Tìm bài trả lời thơ

Trên con đường tôi đi
Có hai người đã tới
Một người rất yêu tôi
Còn tôi yêu người khác.

Người sống trong khao khát
Trong những giấc tôi mơ
Người kia đứng sững sờ
Trước cửa lòng khép chặt.

Người cho tôi hạnh phúc
Luôn như gió vội bay
Người dâng tôi cả đời
Không được gì đền đáp.

Người bắt máu tôi hát
Tình phóng khoáng trắng trong
Người như cuộc đời thường
Bóp mộng lòng tôi nát.

Hai người đó trên đường
Phụ nữ nào cũng gặp
Trăm năm chỉ một lần
Họ được trùng làm một.

Be glad, Florence, for you are so great
          That over sea and land you flap your wings
          And throughout all of hell they spread your name.
 
          Among the thieves I found five citizens
5          Of yours — I am ashamed of who they were —
          And you are not raised to any heights of honor.
 
          But if near dawn the dreams we have are true,
          Then you shall feel, a little while from now,
          What Prato and the others crave for you.
 
10        If it already happened it should not be
          Too soon; I would it had, since it must be so!
          The longer my wait, the heavier my burden.
 
          We left there, and up by the jutting rocks
          That served as stairs for our descent
15        My guide climbed once more and pulled me after.
 
          And we followed along our solitary way
          Among the crags and rockpiles of the ridge;
          Without our hands our footing would have failed.
 
          It grieved me then and now again it grieves me
20        When I direct my mind to what I saw
          And more than usually I curb my talent
 
          Lest it rush in where virtue fails to guide;
          So, if a friendly star or something better
          Has given me the gift, I don’t gainsay it.
 
25        As many fireflies as the peasant — who
          Rests on a hillside in the season when
          The one that lights the world hides his face least
 
          And when the flies make way for the mosquitos —
          Sees glittering below him in the valley
30        Where perhaps he harvests grapes and plows,
 
          So many flames everywhere enkindled
          The eighth pocket, as I myself perceived
          As soon as I was there where one sees bottom.
 
          And just as he who avenged himself with bears
35        Beheld Elijah’s chariot departing
          With the rearing horses rising up to heaven,
 
          But never could have followed it with his eyes
          Except for the one flame that he kept watching
          Just like a little cloud sailing skyward:
 
40        In this way each flame moved through the throat
          Of that deep ditch, none showing what it stole,
          Though every flame secreted its own sinner.
 
          I stood straight, then leaned out on the bridge
          To look — had I not grabbed a jutting rock
45        I would have toppled off without a push!
 
          And my guide, seeing me so attentive,
          Said, "Within those fires there are souls,
          Each one swathed in its self-scorching torment."
 
          "My master," I replied, "by hearing you
50        I’m even surer, but already I’d concluded
          It was so, and wanted to ask you this:
 
          "Who’s inside that approaching flame so split
          On top that it seems to rise out of the pyre
          Where Eteocles lay beside his brother?"
 
55        "Within that flame Ulysses and Diomede
          Suffer tortures," he told me; "they go together
          In punishment as once they went in wrath;
 
          "And there inside their flame they grieve the ruse
          By which the horse became the gate through which
60        The Roman’s noble seed has issued forth.
 
          "There they mourn the trick that makes the slain
          Deidamia still weep for Achilles,
          And there they pay for the Palladium."
 
          "If it is possible for them to talk
65        From within these flames," I said, "master, I pray
          And pray again (may my prayer count a thousand!)
 
          "That you will not deny my waiting here
          Until the flame with two horns comes this way:
          You see how I bend toward it with a passion!"
 
70        And he said to me, "Your request deserves
          High praise, and for that reason, it is granted.
          But you be certain to restrain your tongue.
 
          "Allow me to talk to them: I comprehended
          What is your wish, but they may show disdain,
75        Since they were Greeks, for your speaking to them."
 
          After the flame had come to us, my guide,
          Judging the time and place now to be ripe,
          Spoke, and these are the words I heard him say:
 
          "O you who here are two within one fire,
80        If I merited from you while I was living,
          If I merited from you much praise or little
 
          "When in the world I wrote my lofty lines,
          Do not leave, but let one of you tell where,
          By his own doing, he lost his way and died."
 
85        The greater of the horns of ancient flame
          Started so to tremble, murmuring,
          That it seemed like a flame breasting the wind.
 
          And then, shaking the tip this way and that,
          As if it were a tongue about to talk,
90        It launched outward a voice that uttered, "When
 
          "I set sail from Circe who had ensnared me
          For more than a year there near Gaëta —
          Before Aeneas had given it that name —
 
          "Not fondness for my son nor sense of duty
95        To my aged father nor the love I owed
          Penelope to bring her happiness
 
          "Could overmaster in me the deep longing
          Which I had to gain knowledge of the world
          And of the vices and virtues of mankind.
 
100       "I embarked on the vast and open sea
          With but one boat and that same scanty crew
          Of my men who had not deserted me.
 
          "On one shore and the other I saw as far
          As Spain, far as Morocco, Sardinia,
105       And the other islands the sea bathes about.
 
          "I and my shipmates by then were old and slow
          When we came at long last to the close narrows
          Where Hercules had set up his stone markers
 
          "That men should not put out beyond that point.
110      On the starboard I now had passed Seville
          And on the port I already passed Ceuta.
 
          " ‘Brothers,’ I said, ‘who through a hundred thousand
          Dangers have reached the channel to the west,
          To the short evening watch which your own senses
 
115       " ‘Still must keep, do not choose to deny
          The experience of what lies past the sun
          And of the world yet uninhabited.
 
          " ‘Consider the seed of your generation:
          You were not born to live like animals
120       But to pursue virtue and possess knowledge.’
 
          "I rallied my shipmates for the voyage
          So sharply with this brief exhortation
          That then I could have hardly held them back.
 
          "And turning our stern toward the morning,
125      Of oars we made wings for that madcap flight,
          Always gaining on the larboard side.
 
          "Night by now gazed out on all the stars
          At the other pole, and our stars sank so low
          That none rose up above the ocean floor.
 
130       "Five times the light that spread beneath the moon
          Again shone down and five times more it waned
          Since we had entered that deep passageway
 
          "When a lone mountain loomed ahead, dark
          In the dim distance, and it looked to me
135      The highest peak that I had ever seen.
 
          "We leaped for joy — it quickly turned to grief,
          For from the new land a whirlwind surging up
          Struck the foredeck of our ship head on.
 
          "Three times it spun us round in swirling waters;
140      The fourth round it raised the stern straight up
          And plunged the prow down deep, as Another pleased,
 
          "Until the sea once more closed over us."

Tầng Địa ngục thứ VIII. Ngục thứ tám: Những âm hồn bị bao trong lửa. Ulitse kể lại chuyến đi biển cuối cùng.

Hãy vui lên hỡi đô thành Firenze,
Tung cánh trên đất liền biển cả,
Danh tiếng vang truyền tận Âm cung!

Ở ngục bọn trộm cắp, ta đã gặp năm công dân của ngươi,
Điều đó khiến ta vô cùng hổ thẹn!
Còn ngươi, chắc cũng không lấy làm vinh dự lớn.

Người ta nói, những giấc mơ lúc gần sáng thường xác thực,
Ngươi sẽ học được ở đây chỉ sau một thời gian ngắn,
Điều bất hạnh mà Prato và nhiều kẻ khác mong cho ngươi.

Nếu việc ấy xảy ta, vì cũng không quá sớm,
Nó xảy ra vì tất phải xảy ra,
Càng cao tuổi ta càng cảm thấy đớn đau!

Chúng tôi lại đi, theo những bậc thang,
Mà chúng tôi đã chật vật đi xuống,
Bây giờ lai đi lên, thầy đẩy tôi sau lưng.

Chúng tôi đi trên đường hoang vắng,
Giữa những tảng đá và mỏm đá nhọn,
Nếu không có tay thì chân không thể di dời.

