Trang trong tổng số 49 trang (483 bài viết)
Trang đầu« Trang trước‹ ... [13] [14] [15] [16] [17] [18] [19] ... ›Trang sau »Trang cuối

Ảnh đại diện

Thanh Ngọc

Kính thưa các anh chị trong ban điều hành thi viện. Em xin hỏi muốn chuyển chủ đề của mình đã lập từ diễn đàn thử nghiệm sang diễn đàn thơ thành viên thơ mới có được không ạ? Và nếu có thể được thì thao tác như thế nào bày cho em với nhé, Em xin cảm ơn các anh chị.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên Facebook
Ảnh đại diện

Hoa Xuyên Tuyết

Cái này điều hành viên có thể giúp bạn được. Mình đã chuyển chủ đề của bạn sang Thơ thành viên - thơ mới.
"Xin anh đừng hỏi vì sao
Tên anh em để lẫn vào trong thơ..."
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên Facebook
Ảnh đại diện

letam


@ Tôi thắc mắc trong bài thơ VIẾNG BẠN của Hoàng Lộc đăng trong thivien hình như bị sai. Tôi còn nhớ một đoạn bài này (được in trong sgk lớp 6 năm tôi học là 1971-1972)có đoạn như sau:

Hôm qua còn theo anh
Đi ra đường quốc lộ
Hôm nay đã chặt cành
Đắp cho người dưới mộ

Phải chấm dứt khủng bố
Phải chấm dứt khủng bố
..................................
 Vui là chính - Chính là vui!
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên Facebook
Ảnh đại diện

Hoa Xuyên Tuyết

Hồi bọn em học thì không có hai dòng "Phải chấm dứt khủng bố..." như bác viết đâu ạ. Bài này hồi ấy phải học thuộc nên em cũng nhớ rõ lắm. Em đã mới sửa chính tả bài thơ này trên thi viện.
"Xin anh đừng hỏi vì sao
Tên anh em để lẫn vào trong thơ..."
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên Facebook
Ảnh đại diện

Nguyệt Thu

Hồi mình còn dạy học, bài này cũng không có hai câu mà bạn Lê Tâm đưa lên! Tức là các năm 80 ấy!
"Hương Giang nhất phiến nguyệt
Kim cổ hứa đa sầu"
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên Facebook
Ảnh đại diện

letam

Hoa Xuyên Tuyết đã viết:
Hồi bọn em học thì không có hai dòng "Phải chấm dứt khủng bố..." như bác viết đâu ạ. Bài này hồi ấy phải học thuộc nên em cũng nhớ rõ lắm. Em đã mới sửa chính tả bài thơ này trên thi viện.

Vậy có thể kiểm tra lại ở thư viện quốc gia không nhỉ? Vì sách xuất bản đều có nộp lưu chiểu để cho các thư viện lưu trữ mà. Tớ muốn đọc lại nguyên văn bản gốc. Tác giả hình như là liệt sĩ trong kháng chiến chống Pháp. Ngày trước thuộc mà bây giờ quên mất. Còn hai bài cũng hay trong sách lớp 6 là:


VIỆT BẮC-TÂY NGUYÊN

Mười bốn lần ăn rằm tháng bảy
Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà
Từ Cụ Hồ về ta đứng dậy
Ta mới hay có anh em ta

Tôi biết buôn anh cũng có rừng
Có nương làm rẫy có đàn tơ-rưng
Có voi chở gỗ đi ngang núi
Có những người con thật anh hùng
???...
Anh bạn Tây Nguyên nghĩ đúng rồi
Thái-Mèo Việt Bắc của chúng tôi
Bao nhiêu tiếng nói bao màu áo
Tay nắm tay nhau bước tuyệt vời
..................................
Và:


TIẾNG NÓI VIỆT NAM

Lời tổ quốc êm êm như tiếng má
Bên vành nôi ru giấc ngủ con thơ
Tôi nghe giọng miền Nam thương mến lạ
Xa cách như quên thuộc tự bao giờ
Đây tiếng nói Việt Nam, Đây Hà Nội
Xa muôn trùng vẫn thầm thì bên tai
Rút lại cách ngăn, đẩy lùi bóng tối
Thắp niềm tin chói sáng giữa tim người
....................................
( Quên hết rồi, lại không nhớ tác giả nữa, có thể tìm được không nhỉ?)
 Vui là chính - Chính là vui!
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên Facebook
Ảnh đại diện

Hoa Xuyên Tuyết

Em nghĩ là có thể tìm lại được ở Thư viện quốc gia, hoặc có thể nhờ bạn hongha83 nhà mình tìm hộ. Bạn ấy rất giỏi trong công tác thư viện, tầm thi đấy :).

