to know," he then replied to me,
         "Was empress over lands of many tongues.
 
55       "Her appetite for lust became so flagrant
         That she made lewdness licit with her laws
         To free her from the blame her vice incurred.
 
         "She is Semiramis, whose story reads
         That, as his wife, she succeeded Ninus,
60       Controlling the country now ruled by the sultan.
 
         "The other, Dido, killed herself for love
         And broke faith with the ashes of Sychaeus;
         Next comes the lust-enamored Cleopatra.
 
         "See Helen, for whom many years of woe
65       Rolled on, and see the great Achilles
         Who in his final battle came to love.
 
         "See Paris, Tristan" — and then of a thousand
         Shades, he pointed out and named for me
         All those whom love had cut off from our life.
 
70       After I had listened to my instructor
         Name the knights and ladies of the past,
         Pity gripped me, and I lost my bearing.
 
         I began, "Poet, I would most willingly
         Address those two who pass together there
75       And appear to be so light upon the wind,"
 
         And he told me, "You will see when they draw
         Closer to us that, if you petition them
         By the love that propels them, they will come."
 
         As soon as the gust curved them near to us,
80       I raised my voice to them, "O wind-worn souls,
         Come speak to us if it is not forbidden."
 
         Just as the doves when homing instinct calls them
         To their sweet nest, on steadily lifted wings
         Glide through the air, guided by their longing,
 
85       So those souls left the covey where Dido lies,
         Moving toward us through the malignant air,
         So strong was the loving-kindness in my cry.
 
         "O mortal man, gracious and tenderhearted,
         Who through the somber air come to visit
90       The two of us who stained the earth with blood,
 
         "If the King of the universe were our friend,
         We would then pray to him to bring you peace,
         Since you show pity for our wretched plight.
 
         "Whatever you please to hear and speak about
95       We will hear and speak about with you
         While the wind, as it is now, is silent.
 
         "The country of my birth lies on that coast
         Where the river Po with its tributaries
         Flows downhill to its place of final rest.
 
100      "Love which takes quick hold in a gentle heart
         Seized this man for the beauty of the body
         Snatched from me — how it happened galls me!
 
         "Love which pardons no one loved from loving
         Seized me so strongly with my pleasure in him
105      That, as you see, it still does not leave me.
 
         "Love led the two of us to a single death:
         Caina awaits him who snuffed out our lives."
         These were the words conveyed from them to us.
 
         When I had heard those grief-stricken souls,
110      I bowed my head and held it bowed down low
         Until the poet asked, "What are you thinking?"
 
         When I replied, I ventured, "O misery,
         How many the sweet thoughts, how much yearning
         Has led these two to this heartbroken pass!"
 
115     Then I turned round again to speak to them,
         And I began, "Francesca, your sufferings
         Move my heart to tears of grief and pity.
 
         "But tell me, in the season of sweet sighs,
         By what signs did love grant to you the favor
120      Of recognizing your mistrustful longings?"
 
         And she told me, "Nothing is more painful
         Than to recall the time of happiness
         In wretchedness: this truth your teacher knows.
 
         "If, however, to learn the initial root
125      Of our own love is now your deep desire,
         I will speak here as one who weeps in speaking.
 
         "One day for our own pleasure we were reading
         Of Lancelot and how love pinioned him.
         We were alone and innocent of suspicion.
 
130      "Several times that reading forced our eyes
         To meet and took the color from our faces.
         But one solitary moment conquered us.
 
         "When we read there of how the longed-for smile
         Was being kissed by that heroic lover,
135      This man, who never shall be severed from me,
 
         "Trembling all over, kissed me on the mouth.
         That book — and its author — was a pander!
         In it that day we did no further reading."
 
         While the one spirit spoke these words, the other
140      Wept so sadly that pity swept over me
         And I fainted as if face to face with death,
 
         And I fell just as a dead body falls.


Ảnh đại diện

Khúc V (Dante Alighieri): Bản dịch của Nguyễn Văn Hoàn

Tầng Địa Ngục thứ hai – Những người dâm đãng – Mối tình bi thảm của Francesca de Rimini

Từ tầng một xuống tầng hai,
Không gian hẹp dần nhưng nỗi đau càng lớn,
Càng nhiều hơn tiếng rền rĩ khóc than!

Miniot đứng đó, nghiến răng khủng khiếp,
Khảo tội từng người mới tới,
Phán quyết, rồi đuổi đi, theo số vòng roi quay tít!