Tôi đã đau buồn và đến giờ vẫn đau buồn,
Khi nhớ lại những điều đã nhìn thấy,
Khác với lệ thường, chỉ muốn hãm đầu óc lại.

Để nó khỏi chạy lung tung, không có đạo lý dẫn đường,
Nếu số phận hay vận may thần thánh,
Ban cho năng khiếu đó mà tôi thèm muốn.

Như người nông phu nằm nghỉ trên đồi,
Trong thời khắc ngọn đèn Tạo hoá
Hiển hiện ra mà ẩn náu ít hơn.

Đó là lúc muỗi đến thay ruồi,
Và đom đóm lập loè trong thung lũng,
Nơi ban ngày người ta hái nho và cày ruộng.

Hàng nghìn ngọn lửa sáng rực ngục thứ tám,
Tôi đã phát hiện ra như vậy,
Khi tôi từ trên nhìn xuống đáy ngục.

Và như người được gấu rừng rửa hận,
Nhìn thấy xe của Elisa lúc lên đường,
Khi những con ngựa bay lên trời xanh.

Nhưng không thể rõi theo bằng mắt,
Không thấy gì khác hơn là một ánh lửa,
Bay lên cao như một làn mây nhẹ.

Cũng như thế, mỗi ngọn lửa dưới đáy ngục,
Đều chứa bên trong một tội nhân,
Nhưng không thể thấy gì trong đó.

Tôi lên đỉnh cầu để xem cho rõ,
Và nếu không bám chặt vào mỏm đá,
Thì tôi đã rơi tõm xuống vực sâu.

Thấy tôi nhìn xuống quá chăm chú,
Thầy tôi bảo: - "Bên trong ngọn lửa là những âm hồn,
Bị bao bọc và đang bị thiêu đốt".

- "Thưa thầy -  tôi đáp - nghe thầy nói,
Con vững tin hơn điều dự đoán,
Sự thể tất như thế, nhưng con muốn hỏi:

Kẻ nào trong đám lửa có ngọn tách làm hai?
Người ta sẽ bảo như ngày xưa
Ngọn lửa toé ra từ dàn thiêu anh em Etecle".

Người đáp: - "Trong đó Ulisse và Diomede đang thụ hình.
Xưa chúng cùng chung cơn thịnh nộ,
Nay cùng chung chịu cực hình.

Trong ngọn lửa chúng đang than khóc,
Về mưu con ngựa đã mở cửa thành,
Từ đó xuất hiện giống nòi La Mã cao quý.

Chúng than khóc về mẹo lừa đã giết chết Detamia,
Nàng vẫn vòn thương nhớ Akinle,
Chúng đền tội cả vụ trộm tượng thần ngày trước."

- "Thầy ơi, nếu ở trong lửa họ còn nói được,
Con khẩn cầu, xin khẩn cầu lần nữa,
Nghìn khẩn cầu trong một lời xin.

Thầy chớ ngăn con đợi ở đây,
Chờ ngọn lửa hai sừng tiến lại,
Thầy thấy đấy, vì ham muốn, con đang nghiêng mình về phía nó."

Thầy trả lời: - "Lời thỉnh cầu thật đáng khen,
Vì vậy ta sẵn lòng chấp thuận,
Nhưng con phải biết giữ mồm giữ miệng!

Cứ để một mình ta nói,
Ta đã hiểu điều con muốn hỏi,
Họ là người Hy Lạp, nên có thể họ ghét tiếng nói của con."

Khi ngọn lửa đã đến gần,
Và thầy tôi cho đã chọn đúng thời khắc, địa điểm,
Tôi nghe thấy thầy nói theo cung cách thế này:

- "Hỡi các anh là hai trong cùng một ngọn lửa,
Nếu lúc sinh thời tôi xứng đáng với các anh,
Xứng đáng với các anh, hoặc nhiều hoặc ít.

Khi tôi viết những lời thơ ca ngợi,
Các anh đừng bỏ đi; một người hãy cho tôi biết,
Ở đâu, các anh xả thân tìm đến cái chết?"

Tia cao nhất của ngọn lửa cổ sơ,
Bắt đầu lay động và nói thầm thì,
Như đang lung lay trước gió.

Ngọn lửa chao đi đảo lại,
Như một cái lưỡi đang nói,
Rồi một giọng nói thoát ra.

- "Sau khi ta rời Siecse.
Rồi náu lại hơn một năm gần Gaeta,
Trước khi Enea cho cái tên đó.

Cả sự dịu ngọt của đứa con trai,
Cả tình thương người cha già cả,
Cả tình yêu đem lại hạnh phúc cho nàng Penelope.

Đều không thắng nổi nhiệt tình trong ta,
Muốn trở thành người thông thạo thế giới,
Thông thạo cả những yếu hèn cùng bản lĩnh của con người.

Thế là ta xông ra muôn trùng biển cả,
Chỉ với một con tàu và một nhóm đồng đội,
Những chiến hữu không bao giờ bỏ rơi ta.

Ta đã thấy bến bờ bày bến bờ khác,
Đến tận Tây Ban Nha, Marốc và đảo Xacdi,
Cùng nhiều đảo khác mà biển cả bao quanh.

Các bạn đồng hành và ta đều thành già nua, chậm chạp,
Khi đã đến được eo biển chật hẹp,
Nơi xưa kia Echule trông hai cột báo hiệu,

Để cảnh cáo mọi người chớ có vượt qua.
Về bêm phải, ta đã bỏ lại Xibilia,
Về bên trái, ta vượt qua Xetta".

Ta nói: - "Hỡi anh em, qua trăm ngàn nguy khốn,
Chúng ta đã đến được phương Tây,
Nay chỉ còn một chặng đường ngắn.

Theo hướng đi của chúng ta, đó là chặng còn lại,
Đừng từ bỏ kinh nghiệm đi theo hướng mặt trời,
Đến thế giới chưa từng có người ở.

Vốn là dõng dõi thanh cao,
Chúng ta sinh ra không phải để sống một cuộc đời phàm tục,
Mà để theo đuổi Đạo đức và Trí tuệ."

Sau diễn từ ngắn đó, những bạn đồng hành của tôi,
Đều náo nức tiếp tục cuộc hành trình,
Dù ai muốn, cũng không thể nào ngăn cản!

Họ quay mũi tàu về phía rạng đông,
Mái chèo như có cánh trong chuyến bay điên dại,
Và luôn luôn giữ về mé trái.

Ban đêm ta đã thấy những vì sao,
Của địa cực khác, còn địa cực của chúng ta,
Dần chìm thấp xuống như không còn nhô lên mặt biển.

Đẫ năm lần ánh sáng, rồi năm lần tối,
Ánh sáng của vầng trăng,
Từ khi chúng tôi vượt qua bước quyết định đó.

Khi chúng tôi nhìn thấy một ngọn núi màu nâu,
Còn cách xa mà hình như cao vòi vọi,
Bản thân tôi chưa từng thấy bao giờ!

Chúng tôi cực hân hoan, nhưng niềm vui vựt biến thành lời than khóc,
Một ngọn sóng thần bỗng vụt lên từ miền đất mới,
Giáng mạnh xuống mũi con tàu...

Ba lần con tàu xoay tròn trong nước,
Đến lần thứ ba thì đuôi tàu chổng ngược lên trời,
Rồi tất cả chìm xuống như tuân theo ý muốn của ai đó,
Cuối cùng biển khép lại trên tất cả chúng tôi.

At the end of this harangue of his the thief
         Raised high his fists forked into figs and cried,
         "Take that, God, I screwed them against you!"
 
         From then on the serpents were my friends
5         Because one of them coiled around his neck
         As though to say, "I’ll not have you say more!"
 
         And another whipped about his arms and tied him,
         Wrapping itself so tightly in front of him
         That with the knot he couldn’t jerk a muscle.
 
