22/01/2020 07:01Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Vũ phu đôi

Tác giả: Nguyễn Khuyến - 阮勸

Thể thơ: Thất ngôn cổ phong; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Cận đại
Đăng bởi Vanachi vào 06/02/2019 08:51

 

Phiên âm

Hoành lộ phế cửu bất thành lộ
Vũ phu nguy nguy nghiễm như cố.
Lân ấp phụ nữ thường vãng lai
Thiển xứ cập phì, thâm cập cổ.
Vũ phu toạ kiến hoản nhiên tiếu:
“Nhĩ hữu hà vật như hử tố?”
Thương hoàng yểm tế tiềm trí từ:
“Ngẫu nhĩ quai sơ, hạnh vật nộ!”
Ông ngôn: “Ngã hà nộ nhĩ vi?
Nộ nhĩ hà cang ngã dương cụ!
Nhĩ phụ nghi cáo nhĩ hương lân
Tảo lai ông tích nhĩ dận tộ”
Cố kim thử hương sinh xuất nhân,
Khẩu thoại nhất ngôn thiêm loại vũ.

Bản dịch (của Bản dịch của Nguyễn Khuyến)

Đầu đường ngang có một chỗ lội,
Có miếu ông cuội cao vòi vọi.
Đàn bà đến đó vén quần lên,
Chỗ thời đến háng, chỗ đến gối.
Ông cuội ngồi trông mỉm miệng cười:
“Cái gì trông trắng như con cúi?”
Vội vàng khép nép đứng, liền thưa:
“Trót dại hở hang xin xá tội!”
Ông rằng: “Mày cũng chẳng tội gì,
Chỉ tội làm ông cứng con buội!
Muốn tốt mày về bảo làng mày,
Ra đây ông cho giống ông cuội”
Cho nên làng ấy sinh ra người,
Sinh ra rặt những thằng nói dối.
Bài này Thơ văn Nguyễn Khuyến (NXB Văn học, 1971) có đề là Vũng lội đường ngang. Bản chữ Hán phát hiện sau thấy ghi đầu đề là Vũ phu đôi. “Vũ phu” có hai nghĩa là dũng sĩ, và cũng là một thứ đá như ngọc, màu hồng hồng, vân trắng (thuộc loài đá cuội). Tác giả đã dựa vào câu thành ngữ “Nói dối như Cuội” và lấy nghĩa thứ hai của chữ “vũ phu” mà đặt là “Vũ phu đôi” có thể dịch là “đống cuội”. Ngày trước trên đường đi thường có người chết đường, hoặc do một lý do mê tín nào đó, người qua đường thường bỏ đất vào thành đống rồi thắp hương lên trên hoặc còn lập miếu thơ nhỏ, gọi chung là mả Cuội, đống ông Cuội, miếu ông Cuội... Do đó, ở đây lấy đầu đề như trên cho sát hơn.

Trong bản chữ Hán còn có chú thích: “Phó tổng làng bên (tức làng Phú Đa) nói nhiều điều không thực nên có thơ này”. Như thế, rõ ràng tác giả chỉ nhân có đống ông Cuội gần chỗ lội mà hư cấu nên chuyện để mà chế giễu.
Nguồn: Nguyễn Văn Huyền, Nguyễn Khuyến - tác phẩm, NXB TP Hồ Chí Minh, 2002

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Khuyến » Vũ phu đôi