Xin nói rõ: khi một linh hồn khốn khổ,
Đến trình diện và cung khai tất cả,
Thì vị chuyên gia về tội trạng

Cân nhắc chỗ giam thích đáng,
Xoay roi mấy vòng,
Để chỉ định số tầng địa ngục!

Các âm hồn hối hả, chen chúc,
Kẻ trước người sau chờ phán xét,
Họ kháo nhau, lắng nghe, rồi quỵ xuống!

- “Ô, sao ngươi cũng tới đây, nhà khách thập phương đau khổ?”
Miniot thốt lên khi nhận ra tôi
Quên cả phận sự đang làm!

- “Vì sao ngươi lại đến, vì ai ngươi tin tưởng?
Hay lạc bước chỉ vì cổng vào rộng mở?”
Người hướng dẫn tôi liền bảo: - “Sao lại gào lên thế?

Đừng cản ngăn cuộc du hành định mệnh,
Điều này do nơi có quyền năng quyết định,
Mà điều đó, ngươi cũng đừng gặng hỏi làm chi!”

Bây giờ tôi mới nhận thấy mọi cảnh khổ đau,
Tôi đã tới và đã được nghe,
Muôn vàn tiếng khóc than ùa tới!

Nơi đây, mọi ánh sáng đều tắt ngấm,
Chỉ nghe tiếng gầm rít như biển đang bão tố,
Giằng xé nhau những luống gió ngược chiều!

Trận cuồng phong như không bao giờ dứt!
Cuốn các âm hồn theo cơn điên của nó
Bị vần xoay, bị va đập, bị quấy rầy!

Khi chúng đến lối đi đất lở,
Thì ồn lên tiếng khóc, tiếng than,
Ồn lên đủ mọi lời báng bổ Thánh Thần!

Tôi hiểu những cực hình đó,
Là số phận những tội đồ về xác thịt,
Đã đặt dục vọng lên trên lý trí!

Như đôi cánh quắp theo bầy sáo đá,
Lượn xoay vòng trong khí trời lạnh giá,
Trận cuồng phong cuốn theo những linh hồn tội lỗi.

Cuốn khắp đó đây, tung lên rồi hạ xuống,
Không một chút hi vọng được nghỉ ngơi,
Không một chút hi vọng cực hình sẽ giảm bớt!

Như đàn sếu gào lên thảm thiết,
Tạo thành hàng dằng dặc trên không,
Trút lại bao lời than khóc!

- “Những âm hồn bị cuồng phong giằng xé,
Thưa thầy, họ là ai?
Mà bị luồng gió đen trừng phạt?”

- “Người đầu tiên trong số người con muốn biết,
Bấy giờ thầy tôi cất tiếng – Là một nữ hoàng,
Xưa từng cai trị nhiều dân tộc.

Bà ta là người quỷ quyệt
Đã biến thói dâm ô thành hợp pháp,
Mong thoát khỏi mọi lời đàm tiếu.

Đó là Semiramite mà người ta biết được.
Là hoàng hậu kế vị Nino
Cai quản đô thành mà quốc vương từng cai trị

Kế đến là người phụ nữ đã vì tình mà tự sát,
Phản lại nắm xương tàn của chồng cũ Sieko,
Rồi Cleopat nữ hoàng dâm đãng,

Còn kia là Elene, vì nàng,
Đã nổ ra cả một thời thê thảm,
Kia là Akile vĩ đại, cuối cùng đã chiến đấu với tình yêu!

Người thấy Patritse, Toritssano và hơn nghìn người khác
Thầy kể tên và lấy tay chỉ trỏ,
Những linh hồn mà Ái tình đã loại khỏi trần gian!”

Khi lắng nghe nhà học giả,
Điểm lại tên tuổi bao hiệp sĩ, giai nhân thưở trước,
Tình xót thương khiến lòng tôi xao xuyến!

Tôi nói: - “Hỡi nhà thơ, tôi sẽ vui lòng trò chuyện,
Với cặp gái trai đang cùng nhau sánh bước,
Nhẹ nhàng như làn gió thoảng!”

Thầy đáp: - “Ngươi sẽ gặp,
Và hãy thỉnh cầu, khi họ tới gần ta,
Họ sẽ tới, theo tình yêu dẫn dắt”.

