Những người không phải dòng Cô-dắc

Ba giờ đêm,
Tiếng đàn tôi dõng dạc:
“Vì tự do
Ta nguyện hi sinh cả hồn lẫn xác,
Và nhân gian
Sẽ biết ta là giống dòng Cô-dắc.“
Bài ca dừng sau những nốt vút cao.
Ông lên đường,
Tôi đem lời hát gửi theo sau.

*

Tôi chẳng nhớ trăng tròn hay khuyết
Những đêm tôi mở cửa cho ông
Và chia sẻ những gì tôi đã viết,
Cùng một đôi tai, và một căn phòng.

Mười năm ròng tôi lội nước mò trăng,
Trăm dặm ông soi một ngọn hải đăng,
Trong đêm đen ta chạm vào ánh sáng.
Ông trôi đi, tôi vớt lại,
Tôi chơi trăng lạc đường, đèn đêm ông dẫn lối.
Dưới chân đèn, ta quen chỗ hẹn nhau,
Nơi bóng nguyệt chẳng bao giờ rọi tới
Và gạch vữa đã mòn đi bởi những con sóng bạc đầu.

Khắp bốn bề nào ai biết đâu,
Cơn sóng biển đập vào ánh mắt,
Theo dòng lời tuôn ra mặn chát.
Dẫu vô tâm
Cũng thấy nhau sắp sửa vỡ oà.
Nụ cười nhạt giấu đi cơn quặn thắt
Xé gan lòng biết mấy tháng năm qua,
Giữa ban ngày nào đâu dễ phô ra!

Ba giờ đêm,
Tôi gảy đàn cặm cụi:
“Kẻ tử thù sẽ đến ngày tàn lụi
Tựa sương đêm gặp ánh nắng bình minh,
Hỡi đồng bào, vượt qua cơn gió bụi,
Ta lại về đây, ngự trị đất quê mình.”

Thuở đầu tiên
Bàn tay ta từng vẽ nên thế giới,
Vén mắt trông ra những miền đất mới,
Vểnh tai nghe tâm sự của “đời sau”,
Để nối lời cho những lớp “sỏi đầu”.
Nào có phải ta là người yếu đuối
Để ngọn sóng đời nhấn xuống dễ vậy đâu!

*

Tôi giong ván ra ngoài ngàn dặm
Một đêm nào vớt được ánh đèn ông
Lại ngỡ rằng, có phải ánh trăng không...

Ba giờ đêm,
Tôi buột lên tiếng hát:
“Úc-rai-na vẫn còn chưa mất –
Những tự do, cùng những vinh quang.
Hỡi đồng bào, phút giây sau chót
Đời sẽ lại cho ta những huy hoàng.”

Hứa với nhau
Những đam mê khao khát bấy lâu
Đừng bao giờ để cho lụi tắt,
Tấm lưng con
Đừng sớm vội dựa lên mặt đất,
Dẫu chẳng phải đêm nào
Cũng có ánh trăng soi vằng vặc,
Và dẫu chúng ta
Không phải là những người Cô-dắc.

Tặng Nguyễn Duy
17.10.2023