Tuy nhiên, cũng có trường hợp người ta đã muốn sửa cho hay hơn mà mình cứ đòi tìm bản gốc. Hì. Ví dụ như những chi tiết trong bài viêt sau đây, em vừa đọc được, thấy rất hay, post lên để mọi người tham khảo. Đây cũng là lý do khiến Thi Viện luôn nhắc nhở mọi người về việc ghi nguồn. Mong sao những tư liệu của TV chúng ta đạt được đến độ chính xác cao nhất, là nơi tin cậy cho mọi người vào tra cứu.
"Xin anh đừng hỏi vì sao
Tên anh em để lẫn vào trong thơ..."
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên Facebook
Ảnh đại diện

Hoa Xuyên Tuyết

Lê Minh Quốc



Những câu thơ dị bản... khó chịu!




Có những dị bản được sinh ra vì sự cẩu thả của những người làm công việc xuất bản nhưng cũng có những dị bản được tạo ra bởi chính tác giả của nó và không loại trừ còn có những nguyên nhân khác chi phối



Trong thời gian gần đây, ta thấy trên mặt báo có không ít câu thơ được trích dẫn lại sai với nguyên tác hoặc cũng câu thơ đó nhưng báo này in thế này, báo kia in thế khác. Chẳng hạn, câu thơ của Tế Hanh có nơi in “Tôi thấy tôi thương những chiếc tàu”, có nơi lại là “Tôi thấy tôi thương những chuyến tàu”. Vậy câu thơ nào là đúng?


Sử dụng văn bản còn tùy tiện


Muốn đánh giá, nhận định về sự nghiệp một nhà thơ, thậm chí trào lưu thơ của cả một giai đoạn văn học, theo tôi phải qua văn bản, bằng văn bản. Một văn bản có độ tin cậy cao nhất bao giờ cũng là đối tượng nghiên cứu của các nhà nghiên cứu, phê bình văn học nghiêm túc.


Chẳng hạn, với kiệt tác Truyện Kiều, đến nay chưa ai có thể “vỗ ngực xưng tên” đã tìm ra nguyên tác hoặc gần với nguyên tác của Nguyễn Du nhất. Tôi ngờ rằng, nếu tìm ra bản gốc như Nguyễn Du đã viết và công bố thì chưa chắc người đọc đồng ý với chữ này, câu kia như hàng trăm năm nay họ đã tiếp nhận. Nhưng Truyện Kiều là một trường hợp ngoại lệ vì nó quá phổ biến và trở thành viên ngọc không tì vết.

Về sử dụng văn bản, đừng Nói đâu xa, chúng ta hãy lấy trường hợp của nhà thơ Tế Hanh mới đây thôi. Trên báo kia in lại bài thơ Cái nhìn của Tế Hanh, nhưng lại bỏ dòng “Tặng Nguyễn Thành Long”. Không phải họ cố tình mà do lấy từ “Nguồn: Thivien.net” nên mới dẫn đến sai sót đó. Trên báo nọ in lại bài Quê hương, nhưng đáng tiếc là đã bỏ đi câu thơ “tiêu đề” khá hay “Chim bay dọc biển đem tin cá”. Trong bản Tuyển tập Tế Hanh (NXB Văn học -1987), ông có chú thích: “Câu thơ của thân phụ tôi”. Thế mà người ta cũng bỏ!