Ngay khi gió đẩy họ về phía chúng tôi,
Tôi đã hỏi: - “Hỡi hai linh hồn đau khổ,
Hãy đến trò chuyện với chúng tôi nếu không có gì ngăn trở!”

Như đôi chim câu theo tiếng gọi của đam mê,
Sải thẳng cánh hướng về tổ ấm,
Vượt không khí theo niềm hi vọng!

Thế là tách khỏi nhóm Dido,
Tách khỏi bầu âm khí tiến về phía chúng tôi,
Hiệu nghiệm biết bao, lời cầu khẩn thân thương!

- “Hỡi sinh linh đáng yêu và nhân hậu,
Đã đến thăm chúng tôi trong địa ngục tối tăm.
Chúng tôi, những kẻ đã nhuộm máu phàm trần!

Nếu Thượng Đế vẫn còn là bạn của chúng tôi,
Thì chúng tôi cầu cho Ngài vạn sự bình yên.
Vì Ngài đã rủ lòng thương chúng tôi trong nỗi đau dằn vặt!

Ngài muốn nghe, muốn hỏi điều gì?
Chúng tôi xin vâng và bộc lộ cùng Ngài,
Khi cơn gió nơi đây tạm thời lắng dịu!

Xứ sở tôi sinh ra ở cạnh ven sông,
Nơi sông Po hạ thấp dòng chảy,
Hòa thành các  chi lưu đổ ra biển cả!

Ái tình chiếm đoạt nhanh sao những trái tim khả ái!
Chiếm đoạt những chàng trai tuấn tú
Tôi đã như thế, và điều đó vẫn làm tôi xúc động!

Ái tình muốn yêu tất cả, và muốn được yêu đáp lại,
Vẻ dịu dàng của chàng quyến rũ tôi mãnh liệt!
Ngài thấy đấy, chẳng bao giờ chàng sẽ xa tôi!

Ái tình đã dẫn hai chúng tôi đến cùng cái chết,
Ngục Caina giờ đang chờ kẻ sát hại chúng tôi!”
Đó là tất cả những gì tôi nghe được!

Nghe câu chuyện hai tâm hồn đau đớn,
Tôi cúi đầu và cúi mãi thấp hơn!
Khiến nhà thơ phải hỏi: - “Ngươi đang nghĩ gì vậy?”

Với lời lẽ sau đây tôi đáp: -“Than ôi!
Dịu dàng biết bao ý tưởng đam mê!
Đã đưa họ đến một kết cục đau lòng!”

Rồi quay về phía họ tôi nói:
- “Hỡi Francesca, cái chết vì tình yêu của nàng
Khiến ta bao xiết đau buồn và chỉ muốn khóc,

Hãy cho ta hay: Thưở ban đầu trong hơi thở ngọt ngào
Dấu hiệu nào và tình yêu đã cho phép ra sao?
Mà hai ngươi đã thầm hiểu nỗi lòng nhau thầm kín?”

Nàng đáp: “Không gì đau đớn hơn,
Phải nhớ lại những ngày hạnh phúc,
Giữa thời khốn khổ, vị học giả của Ngài ắt biết rõ!

Nhưng nếu Ngài muốn tỏ rõ nguồn cơn
Tình yêu của chúng tôi, hỡi người nhân ái,
Tôi sẽ nói, vừa khóc, vừa bày tỏ...

Một hôm cùng đọc truyện Lansalotto
Biết ái tình đã chiếm đoạt ra sao chàng tuổi trẻ,
Chỉ có hai chúng tôi, và không có gì đáng ngại...

Nhiều lần cuốn truyện khiến chúng tôi ngước lên,
Mắt trong mắt và cả hai cùng tái mặt!
Chỉ một điểm thôi: cả hai cùng khuất phục!

Đọc đến chỗ khóe miệng cười ham muốn,
Nhận được nụ cười của người tình yêu quý,
Từ đó không bao giờ chàng xa lìa tôi nữa!

Cái miệng hôn tôi cực kỳ run rẩy,
Galeotto là cuốn sách và ai đã viết ra,
Từ ngày ấy chúng tôi không dám đọc gì thêm!”

Trong lúc người này kể,
Người kia nức nở khóc hoài!
Còn tôi, lòng quặn đau đến chết,
Ngã quỵ xuống như một thây ma!