10       Pistoia, ah Pistoia! why not decree
         To turn yourself to ashes and end it all
         Since you outstrip your offspring in evil-doing?
 
         Throughout all the darkened circles of deep hell
         I saw no soul so insolent toward God,
15       Not even he who fell from the walls at Thebes.
 
         Without speaking another word, he fled,
         And then I saw a centaur, full of fury,
         Come shouting, "Where, where is that bitter beast?"
 
         I do not think Maremma has as many
20       Snakes as the centaur carried on his croup
         Right up to where our human shape begins.
 
         Upon his shoulders, just behind the scruff,
         With its wings outstretched, there sat a dragon
         That set on fire all that cross its path.
 
25       My master stated, "That centaur is Cacus:
         In a rock-cave beneath Mount Aventine
         Many the time he spilled a lake of blood.
 
         "He does not go the same road with his brothers
         Because he fraudulently committed theft
30       Of his neighbor’s mighty herd of cattle.
 
         "The club of Hercules, who must have hit him
         A hundred blows, ended his crooked deals:
         But after the tenth clout he felt nothing."
 
         While he was saying this, Cacus ran past,
35       And three spirits came along below us,
         But neither I nor my guide observed them
 
         Until they shouted up, "Who are you?"
         That put an end to our discussion, and
         Then we turned our attention fully to them.
 
40       I did not recognize them, but it happened,
         As it so often happens by some chance,
         That one had to call out the other's name,
 
         Questioning, "Where has Cianfa gone off to?"
         At this, I — to keep my guide listening —
45       Placed my finger between chin and nose.
 
         If you are now, reader, slow to believe
         What I shall tell, that would be no wonder,
         For I who saw it can scarcely accept it.
 
         While I was staring down at the three sinners
50       I saw a serpent with six feet, from in front
         Leap up on one and entirely grip him.
 
         It wrapped his stomach with its middle feet
         And with its forefeet pinned him by the arms;
         Then sank its teeth in one cheek, then the other.
 
55       It spread its hind feet down about his thighs
         And thrust the tail out between his legs
         And at his back pulled it up straight again.
 
         Never did ivy cling to any tree
         So tightly as that horrendous beast
60       Twined its limbs around and through the sinner’s.
 
         Then the two stuck together as if made
         Of hot wax and mixed their colors so
         Neither one nor other seemed what once they were:
 
         Just as, in front of the flame, a brown color
65       Advances on the burning paper, so that
         It is not yet black but the white dies away.
 
         The other two glared at one another, each
         Crying out, "O Agnello, how you change!
         Look! already you are neither two nor one."
 
70       The two heads by now had become one
         When we saw the two features fuse together
         Into one face in which they both were lost.
 
         Two arms took shape out of the four remnants;
         The thighs with the legs, belly, and chest,
75       Changed into members never before seen.
 
         Then every former likeness was blotted out:
         That perverse image seemed both two and neither,
         And, such, at a slow pace, it moved away.
 
         Just as the lizard, that under the giant lash
80       Of the dog days darts from hedge to hedge,
         Looks like a lightning flash as it crosses the path,
 
         So seemed, heading straight out toward the gut
         Of the other two, a small blazing serpent,
         Black and livid like a peppercorn.
 
85       And in one sinner it bit right through that part
         From which we first take suck and nourishment;
         And down it fell full length in front of him.
 
         The bitten sinner stared but uttered nothing.
         Instead, he just stood rooted there and yawned
90       Exactly as though sleep or fever struck him.
 
         The serpent looked at him, he looked at it:
         One through the mouth, the other through his wound
         Billowed dense smoke and so the two smokes mingled.
 
95       Let Lucan now be silent, where he tells
         Of hapless Sabellus and Nasidius,
         And let him listen to what I now project.
 
         Let Ovid too be silent about Cadmus
         And Arethusa, where in verse he makes one
         A snake and one a fount: I do not envy him,
 
100      Since he never so transmuted two natures
         Face to face that their spiritual forms
         Were ready to exchange their bodily substance.
 
         Together they responded to such laws
         That the snake slit its tail into a fork
105     While the wounded sinner drew his feet together.
 
         The legs with the thighs locked so firmly,
         One to the other, that shortly one could find
         No sign whatever where the seam had joined.
 
         The slit tail then assumed the very shape
110      That had been lost there; and the hide of one
         Softened as the skin of the other hardened.
 
         I saw his arms returning to the armpits
         And the two feet of the reptile — they were short —
         Lengthen out while the two arms shortened.
 
115      Afterward, the hind feet, twisted up
         Together, became the member that men hide,
         While from his member the wretch grew two paws.
 
         While smoke veiled both the one and the other
         With new color and made the hair grow matted
120     On the one skin, and the other it made bald,
 
         The one rose upright and the other fell,
         Neither averting the lamps of evil eyes
         As, staring, they exchanged a nose and snout.
 
         The one standing drew back the face toward
125      The temples, and from the surplus stuff massed there
         Ears emerged above the once-smooth cheeks;
 
         The surplus not pulled back but still remaining
         In front, then formed a nose for the face
         And filled the lips out to their proper size.
 
130     The one lying down sprouted forth a muzzle
         And withdrew the ears back into the head
         In the same way a snail pulls in its horns.
 
         And the tongue, once single, whole, and suited
         For speech, split, while the other’s forked tongue
135     Sealed back up, and the smoke also stopped.
 
         The soul that had been turned into a beast,
         Hissing, filed off along the gully, fast,
         And the other, speaking, spat after its tracks.
 
         He turned his new-made shoulders then and told
140     The third soul left there, "I want Buoso to run,
         The way I did, on all fours down the road!"
 
         And so I saw the cargo shift and reshift
         In the seventh hold — and let me be forgiven
         Strangeness that may have led my pen astray.
 
145      And although my eyes were somewhat out of focus
         And my mind out of joint, the three sinners
         Could not have fled so furtively that I
 
         Did not observe Puccio Sciancato,
         The only one, of the three comrades that
150     Came at first, who then had not been changed;
 
         The other was he who made you, Gaville, grieve.

Tầng Địa ngục thứ VIII. Vẫn ngục thứ bảy: Những kẻ lừa đảo, Vanni Fucci. Sự biến hoá khủng khiếp của hai tên kẻ cắp.

Khi đã nói xong, tên kẻ cắp
Giơ hai tay lên trời tạo hình một quả vả,
Rồi thét lên: - "Này Chúa trời, hãy bắt lấy, ta cho ngươi đấy!"

Từ phút đó, những con rắn thành bạn tôi,
Vì một con đã quấn quanh cổ hắn,
Như muốn nói: "Tao không cho phép mày nói thêm gì nữa!"

Một con khác, quấn chặt hai tay,
Rồi quấn nút ở phía trước,
Khiến hắn không còn có thể cựa quậy.

Pistoia, Pistoia, sao ngươi không quyết định,
Tự hoá thành tro mà biến đi ngay,
Vì ngươi đã vượt tổ tiên trong điều ác?

Qua tất cả các hố giam của Địa ngục tối tăm,
Chưa từng thấy âm hồn nào hỗn xược với Chúa Trời như thế,
Kể cả bọn rơi xuống từ tường thành Tebe!

Hắn chạy trốn không nói thêm một lời,
Một tốp quỷ đầu người hình ngựa chạy tới,
Hét lên giận dữ: - "Nó đâu rồi, cái thằng vô đạo?"

Tôi không tin rằng ở vùng Maremma,
Lại có nhiều rắn như hắn mang trên mình,
Tới tận chỗ bắt đầu cái mặt!

Hắn cõng trên lưng và sau gáy,
Một con rồng, cánh đang dang rộng,
Sẵn sàng phun lửa vào bất kỳ ai!

Thầy tôi bảo: - "Kẻ này là Caco,
Sống trong hang núi Aventino,
Nó thường làm đổ hàng hồ máu.

Hắn không đi theo đường của anh em hắn,
Do vụ trộm mà  hắn đã cuỗm,
Đàn gia súc lớn ở gần nơi hắn ở.

