Hướng Kiểu là người Thái Nguyên, ở với anh rất thảo thuận. Người anh tên là Thịnh, trò chuyện với một con đĩ tên là Ba Tư, cắt tóc thề nguyền sống thác không bỏ nhau, mà bởi mẹ Ba Tư đòi tiền nhiều, hoá ra việc không rồi. Chẳng dè mẹ Ba Tư toan cải nghiệp, cho con về trước.

Xảy có một vì Công Tử họ Trang có tình với Ba Tư, xin chuộc nó về làm hầu thiếp. Ba Tư thưa với mẹ rằng: “Nay mẹ con ta muốn xa chốn nước lửa, ấy là muốn thoát địa ngục mà lên thiên đàng; như phải làm hầu thiếp, thì có khác chi nghề bán dạng mua vui; dầu mẹ không nghe lời, con xin kết tóc với Hướng Thịnh mà thôi chớ.”

Mẹ chịu, nói cho Hướng Thịnh hay. Thuở ấy Hướng Thịnh chích đôi chưa có nơi chắp nối, nghe nói lấy làm mầng rỡ, xuất hết gia tài cưới Ba Tư đem về. Công tử Trang hay đặng, oán Thịnh sao có giành chỗ mình yêu, tình cờ gặp Thịnh giữa đàng bèn cưởi mắng. Thịnh nói đi nói lại, Công tử xúi quân tuỳ tùng đánh chết Thịnh, bỏ thây mà đi.

Kiểu hay đặng chạy tới thì anh đã chết rồi, và thương và giận liền tới tỉnh mà kiện. Công tử Trang lo lót khắp chỗ, Kiểu kiện không nỗi, tức mình không biết làm sao, toan kiếm chỗ éo le rình mà giết Công tư Trang cho lại gan.

Mỗi bữa Kiểu cứ cắp gươm núp trong bờ bụi, chờ Công tử đi qua mà thích khách. Lâu ngày Công tử hay đặng, mỗi khi đi chơi thường đem khí giái dự phòng, lại nghe bên đất Phần Châu có tên Tiêu Đồng mạnh bạo mà lại bắn hay, liền đem nhiều tiền bạc rước Tiêu Đồng làm chơn tay.

Kiểu làm chi không đặng, song cũng cứ việc rình mò. Một bữa Kiểu đương núp trong cỏ, xảy mưa lớn mình mẩy ướt hết, lạnh lẽo quá chừng, rủi thì nổi gió lớn trời lại sa mưa đá đổ xuống mình rát rao đau đớn chịu không nổi, sự nhớ trên núi có một cái miễu, lật đật chạy lên, vào miễu thì thấy có thầy đạo sĩ quen. (Dố là thầy đạo sĩ thường đi xin ăn trong làng, Kiểu có cho ăn, cho nên mới biết nhau.)

Thầy đạo sĩ thấy Kiểu mình mẩy ướt dầm, bèn lấy áo vải rộng trao cho Kiểu mặc mà nói rằng: “Nhà ngươi lấy áo nầy mà thay đỡ.”

Kiểu thay áo ngồi xo rỏ như chó, ngó trong mình thì thấy lông lá mọc ra, hoá ra một con cọp, mà thầy đạo sĩ thì đi đâu mất không thấy đó nữa. Kiểu và sợ và tức, nghĩ lại trong mình như đực kẻ thù mà ăn gan, thì cũng là một chước hay; vội vàng chạy xuống chỗ núp, thì thấy thây mình nằm trong cỏ, mới biết thân trước đã chết rồi, sợ quạ quạ kên kên ăn, cứ giữ chung quanh.

Qua ngày sau Công tử Trang đi ngang qua dó, cọp vùng nhảy ra chụp Công tử tại trên ngựa, kéo xuống cắn nát đầu, tên Tiêu Đồng giương cung bắn trúng bụng cọp ngã ra cũng chết. Trong lúc hoảng hốt, Kiểu sực tỉnh lại như chiêm bao, cách một đêm mới đi được, gắng gượng về nhà.

Người nhà thấy Kiểu đi cả đêm ngày không về, lấy làm lo sợ, đến khi thấy mặt Kiểu thì mầng rỡ hỏi han. Kiểu cứ việc nằm dài nói không ra tiếng. Một hồi nghe tin Công tử bị cọp bẻ cổ, ai nấy đều tới mầng cho Kiểu.

Kiểu mới nói cọp ấy là mình, nhơn học lại các chuyện lạ lùng. Con Công tử đau lòng vì cha chết, nghe chuyện Kiểu, giận lắm, liền đi thưa, quan sở tại nói là việc đặt để quái gỡ không có bằng cớ, không chịu tra xử.


Nguồn: Paulus Của, Chuyện giải buồn, tập 1, in lần thứ 2, bản in Nhà hàng Rev et Curiol, Saigon, 1886