Tiếc rằng, trên báo chí, xuất bản phẩm hiện nay, việc sử dụng văn bản còn khá tùy tiện. Chỉ xin nêu một ví dụ, tưởng rằng rất nhỏ, là theo nguyên tắc, dưới tựa bài thơ, nhà thơ đã ghi tặng ai thì chúng ta không có quyền bỏ. Thế nhưng, khi in lại tập Lửa thiêng của Huy Cận, với bài thơ Tràng Giang, người ta bỏ dòng “Tặng Trần Khánh Dư”; Giấc ngủ chiều, bỏ dòng “Tặng Hoàng Đạo”; Áo Trắng, bỏ dòng “Tặng Nhất Linh”... ; hoặc Nhớ rừng của Thế Lữ, người ta cũng cắt béng đi dòng “Tặng Nguyễn Tường Tam” v.v... Sự cẩu thả này chỉ được khắc phục khi nhà thơ Ý Nhi, nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân thực hiện “in lại theo đúng bản in lần đầu”. Việc làm này đã khôi phục lại văn bản đúng nhất với nguyên tác, rất đáng hoan nghênh.




Bài thơ Đôi mắt người Sơn Tây của Quang Dũng với hai bản in khác nhau một trời một vực



Dị bản do chính tác giả gây ra


Cũng có trường hợp tác giả đã công bố, rồi sau đó tự sửa, ta chọn văn bản nào? Tập thơ Mấy vần thơ của Thế Lữ là một ví dụ tiêu biểu. So với bản in lần đầu (1935) với lần thứ hai (1941) có khá nhiều dị biệt. Chẳng hạn, với bài thơ nổi tiếng Nhớ rừng, ông đã sửa đến... 20 câu! Ví dụ, bản in lần đầu ông viết: “Ta đợi tắt mảnh mặt trời gay gắt”; bản in lần thứ hai, ông sửa: “Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt” v.v... Tương tự, bài thơ Màu tím hoa sim (Hữu Loan), Bên kia sông Đuống (Hoàng Cầm)... hoặc nhiều bài thơ khác của nhiều nhà thơ nổi tiếng khác cũng có một hai dị bản. Thế thì, khi trích dẫn ta cần ghi cụ thể đã chọn bản nào.


Khi chính nhà thơ đã sửa, có thể câu thơ sẽ hay hơn nhưng cũng có thể sẽ kém đi. Dù không rõ chính tác giả tự sửa hoặc ai đã sửa, nhưng trường hợp của nhà thơ Quang Dũng là một sự đáng tiếc cho người yêu thơ. Chẳng hạn, bài Đôi mắt người Sơn Tây đã từ lâu, rất lâu công chúng đã nhớ đến nằm lòng: “Đôi mắt người Sơn Tây/ U uẩn chiều lưu lạc/ Buồn viễn xứ khôn khuây/ Cho nhẹ niềm nhớ thương/ Em mơ cùng ta nhé/ Bóng ngày mai quê hương/ Đường hoa khô ráo lệ”, nhưng trong tập thơ Mây đầu ô (NXB Tác phẩm mới - 1985) in lúc nhà thơ Quang Dũng còn sống, không rõ tại sao lại “biên tập” gọn lỏn: “Đôi mắt người Sơn Tây/ U uẩn chiều lưu lạc/ Thương vườn ruộng khôn khuây” (!?); hoặc “Vầng trán em vương trời quê hương/ Mắt em dìu dịu buồn Tây phương” lại thành “Vầng trán em mang trời quê hương/ Mắt em như giếng nước thôn làng” (!?). Thậm chí ngay tựa bài thơ cũng “biên tập” thành “Mắt người Sơn Tây”! Nếu không phải do chính tác giả sửa thì tác giả phải lên tiếng chứ !


Trường hợp này dứt khoát không phải do... in sai! Nhân đây cũng xin nhắc lại trường hợp biết sai, nhưng tác giả quyết... không sửa! Trong bài Trưa hè, Nguyễn Bính viết “Lấy thân làm bức thành đồng cho con”, nhưng khi đưa xuống nhà in, chẳng rõ mắt mũi kèm nhèm thế nào mà công nhân in xếp chữ thành “Lấy thân làm bức thành đồng che con”. Câu thơ sau hay hơn nhiều.


Trở lại với trường hợp của nhà thơ Quang Dũng, dù vì lý do gì đi nữa, công chúng vẫn không chấp nhận, họ vẫn yêu bài thơ như sự mách bảo của trí nhớ. Có lẽ do nhận thấy sửa thế là “giết thơ” nên trong Quang Dũng, tác phẩm chọn lọc (NXB Văn học - 1988), người ta đã “phục hồi” lại theo văn bản mà bạn đọc đã nhớ!


Rõ ràng, chọn lấy văn bản nào, như thế nào là điều không dễ dàng. Chẳng hạn, với bài thơ Tống biệt hành của Thâm Tâm, ta thấy có bản in còn thêm bốn câu: “Mây thu đầu núi gió lên trăng/ Cơn lạnh chiều nao bóng đổ thầm/ Ngừng ở ven trời nghe tiếng khóc/ Tiếng đời xô động, tiếng lòng câm”. So với bản Thi nhân Việt Nam của Hoài Thanh, ta không thấy. Thiết nghĩ, bản của Hoài Thanh là đáng tin cậy hơn vì được công bố khi tác giả còn sống và tên tuổi, uy tín của Hoài Thanh đã “bảo chứng” cho sự dẫn chứng này. Hoặc bài thơ Tì bà của Bích Khê, bản in năm 1939 do Trọng Miên xuất bản chỉ có 4 khổ, nhưng bản in Thơ Bích Khê (Sở VHTT Nghĩa Bình- 1988) lại đến 7 khổ! Vậy bản nào là nguyên tác của Bích Khê?


Sử dụng văn bản của thơ quả là không dễ dàng, nó đòi hỏi chúng ta phải có nhiều thao tác khác nhau nữa.



Cẩn trọng với văn bản trên internet



Chọn lấy văn bản nào, như thế nào để đúng với nguyên tác nhất là điều không dễ dàng. Thông thường, chúng ta căn cứ vào bản in do chính tác giả công bố hoặc nó được thực hiện bởi NXB có uy tín và do các nhà nghiên cứu, phê bình “có nghề”, có tên tuổi tuyển chọn. Thiết nghĩ, trong thời đại công nghệ thông tin, cần  cẩn trọng với các bản được công bố trên internet, bởi theo tìm hiểu của riêng tôi thì có không ít bài thơ bị nhập liệu sai, kể cả sai tên tác giả. Với công cụ tìm kiếm này, rõ ràng công việc tra cứu có phần thuận lợi, nhưng khi sử dụng cần cẩn thận, kiểm chứng lại bằng văn bản gốc vẫn hơn. Bài thơ Tiếng hát đi đày của Tố Hữu có mạng công bố: “Người đi quần áo chen chân”. Thế là sai! Đúng ra phải: “Người đi quấn áo chen chân” v.v...



Nhà thơ Lê Minh Quốc
"Xin anh đừng hỏi vì sao
Tên anh em để lẫn vào trong thơ..."
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên Facebook
Ảnh đại diện

Hoa Xuyên Tuyết

Chết rồi, đọc kỹ bài này thấy có đoạn: "Nói đâu xa, chúng ta hãy lấy trường hợp của nhà thơ Tế Hanh mới đây thôi. Trên báo kia in lại bài thơ Cái nhìn của Tế Hanh, nhưng lại bỏ dòng “Tặng Nguyễn Thành Long”. Không phải họ cố tình mà do lấy từ “Nguồn: Thivien.net” nên mới dẫn đến sai sót đó."
Hu hu, làm sao để không còn những trục trặc sơ suất thế này nữa. Chỉ còn cách ghi nguồn thật chính xác từ các sách đã xuất bản.
"Xin anh đừng hỏi vì sao
Tên anh em để lẫn vào trong thơ..."
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên Facebook
Ảnh đại diện

Diệp Y Như

Bài "Nhớ rừng" của Thế Lữ, nếu em nhớ không nhầm, thì ngay trong SGK lớp 8 người ta cũng đã xén mất lời đề tặng.
Môn toả hoàng hôn,
Nguyệt tẩm mai hoa lãnh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên Facebook

Trang trong tổng số 49 trang (483 bài viết)
Trang đầu« Trang trước‹ ... [13] [14] [15] [16] [17] [18] [19] ... ›Trang sau »Trang cuối