Những việc làm khuất tất của hắn đã chấm dứt.
Dưới mũi chuỳ của Ecule, mà lẽ đó,
Định ra một trăm đòn nhưng hắn không chịu nổi mười!"
Trong khi thầy tôi nói, con quỷ đã lỉnh đi,
Có ba âm hồn đã đến phía dưới chúng tôi,
Mà cả tôi và thầy không nhận thấy.

Cho đến lúc chúng kêu lên: - "Ô! Các ngươi là ai vậy?"
Cuộc trò chuyện giữa chúng tôi liền bị ngắt quãng,
Và chúng tôi chỉ còn lưu ý đến họ.

Tôi không quen họ, nhưng đã xảy ra,
Cái điều tình cờ vẫn đến,
Một đứa trong bọn bỗng gọi tên đứa khác"

- "Sianfa, nó ở đâu rồi?"
Và để cho thầy hướng dẫn chú ý,
Tôi đặt một ngón tay lên trước miệng.

Hỡi bạn đọc, nếu bạn chậm tin,
Điều tôi sắp nói thì cũng chẳng có gì lạ,
Vì chính tôi đã chứng kiến mà vẫn thấy khó tin!

Trong khi tôi đang sán mắt vào họ,
Thì một con rắn sáu mươi chân lao vào,
Một người trong bọn họ và dính chặt anh ta.

Với hai chân giữa nó bó chặt bụng anh ta,
Với hai chân trước nó trói chặt hai tay,
Rồi mổ hết má này sang má khác.

Hai chân sau nó bám vào hai đùi,
Luồn cái đuôi qua háng anh ta,
Rồi chếch về phía sau hai quả thận.

Chưa bao giờ có cây tầm gửi bám vào cây khác,
Lại chặt bằng con vật kinh khủng này,
Dùng thân mình quấn chặt thân khác.

Chúng dính với nhau như cả hai,
Đều bằng sáp nóng và lẫn cả màu sắc,
Cả kẻ này lẫn kẻ kia, không còn gì giống trước.

Tất cả biến hoá như vì sức nóng,
Trên tờ giấy diện ra một màu nâu,
Chưa phải là đen nhưng màu trắng mất dần.

Hai kẻ tội đò kia nhìn thấy và kêu lên:
- "Ôi! Anhen, sao mày biến đổi nhanh thế!
Xem này, bây giờ mày không còn nữa, không hai mà cũng không một!

Hai cái đầu chỉ còn lại một,
Hai diện mạo đã bị trộn lẫn xuất hiện,
Thành một bộ mặt mới, nơi cả hai trước đây đều biến mất!

Từ tứ chi của họ hình thành hai cánh tay,
Với hai chân, bụng và thân mình,
Thành những chân tay mà ta chưa từng thấy.

Toàn bộ dáng vẻ ban đầu đã bị xoá sạch
Hình ảnh bị làm hỏng như là hai, hoặc không gì cả,
Rồi bỏ đi, theo bước chân chầm chậm.

Như một con thằn lằn dưới ngọn roi,
Của ngày đầu hè nắng gắt, chuyển đồi bụi cây,
Như một tia chớp vụt qua đường.

Cũng như vậy, một con rắn lửa nhỏ,
Xám và đen như một hạt tiêu,
Vụt nhảy lên bụng của hai tội nhân còn lại.

Đâm thủng một kẻ, đúng ở chỗ cơ thể,
Mà mỗi chúng ta khi mới sinh ra tiếp nhận thức ăn ban đầu,
Rồiẳơi xuống, nằm duỗi thẳng trước anh ta.

Kẻ bị thương nhìn con rắn không nói gì,
Rồi đứng thẳng trên hai chân mà ngáp,
Như bị giấc ngủ hay cơn sốt tấn công!

Anh ta nhìn con rắn, con rắn nhìn anh ta,
Anh ta từ vết thương, con rắn từ lỗ miệng,
Cung phun ra làn khói mạnh, rồi hai làn khói đụng nhau.

Xin nhà thơ Lucano hãy giữ im lặng,
Đừng nói gì về Senbello và Nasidio bất hạnh,
Và lắng nghe những điều tôi sắp phát ra.

Cũng xin nhà thơ Ovidio từng nói về Casmo và Aretussa,
Rằng trong thơ ông, người này đã biến thành rắn, người kia thành suối,
Tôi chẳng ghen tị với ông về điều đó.

Bời chưa bao giờ ông thấy hai thực thể,
Mặt đối mặt rồi chuyển đổi,
Đến mức chuyển đổi cả bản chất của chúng.

Chúng biến đổi tương ứng theo thể lệ:
Con rắn thì xẻ đuôi làm hai như cái chĩa,
Rồi kẻ bị thương nối khớp với chân mình.

Chân và đùi hợp lại với nhau,
Nhanh đến mức chỉ trong khoảnh khắc,
Chỗ khớp nối không còn dấu vết.

Cái đuôi bị xẻ làm đôi mang dần lại hình dáng,
Đã mất đi ở chỗ khác; và da của nó
Trở nên mềm mại, còn ở kẻ kia thì cứng lên.

Tôi thấy hai cánh tay thu gọn vào trong nách,
Và hai chân của con vật, vốn ngắn,
Lại dài ra theo mức hai cánh tay ngắn lại.

Rồi hai chân sau vặn xoắn với nhau,
Tạo ra cái bộ phần mà con người vẫn dấu đi,
Còn kẻ khốn khổ lại thấy từ đó mọc ra hai chân.

Trong khi làn khói vẫn che phủ cả hai,
Có màu sắc mới, khiến cho lông mọc lên,
Trên da kẻ này và trụi đi ở kẻ kia.

Kẻ này đứng lên và kẻ kia ngã xuống,
Nhưng vẫn không đổi hướng những cái nhìn báng bổ.
Dưới cái mõm của mỗi bên đang biến đổi

Kẻ dứng kéo mõm về phía thái sương,
Và từ chỗ vật liệu còn dư,
Mọc ra hai cái tai , chỗ hai má phẳng.

Phần dư thừa còn lại ở phía trước,
Tạo thành một cái mũi cho bộ mặt,
Những cái môi phình ra đúng mức thích đáng.

Kẻ nằm nhô mõm về phía trước,
Và thu hai tai vào trong đầu,
Như con ốc sên thu sừng của nó lại.

Lưỡi của nó trước kia là một và nói năng linh hoạt
Nay xẻ ra, trong lúc cái lưỡi bị xẻ đôi ở kẻ kia,
Lại khớp lại và làn khói tan.

Âm hồn bị hành tội đã biến thành thú vật,
Vừa chạy trốn vào khe của hố ngục vừa rít lên
Còn kẻ kia theo sau và khạc vào mông nó.

Nó quay cái lưng mới toanh của hắn,
Nói với một kẻ khác: "Ta muốn Buoso,
Phải bò bốn chân như ta đã làm trên lối đi này."

Tôi đã thấy như vậy ở ngục thứ bảy,
Việc lột xác, đổi xác và điều lạ kỳ này,
Là sự tạ lõi nếu ngòi bút của tôi có phần lúng túng.

Nhưng dù cho mắt tôi có hơi hỗn loạn,
Sự can đảm của tôi có phần giảm sút,
Ba âm hồn đó cũng không thể chạy trốn hay ẩn dấu được.

Tôi đã không nhận ra Pucsio Siancato,
Anh ta là kẻ duy nhất, trong số ba âm hồn,
Cùng xuất hiện lúc đầu, mà không bị biến đổi,
Còn kẻ kia là người mà lâu đài Gavinle sẽ còn than khóc.