Ảnh đại diện

Khúc IV (Dante Alighieri): Bản dịch của James Finn Cotter (Bản tiếng Anh)

A loud thunderclap shattered the deep
        Sleep in my head, so that I started up
        Like someone shaken forcibly awake.
 
        Then, looking all around with rested eyes,
5        I stood straight up with a steady stare,
        Attempting to discover where I was.
 
        The truth is I found myself upon the edge
        Of the chasm of the valley of salt tears
        Which stores the clamor of unending crying.
 
10       Dark and deep and foggy was the valley:
        So, when I strained my eyes to see the bottom,
        I was not able to discern a thing.
 
        "Now let us descend to the blind world
        Below," the poet, pale as death, began:
15      "I will be first, and you shall follow me."
 
        And I, observing the change in his color,
        Asked, "How can I come if you are frightened,
        You who strengthen me when I have doubts?"
 
        And he told me, "The anguish of the people
20      Who are down here blanches my complexion
        With the pity that you mistake for fear.
 
        "Let us go on: the long road makes it urgent."
        So he went down, and so he had me enter
        The first circle ringing the abyss.
 
25      Here, as far as listening could tell,
        The only lamentations were the sighs
        That caused the everlasting air to tremble.
 
        Suffering without torments drew these sighs
        From crowds, multitudinous and vast,
30      Of babies and of women and of men.
 
        My gracious teacher said, "Do you not question
        Who these spirits are whom you observe?
        Before you go on, I would have you know
 
        "They did not sin: yet even their just merits
35       Were not enough, for they lacked baptism,
        The gateway of the faith that you profess.
 
        "And, if they lived before the Christian era,
        They did not worship God in the right way:
        And I myself am one of those poor souls.
 
40      "For this failure and for no other fault
        Here we are lost, and our sole punishment
        Is without hope to live on in desire."
 
        Deep sorrow crushed my heart when I heard him,
        Because both men and women of great worth
45      I knew to be suspended here in limbo.
 
        "Tell me, my master, tell me, my good lord,"
        I then began, wishing to be assured
        Of that belief which conquers every error,
 
        "Have any left here, either through their merits
50      Or someone else's, to be blessed later on?"
        And he, grasping my unexpressed appeal,
 
        Responded, "I was newly in this place
        When I saw come down here a mighty One
        Crowned with the symbol of his victory.
 
55      "He snatched away the shade of our first parent,
        Of his son Abel, and the shade of Noah,
        Of Moses, the obedient lawgiver,
 
        "Of Abraham the patriarch, King David,
        Israel with his father, with his children,
60      And with Rachel for whom he worked so hard,
 
        "And many others, and he made them blessed.
        But I would have you know, before these souls
        No human being ever had been saved."
 
        We did not keep from walking while he talked,
65      But all along we journeyed through the forest —
        I mean the forest that was dense with spirits.
 
        Our path had not yet led us far away
        From where I'd slept, when I descried a fire
        That overcame a hemisphere of shadows.
 
70      We were still a little distance from it
        But close enough for me to dimly see
        That honored people tenanted that place.
 
         "O you, glory of the arts and sciences,
        Who are these souls who here have the high honor
75      Of being kept distinct from all the rest?"
 
        And he told me, "Their distinguished names
        Which yet re-echo in your world above
        Win for them heaven's grace which furthers them."
 
         Meanwhile I could hear a voice that called,
80       "Honor to the most illustrious poet!
         His shade that had departed now returns."
 
        After the voice had ceased and all was still,
         I saw four lofty shades approaching us,
         In their appearance neither sad nor joyful.
 
85      My worthy teacher now began by saying,
        "Notice there the one with sword in hand,
        Coming before the three others like a lord:
 
         "That is Homer, the majestic poet.
         The next who comes is Horace, the satirist;
90       Ovid is third, and Lucan last of all.
 
        "Since each one shares with me the name of poet,
        The name you heard the single voice call out,
        They honor me, and they do well to do so."


Trang trong tổng số 13 trang (124 bài trả lời)
Trang đầu« Trang trước‹ ... [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] ... ›Trang sau »Trang cuối




Tìm bài trả lời thơ:

Kết quả tìm được thoả mãn đồng thời tất cả các tiêu chí bạn chọn.
Bạn có thể tìm bằng Google với giao diện đơn giản hơn.

Tiêu đề bài trả lời:

Nội dung:

Thể loại:

Người gửi:

Tiêu đề bài thơ:

Tác giả bài thơ: