Lộc này lộc ấy

Quan về mở miệng vì dân,
Tay thì mở túi, phong trần mở bao.
Ngoài kia dân chúng lao đao,
Trong kia “lộc lá” ào ào vào tay.

Miệng rằng thanh liêm mỗi ngày,
Tay quen đếm bạc, mắt say đếm vàng.
Nói rằng vì nước vẻ vang,
Mà sao két sắt lại càng phình to?

Quan rằng: “Lộc ấy trời cho!”
Trời nào biết chuyện phong bì trao tay?
Lộc trời rơi xuống cỏ cây,
Lộc quan rơi đúng… vào ngay túi quần.

Hỏi rằng: “Lộc lấy từ dân?”
Quan cười: “Dân quý, dân cần quan thôi!”
Dân nghe mà nghẹn tiếng cười,
Cần đâu chẳng thấy, chỉ người… cần quan.

Ngày ngày tiệc táp liên hoan,
Rượu ngon nâng chén, luận bàn việc công.
Việc công thì cứ thong dong,
Việc riêng tính toán: “Bao đồng một phen?”

Phong bì chẳng nói chẳng khen,
Mà sao cửa trước cửa bên đều vào?
Mỏng thôi, nhưng sức thật cao,
Một phong bì nhỏ… bước vào việc to.

Áo quan thì lượt là đồ,
Xe quan bóng loáng, nhà to ngút trời.
Ngoài kia mẹ khóc con cười,
Trong kia quan bảo: “Ơn người, lộc ta!”

Dân làm quần quật quanh nhà,
Quan làm… “công tác”, tối qua tiệc tùng.
Dân lo từng bữa rau, bung,
Quan lo “quy hoạch” chỗ dùng tiền dân.

Có khi họp chuyện thanh bần,
Bàn về tiết kiệm, rồi cần… tiệc ngay.
Có khi diễn thuyết cả ngày:
“Phải vì lợi ích chung này, đồng tâm!”

Nghe sao lời lẽ âm thầm,
Mà sao lợi ích cứ nằm túi ai?
Dân nghèo hỏi đến ngày mai,
Quan rằng: “Cứ đợi, tương lai sẽ giàu!”

Tương lai chẳng biết về đâu,
Chỉ riêng cái túi bạc màu hôm qua
Nay phình như thể nhà ta,
Đựng bao nhiêu “lộc” chẳng xa chút nào.

Lộc dân mà gọi lộc cao,
Lộc quan mà gọi “công lao” mới tài!
Một bên cúi mặt thở dài,
Một bên ngẩng mặt khoe hoài chữ sang.

Nhưng đời có sổ có trang,
Có vay có trả, có mang có đền.
Tiền nhiều chưa chắc mua nên
Một đời thanh sạch, một tên để đời.

Mai sau chức tước rụng rơi,
Xe sang hoá sắt, biệt thự hoá tro.
Chỉ còn một chữ “lương” lo,
Ghép cùng chữ “tâm” — mới cho ra người.

Lộc kia có thể đầy vơi,
Túi kia có thể chất ngời bạc vàng.
Nhưng xin nhớ một điều rằng:
Tiền mua được chức, không mua được danh.

Lộc dân có thể gom nhanh,
Nhưng gom cả tiếng nhân danh — khó nào.
Một đời vơ vét thật giàu,
Đến khi nhắm mắt… còn đâu tiếng người?