When in that season of the youthful year
         The sun warms his rays beneath Aquarius,
         And soon the nights shall meet the days halfway,
 
         When the hoarfrost paints upon the ground
5        The perfect picture of his pure white sister
         (But pigment from his brush soon vanishes),
 
         The peasant, short on fodder for his sheep,
         Wakes up and looks out and sees the fields
         All blanketed in white: he smacks his thigh,
 
10       Turns back indoors and walking up and down,
         Frets like a wretch not knowing what to do;
         Out he comes once more, and hope revives
 
         When he sees the world has changed its face
         In so brief a time, and he takes up his staff
15       To drive his sheep outside to the green pasture:
 
         Just so I felt such deep dismay to see
         My master’s brow grown pale with some new trouble
         And as quickly came the gauze to heal the hurt.
 
         For as soon as we approached the shattered bridge
20       My escort turned to me that same sweet look
         Which I’d first seen at the foot of the mountain.
 
         He opened wide his arms — once he had closely
         Studied the wreckage and come to some resolve
         Within himself — then he took hold of me.
 
25       And just like one who works and thinks things out,
         Who is always ready for what lies ahead,
         So he, lifting me toward the dome of one
 
         Huge boulder, spied another crag above
         And said, "Now clamber onto that: but first
30       Try it out to see if it will hold you."
 
         It was no path for those clothed in their cloaks!
         For we could hardly — he, light, and I, with help —
         Handhold by handhold, scale the jutting rocks.
 
         And had it not been that, down from that rampart,
35       The slope of one bank was lower than the other,
         I cannot speak for him, but I’d be beaten.
 
         But because Malebolge all falls away
         Toward the open mouth of the lowest well,
         The layout of each valley predetermined
 
40       That as one bank rises, the next tapers off.
         And so we reached, at last, the point on top
         Where the last stone of the bridge fell broken.
 
         The breath was so pumped out of my lungs
         When I climbed aloft, I could not go onward,
45       And as soon as I’d come up there I sat down.
 
         "Now you must shake off all your laziness,"
         My master said, "for loungers and slugabeds
         Will never reach the heights of lasting fame:
 
         "Without fame a man wears away his life,
50        Leaving such traces of himself on earth
         As smoke on air or foam upon the water.
 
         "Straighten up! Conquer your fatigue
         With the spirit that wins every battle
         Unless it sink under the body’s weight.
 
55       "Longer stairs than these wait to be climbed!
         It is not enough to leave these souls behind:
         If you have understood my words, act on them!"
 
         I stood up then, showing that I was better
         Supplied with wind than I had been before,
60       And said, "Go on, for I am strong and ready."
 
         We picked our way along the curving ridge
         Which was more jagged, narrower and harder,
         And so much steeper than the ridge before.
 
         Not to seem weak, I talked as I pushed on;
65       Then, from the next ditch there arose a voice
         That seemed incapable of forming words.
 
         I don’t know what he said, though now I stood
         On the crown of the arch that crosses there,
         But whoever spoke appeared to be running.
 
70       I had bent over, yet my living eyes
         Could not pierce through the darkness to the bottom;
         So I said, "Master, kindly manage to reach
 
         "The next ring, and let us climb down the wall:
         From here I cannot grasp what I am hearing,
75       And I see down but I can make out nothing."
 
         "No other answer," he said, "shall I give you
         Than doing it, because a fit request
         Should in silence be followed by the deed."
         We climbed down where the bridgehead ended
80       And where it merged with the eighth embankment,
         And then its pocket opened up to me:
 
         And there within I saw a repulsive mass
         Of serpents in such a horrifying state
         That still my blood runs cold when I recall them.
 
85       No more need Libya boast about the sands
         Where chelydri, jaculi, phareae,
         And cenchres with amphisbaena breed:
 
         She could not show — with all Ethiopia
         Nor the lands that lie surrounding the Red Sea —
90      So rampant and pestiferous a plague.
 
         Among this cruel and miserable swarm
         Were people running stripped and terrified,
         With no hope of hiding-hole or heliotrope.
 
         They had hands tied behind their backs by snakes
95       That thrust out head and tail through their loins
         And that coiled then in knots around the front.
 
         And look! A serpent sprang up at one sinner
         Upon our strand and it transfixed him there
         Where neck and shoulders knotted at the nape.
 
100      No o or i was ever written faster
         Than that sinner flared up and burst in flames
         And, falling down, completely turned to ashes.
 
         And then, as he lay scattered on the ground,
         The ashy dust collected by itself
105      And suddenly returned to its first shape.
 
         Just so, men of high learning have avowed
         That the phoenix dies and is then reborn
         When it approaches its five-hundredth year;
 
         In life it does not feed on grass or grain,
110     But only on the tears of balm and incense,
         And its last winding-sheet is nard and myrrh.
 
         As one who falls in a fit, not knowing how —
         By devilish force that drags him to the ground
         Or by some other blockage that binds a man —
 
115      When he lifts himself up, and looks around,
         All out of focus with the heavy anguish
         He has suffered, sighing as he stares:
 
         Such was this sinner after he arose.
         O power of God, what great severity
120     To have poured down such blows in its vengeance!
 
         My guide then asked the sinner who he was,
         And he replied to this, "Not long ago
         I rained from Tuscany down to this hellmouth.
 
         "Bestial life and not the human pleased me,
125      Like the mule I was; I am Vanni Fucci,
         Beast, and Pistoia was a fit den for me."
 
         I said to my guide, "Tell him not to slink
         Away, and ask him what crime cast him here,
         For I knew him as a man of blood and tantrums."
 
130     The sinner, who understood, made no evasions
         But turned his mind and face straight toward me
         And reddened with distressful shame, then said,
 
         "It grieves me more that you have found me out
         Amid the wretchedness in which you see me
135      Than when I was taken from the other life.
 
         "I am not able to refuse your asking.
         I am set down so far because I robbed
         The sacristy of its splendid treasure,
 
         "And later someone else was falsely blamed.
140      But, that you may not revel in this sight,
         If ever you escape from these dark regions,
 
         "Open your ears and listen to my tidings:
         Pistoia first divests herself of Blacks;
         Then Florence changes over men and laws.
 
145      "From Valdimagra Mars draws a fiery vapor
         Which is enwrapped in dark and smoky clouds,
         And with a raging and relentless storm
 
         "There shall be battling on Campo Piceno
         Until it will abruptly smash the scud
150     And every White will be struck by the lightning.
 
         "And I have told you this to make you suffer."

Tầng địa ngục thứ VIII. Ngục thứ bảy. Bọn ăn trộm đồ thờ Chúa bị rắn cắn, cháy thành tro, rồi lấy lại hình người. Vanni Fucci bộc lộ tội trạng của mình.

Vào thời khắc này của năm mới,
Khi những tia nắng mặt trời của hệ Thái dương ấm lên,
Và đêm chỉ còn dài bằng nửa ngày.

Khi sương giá phủ kín mặt đất,
Hình ảnh người chị trắng trinh của mình,
Nhưng nét điểm tô đó cũng chẳng được dài lâu!

Nông dân đã hết sạch cỏ khô,
Sáng thức dậy, nhìn ra cánh đồng,
Thấy tất cả đều trắng xóa và chỉ biết đập hai tay vào sườn!

Quay vào nhà, đi lại và than thở,
Như một kẻ tội nghiệp chẳng biết làm gì,
Rồi lại đi ra và hy vọng nảy sinh…

Khi thấy trời đất đang đổi thay bộ mặt,
Chỉ trong chốc lát, anh cầm lấy chiếc gậy,
Đi lùa đàn cừu của mình ra đồng cỏ.

Cũng như vậy, thầy tôi đã làm tôi lo lắng,
Khi thấy trên vừng trán của người niềm xúc động,
Nhưng ngay tức thì người đã làm tôi dịu bớt nỗi lo.

Vì khi chúng tôi tới chiếc cầu bị gãy,
Người quay lại nhìn tôi với vẻ dịu hiền,
Mà trước đó tôi đã thấy ở dưới chân núi.

Người giang rộng hai tay và ôm lấy tôi,
Sau khi đã tự mình suy tính kỹ,
Và trước đó đã quan sát kỹ nơi sụt lở.

Như một người vừa hành động vừa suy nghĩ,
Và có vẻ luôn tiên liệu mọi việc,
Người dẫn tôi đi lên đỉnh tảng đá.

Chỉ cho tôi một tảng khác và nói:
- “Hãy bíu chắc vào mỏm này,
Nhưng trước đó hãy thử xem nó có đỡ nổi con không?

Đây không phải là đường đi cho kẻ mặc áo choàng,”
Thầy tôi thì nhẹ, còn tôi được kéo lên rất khó khăn,
Để trèo từ mỏm này qua mỏm khác.

Và nếu dốc bờ thành này,
Không ngắn hơn dốc bờ thành trước,
Chưa rõ thầy tôi sẽ thế nào, còn tôi chắc đã thoái chí.

Nhưng vì tất cả đều dẫn xuống,
Đáy sâu nhất của Hố thảm sầu,
Nên hinh thể mỗi vực đều như nhau.

Một bên dốc đứng còn bên kia thoai thoải,
Cuối cùng chúng tôi cũng tới được điểm cao nhất,
Nơi mỏm đá của vòm cầu nhô ra.

Hơi thở tôi chỉ còn thoi thóp,
Chẳng có thể làm gì khác hơn,
Là vội thụp ngồi xuống!

- “Từ nay con phải gắng sức như vậy,
Thầy tôi bảo: - Đâu phải cứ nằm trên đệm lông,
Hoặc đệm bông mà đạt tới vinh quang!

Kẻ nào sống mà không biết điều đó,
Thì chỉ lưu lại trên mặt đất đôi vết tích,
Giống như khói trên không và bọt trên mặt nước…
Vậy hãy đứng lên; hãy thắng sự sợ hãi,
Bằng tinh thần sẽ chiến thắng trong mọi cuộc đấu tranh,
Nếu nó không bị khuất phục vì sức nặng của thân xác.

Chúng ta còn phải trèo một bậc thang dài hơn,
Và không phải chỉ cần tránh được lũ quỷ thôi đâu,
Con hãy nghe ta tự rút lấy bài học cho mình”.

Bấy giờ tôi liền đứng dậy và cố tỏ ra
Nhiều gân sức hơn là tôi cảm thấy,
Và nói: - “Nào đi thôi, con đã khỏe lên rồi”.

Từ đỉnh tảng đá chúng tôi lại lên đường,
Đường nhám ráp, chật hẹp, khó đi,
Và dốc hơn con đường trước.

Tôi vừa đi vừa nói để không tỏ ra ốm yếu,
Bỗng có một tiếng nói từ dưới hố vọng lên,
Nhưng khó khăn chưa diễn được thành lời.

Tôi không hiểu điều nó nói mặc dầu tôi ở đó,
Trên đỉnh vòng cầu bắc qua hố,
Kẻ đang nói lại hình như đang chạy.

Tôi cúi xuống nhưng mắt một người đang sống,
Không thể xuyên qua bóng tối để thấy đáy hồ,
Tôi liền nói: - “Thưa thầy, chúng ta hãy đi đến

Mé bên kia và xuống dưới bức tường,
Vì ở đây con nghe mà chẳng hiểu gì,
Cũng đã nhìn xuống mà chẳng thấy gì”.

Thầy tôi bảo: - “Ta sẽ không cho con câu trả lời nào,
Khác hơn là một hành động vì một thỉnh cầu chính trực.
Phải được đáp lại bằng hành động mà không cần nói gì thêm.”

Chúng tôi đi xuống từ đỉnh cầu,
Nơi đây liền với bờ đê thứ tám,
Rồi cái hố hiện ra trước mắt:

Tôi nhận ra một đống thật khủng khiếp,
Toàn là rắn đủ mọi loài kỳ lạ,
Chỉ nghĩ tới, máu tôi còn đông lại!

Nước Libia đừng khoe khoang những bãi cát,
Và việc đã có thể sản sinh,
Rắn rết đỏ xanh đủ loại…

Vì cũng chưa bao giờ có được loài nọc đọc,
Và hung dữ đến thế; cả nước Etopia nữa,
Với những xa mạc viền bờ biển Đỏ.

Trong đám lúc nhúc kinh tởm đó,
Một bọn trần truồng khiếp sợ chạy tứ tung,
Không hy vọng tìm được nơi ẩn náu hay phép tàng hình.

Tay họ bị rắn trói quặt sau lưng,
Rắn quấn chặt quanh sườn,
Đầu và đuôi rắn khóa lại phía trước.

Bỗng có một tội nhân đứng gần tôi,
Bị một con rắn lai đến và cắn thủng,
Nơi nối liền cổ với vai.

Chỉ trong khoảnh khắc, ta chưa kịp viết xong chữ O, chữ I
Kẻ khốn khổ đã bắt lửa cháy,
Rồi sụp xuống và chỉ còn lại một đám tro tàn.

Và khi đã bị hủy hoại trên mặt đất,
Đám tro tàn lại tự tụ tập,
Và tạo lại thân hình lúc trước.

Các nhà thông thái thường nói,
Chim phượng hoàng chết đi sống lại,
Khi gần tới năm trăm tuổi.

Suốt đời nó không ăn cỏ hay rơm,
Mà chỉ ăn nhựa hương và sa nhân,
Cây cam tùng và nhựa trám hương là những thứ lót ổ.

Như một người bị ngã mà chẳng hiểu tại sao,
Hoặc do quỷ sứ xô ngã,
Hay do bệnh sinh ra bại liệt.

Khi đứng dậy anh ta đảo mắt nhìn quanh,
Cực hoang mang vì nỗi lo đè nặng,
Vừa trải qua, rồi lại nhìn quanh thở dài.

Kẻ tội nhân này cũng vậy, khi anh ta đứng lên,
Ôi nghiêm khắc biết bao, quyền uy của Chúa,
Khi giáng những đòn trừng phạt như thế.

Người hướng đạo của tôi hỏi anh ta là ai,
Anh đáp: - “Cách đây không lâu,
Tôi rơi từ Toscana xuống vái vực tai ác này.

Tôi đã yêu cuộc sống súc vật mà không phải của người,
Tôi đã là một con lừa là Vanni Fucci thú vật,
Pistoia là hang ổ của tôi.”

- “Xin thầy bảo nó đừng đi -  tôi nói với người hướng dẫn,
Hỏi xem tội lỗi nào đã đẩy hắn xuống đây,
Vì tôi thấy ở hắn con người của máu và bạo lực.”

Kẻ tội đò nghe được và không ngần ngại,
Hướng về phía tôi, với linh hồn và cả bộ mặt,
Lộ rõ vẻ thẹn thùng đau đớn.

Hắn nói: - “Tôi đau đớn hơn cả điều anh ngạc nhiên về tôi,
Trong sự khốn cùng của tôi mà anh đã thấy,
Tôi không còn nữa khi cuộc đời khác đã cướp mất tôi.

Tôi không thể từ chối điều anh hỏi,
Tôi tụt xuống thấp thế này vì tôi đã là một thằng ăn trộm,
Những vật trang hoàng đẹp nhất trong kho đồ thờ Thánh.

Rồi một kẻ khác đã bị buộc tội oan,
Nhưng để anh khỏi vui mừng là đã thấy tôi,
Nếu như không bao giờ anh ra khỏi trốn tối tăm này.

Hãy mở rộng tai ra mà nghe thông báo:
Pistoia, trước hết sẽ giảm bọn phe Đen;
Rồi Fiorenza sẽ đổi mới dân chúng và luật lệ.

Từ thung lũng Marga mây đen bao phủ,
Thần Max sẽ phóng ra tia chớp,
Và trong cơn giông dữ dội và khủng khiếp.

Người ta sẽ đánh nhau trên cánh đồng Pisen,
Một tia chớp bỗng xé toang đám mây,
Khiến mọi người phe Trăng đều bị thương.
Tôi bảo với anh điều đó để anh khỏi đau đớn.”

Silent, solitary, without escort,
         We walked along, one behind the other,
         Like minor friars traveling the road.
 
         Because of the scuffle we had just seen,
5        My thoughts turned to one of Aesop’s fables
         In which he tells about the frog and mouse.
 
         For "soon" and "shortly" are not more similar
         Than fiction is like fact, if carefully
         You compare the beginning and end of both.
 
10       And just as one thought rises from another,
         So this gave birth to still another thought
         That doubled the first fear that I had felt.
 
         I thought like this: These devils have been mocked
         By us with so much damage and derision
15       That I believe they feel deeply offended.
 
         If anger should be added to bad-will,
         They will chase us even more viciously
         Than the hound that snatches up the hare.
 
         Already I felt my hair start to stand up
20       With fear that gripped me as I stared behind.
         "Master," I said, "if you don’t find a spot
 
         "To hide us — quick — I dread the Malebranche —
         They’re after us right now — I imagine that
         They’re there — so close that I can hear them now!"
 
25       And he replied, "Were I a leaded mirror
         I couldn’t catch your outward look more quickly
         Than your inner thoughts occur to me.
 
         "Just now, in fact, they mingled with my own,
         So similar in act and coloration
30       That I will put them both to one resolve:
 
         "Should the right bank slope in such a way
         That we may descend to the next pocket,
         We could escape the chase we both have pictured."
 
         He’d hardly finished setting forth his plan
35       When I saw them approaching with spread wings
         Not too far off, intent on taking us.
 
         All of a sudden my guide snatched me up,
         Just as a mother waking to a roar
         And seeing flames bursting next to her
 
40       Snatches her son and runs and will not stop —
         She cares much more for him than for herself —
         She does not even pause to put a robe on!
 
         And so down from the height of the hard bank
         Upon his back he slid on the sloping rock
45       Which blocks off one side of the next pocket.
 
         Never water ran along a sluice
         So fast to turn the wheel of a land-mill
         When it courses closest to the paddles,
 
         As my master hastened down that bank,
50       Carrying me held fast upon his breast
         As if I were his son, not a companion.
 
         Hardly had his feet hit down on bedrock
         On the ground below when the fiends were high
         On the ridge right over us — no need to panic:
 
55       For the divine Providence that willed them
         To be placed as servants of the fifth ditch
         Deprived them of all power for leaving it.
 
         Below that point we found a painted people
         Who walked in circles with the slowest steps,
60       Weeping and worn in looks and overwhelmed.
 
         The cloaks they wore had cowls drawn down low
         Over their eyes, made in a similar style
         As those that are made for monks in Cluny.
 
         These are so gilded outside that they dazzle,
65       But inside, solid lead, and so heavy that,
         Compared to them, Frederick’s capes were straw.
 
         O mantle of unending weariness!
         Once again we turned to the left hand,
         Along with those souls rapt in their sad tears.
 
70       But with their weights the tired people trod
         So slowly that we had fresh company
         With every step we took along the way.
 
         At this sight I asked my guide, "Please find
         Someone I should know by deed or name:
75       Let your eyes roam around while we walk on."
 
         And one who had picked up my Tuscan accent
         Shouted out behind us, "Halt your steps,
         You, racing so fast through this murky air!
 
         "Perhaps you’ll get from me what you ask for!"
80       So my guide turned to me, proposing, "Wait,
         Then move ahead according to this pace."
 
         I stopped, and saw two showing in their faces
         Their minds’ restless haste to be with me,
         But their loads and the narrow road delayed them.
 
85       When they caught up, they viewed me with their eyes
         Askance, staring and not uttering a word;
         Then they turned to one another and observed,
 
         "This one seems alive, since his throat moves,
         But if they both are dead, what privilege
90       Lets them go unclad by the heavy mantles?"
 
         Then they said to me, "O Tuscan, you come
         To this chapter of the sorry hypocrites:
         Do not scorn to tell us who you are."
 
         And I told them, "I was born and grew up
95       In the great city by the Arno’s lovely stream,
         And I am in the flesh I’ve always had.
 
         "But who are you whose grief distills such tears
         As I perceive now coursing down your cheeks?
         What is this penance glittering upon you?"
 
100     And one of them replied, "The yellow cloaks
         Are thick with lead of so much weight it makes us
         Who are the scales in the balance creak.
 
         "We both were Jovial Friars, and Bolognese:
         My name was Catalano, his Loderingo;
105      Together we were chosen by your city
 
         "To do what one man usually is assigned,
         Keep the peace, and how much we succeeded
         Still can be seen around the Gardingo."
 
         I began, "O friars, your wicked ..." — but said
110     No more: my eyes caught the sight of one
         Crucified with three stakes on the ground.
 
         When he saw me, he twisted all around,
         Breathing hard into his beard with sighs,
         And brother Catalano, who observed this,
 
115      Said to me, "That one you see nailed down
         Advised the Pharisees it was expedient
         To sacrifice one man for the people.
 
         "Stretched out naked he lies, across the way,
         As you yourself see, and is made to feel
120      The full weight of every passer-by.
 
         "In the same way is his father-in-law racked
         In this same ditch, and the rest of that council
         Which has sowed so much evil for the Jews."
 
         Then I saw Virgil struck with wonder over
125     The one who lay stretched there on the cross
         So ignominiously in unending exile.
 
         He afterwards spoke these words to the friar,
         "Would you please, if it’s allowed, tell us
         If on the right side there lies any passage
 
130      "By which we two can go away from here
         Without compelling some of those black angels
         To come down to this depth to get us out."
 
         He answered then, "Closer than you hope
         There is a rocky ridge that reaches out from
135     The huge round wall and spans all the wild valleys
 
         "Except this broken bridge which does not cross.
         You can climb back up by way of the ruins
         That lie along the slope, heaped at the bottom."
 
         My guide stood awhile, head bowed, then said,
140      "That one who grapples sinners over there
         Gave us a false account about this business."
 
         And the friar: "Once in Bologna I heard
         Described the devil’s many vices, among them
         That he’s a liar and the father of lies."
 
145     With giant strides my guide then hurried off,
         Somewhat perturbed, by the anger in his look.
         At this I left those heavy-burdened souls,
 
         Following the prints of his dear feet.

Tầng địa ngục thứ VIII. Ngục thứ sáu: Bọn đạo đức giả mặc áo chì nặng chĩu…

Lặng lẽ, lẻ loi, không kẻ tháp tùng,
Chúng tôi đi, kẻ trước người sau,
Như hai thầy dòng rong ruổi trên đường.

Từ sự lục đục giữa bọn quỷ,
Tư tưởng tôi quay về chuyện ngụ ngôn Isopo,
Nói về hai con ếch và con chuột.

Cũng chẳng khác gì chuyện mô và ítxa,
Nếu đem so sánh chuyện này với chuyện kia,
Một cách chính xác, đoạn đầu và đoạn cuối.

Rồi như ý này khơi dậy ý khác,
Cứ thêế ý đầu sinh ra ý sau,
Nỗi sợ ban đầu bỗng lớn gấp đôi.

Vì tôi nghĩ rằng: Bọn quỷ,
Tại chúng tôi mà bị chơi khăm và diễu cợt,
Chắc chúng sẽ căm tức chúng tôi.

Sự tức giận cộng thêm tâm địa ác,
Chúng sẽ đuổi theo chúng tôi ráo riết hơn,
Như chó săn muốn chộp thỏ rừng.

Cảm thấy lông tóc dựng lên vì khiếp sợ,
Tôi tụt lại phía sau, nghe ngóng,
- "Thầy ơi, nếu chúng ta không tìm nơi ẩn náu.

Cho cả thầy và con - tôi nói -  con sợ,
Bọn quỷ độc, đang đuổi theo chúng ta,
Con đã nghe thấy và mường tượng ra".

Thầy nói: - "Nếu ta là tấm gương tráng thuỷ,
Cũng không phản chiếu được hình ảnh bên ngoài,
Nhanh hơn là ta tiếp nhận hình ảnh tâm hồn con.

Ý nghĩ của con đã bắt gặp ý nghĩ ta,
Giống cả cử chỉ và diện mạo,
Cùng tạo nên chỉ một ý đồ.

Nếu bờ đê bên kia thoai thoải,
Để chúng ta chuyển sang hố khác,
Chúng ta sẽ thoát cuộc săn đuổi này".

Thầy chưa giảng giải xong kế hoạch,
Thì lũ quỷ đã tới, với cánh xoè rộng,
Không xa gì để có thể bắt được.

Lập tức thầy ôm chặt lấy tôi,
Như một bà mẹ chợt tỉnh giấc vì tiếng động,
Thấy ngọn lửa bốc cháy bên mình.

Bế lấy con rồi vùng chạy trốn,
Lo cho con hơn cả thân mình,
Chỉ kịp khoác vội một manh áo cánh.

Từ đỉnh cao dốc cứng,
Người trượt lưng theo sườn đá,
Xuống cạnh mép một hố ngục khác.

Chưa bao giờ nước kênh chảy nhanh,
Khi đổ vào các gầu,
Để làm quay bánh cối xay.

Lại nhanh bằng thầy tôi trượt trên sườn đá,
Vừa ôm tôi trên ngực,
Như ôm một đứa con, chứ không phải bạn đồng hành.

Khi chân thầy vừa chấm đáy vực sâu,
Ở mỏm đá trên đầu đã hiện ra lũ quỷ,
Nhưng không còn gì đáng sợ nữa!

Vì đấng tối cao giao cho chúng,
Việc cai quản vòng ngục thứ năm,
Đã tước đi của chúng cái quyền rời khỏi nơi đó.

Chúng tôi gặp một toán người,
Vừa lê bước chậm chạp đi vòng quanh,
Vừa khóc than, mệt mỏi và suy sụp.

Họ mặc áo choàng, mũ trùm kín mắt,
Cắt theo kiểu ở Cologno,
Vẫn dành cho các tu sĩ.

Những áo choàng bên ngoài giát vàng chói lọi,
Nhưng bên trong tất cả bằng chì,
Nặng đến nỗi, những áo chì Federigo chỉ như là áo cỏ.

Ôi, những áo khoác nặng nề cho muôn đời muôn kiếp!
Chúng tôi cũng rẽ về bên trái
Như họ, nên vẫn phải nghe than khóc buồn thảm.

Nhưng vì gánh nặng, bọn người kiệt sức đó,
Lê bước đi quá chậm chạp,
Nên mỗi vòng đi, chúng tôi lại có bạn mới cùng hàng.

Tôi nói với thầy tôi: - "Xin thầy thử tìm,
Một ai đó mà hành vi, hoặc tên tuổi quen biết,
Đang vừa đi vừa nhìn về phía thầy".

Một kẻ nghe tôi nói giọng Toscana,
Từ phía sau hét to: "Xin hãy chậm bước,
Hỡi hai người cùng đi trong bóng tối.

Có thể anh sẽ có, từ ta điều muốn biết"
Thầy tôi ngoái lại và bảo: - "Hay chờ nó,
Rồi bước tiếp theo nhịp chân của nó".

Tôi dừng lại và thấy hai người,
Dáng hối hả tiến về phía chúng tôi,
Nhưng chậm chạp vì nặng nề và lối đi chật chội.

Khi đến gần, họ nhìn tôi
Hồi lâu, không thốt nên lời,
Rồi quay lại nói với nhau:

- "Cái người này còn sống, yết hầu còn động đậy
Nếu đã chết thì vì đặc ân gì,
Mà không phải mang áo chì nặng chĩu?"

Rồi họ bảo tôi: - "Này anh bạn Toscana,
Đã đến được ký túc xá những kẻ đạo đức giả sầu thảm,
Nếu không khinh chúng tôi, xin cho biết anh là ai?"

Tôi trả lời: - "Tôi sinh ra và lớn lên,
Trong thành phố lớn bên bờ sống Arno xinh đẹp,
Và thân thể tôi vẫn như tôi từng có.

Còn các ngươi, các ngươi là ai?
Mà đau khổ chảy dài trên má?
Hình phạt gì mà phát ra nhiều tia sáng?"

Một người trả lời: - "Những áo khoác dát vàng này,
Đều bằng chì, rất nặng,
Đến nỗi bàn cân cũng kêu lên ken két!

Chúng tôi thuộc dòng tu hiệp sĩ, người Bologna,
Tôi là Catalano, còn hắn Loderingo,
Được thành phố của anh bầu ra một lần.

Theo thông lệ mỗi lần chỉ bầu một,
Nhưng để giữ an ninh và chúng tôi đã làm tốt,
Mà nay còn nhận thấy quanh vùng Gacdingo."

Tôi vừa bắt đầu: - "Hỡi bọn thầy tu, tội lỗi các ngươi.."
Thì không nói được gì nữa, vì đã thấy,
Một tội nhân nằm trên mặt đất bị đóng cọc căng ra ba phía.

Khi nhìn thấy tôi, hắn vặn vẹo thân mình,
Vừa thở dài làm lay động chòm râu,
Thầy dòng Catalano nhận ra điều đó.

Hắn nói với tôi: - "Cái gã bị đóng đinh mà anh thấy,
Xưa đã khuyên người Fabirien
Hy sinh một người vì dân chúng.

Lãobị để đó trần truồng giữa đường đi,
Rồi anh thấy, và nó phải cảm thấy,
Khi một người đi qua là phải cân họ.

Cùng chịu kiểu hình phạt đó ở trong hố này, còn có bố vợ gã,
Và những người khác trong hội đồng xét xử,
Đã từng gieo đau thương cho người Do thái".

Tôi thấy Virgilio có vẻ ngạc nhiên,
Trước kẻ bị căng thây trên thánh giá,
Hèn hạ biết bao trong đoạ đầy vĩnh viễn.

Rồi quay lại hỏi viên thầy tu:
- "Nếu không phiền, xin hãy cho hay,
Hình như phía bên phải có một lối đi?

Từ đó chúng tôi có thể ra khỏi đây,
Mà không cần đến các hắc thần,
Đến kéo chúng tôi ra khỏi vực này?"

Hắn trả lời: - "Hơn cả ngươi hy vọng,
Có một bờ đá đi theo vòng quanh lớn,
Vượt qua thung lũng thảm sầu.

Nhưng ở đây có một đoạn bị hỏng,
Các ngươi có thể trèo lên từ chỗ đổ nát,
Theo đường dốc từ dưới đáy đi lên".

Sau một lúc cúi đầu suy nghĩ,
Thầy tôi nói: - "Nó lại bịp chúng ta rồi!
Ở lối đó có kẻ đang chờ bắt người phạm tội."

Tên thầy tu nói tiếp: - "Tôi nghe nói ở Bologna,
Rằng quỷ sứ có nhiều tật xấu mà trong các tật đó,
Là nói dối, bố đẻ của mọi trò lừa đảo."

Nghe mấy lời đó thầy tôi liền rảo bước bỏ đi,
Nét mặt lộ xúc động vì giận dữ,
Tôi cũng rời bọn tội nhân nặng trĩu,
Theo dấu chân yêu dấu của người.

Một vì sao rơi xuống
Trên lấp lánh trời cao!
Vì sao của tình yêu
Tôi thấy từ đấy rụng.

Từ trên một cây táo
Rụng đầy lá và hoa
Cơn gió nhẹ vờn qua
Mang đi và bờn cợt.

Trên ao thiên nga hát
Bơi tung tăng khắp nơi
Dần lặng tiếng im hơi
Chui xuống nấm mộ ướt

Trời tối! chao lặng im
Hoa lá cũng bay xa
Vì sao cũng tắt vụn
Và bặt tiếng thiên nga.