Tìm bài trả lời thơ

"Quyết chí tu thân"
(XẨM HUÊ TÌNH CHÊNH BONG)

Quyết chí tu thân
Làm tài giai, quyết chí tu thân
Công danh không vội, nợ nần không lo
Lúc khi nên trên giời giúp công cho – LK
Lúc khi nên trên giời giúp công cho
Làm giai năm liệu bẩy lo mới hào
Giời sinh Giời chả có phụ nào – LK
Giời sinh Giời chả phụ nào
Long vân gặp hội anh hào tới tay
Một trăm trí khôn xếp để dạ này – LK
Trăm trí khôn xếp để dạ này
Có công mài sắt có ngày nên kim
Đấng nam nhi chí ở cho bền – LK
Đấng nam nhi chí ở cho bền
Đời này biết ai sang trọng, khó hèn hơn ai
Chốn nam xuân bách tuế còn dài
Ra tay phỉ chí, ra tay phỉ chí
Dạ này, dạ này mới an.

Khuya lắm rồi, vừa đổi xong phiên gác
Mưa rào rào nằm không ngủ được
Nghe cuốc kêu hoài từ một đầm xa...
Mùa hạ sắp về nối tiếp những cơn mưa.

Chùm nhãn chín cành cao rạo rực
Sắp gặp nắng nhựa dồn nên nhãn thức
Ta cũng bồi hồi trong đêm bâng khuâng:
Ừ xa nhà đánh giặc đã hai năm
Đếm tháng đếm mùa bằng tên trận thắng,
Con của mẹ giữa lòng dân khôn lớn
Như cây giữa rừng chẳng ngại phong ba...

Nhớ lũ em giờ sơ tán nơi xa
Mưa này lội đường trơn đi học,
Thương mỗi cây ngô gốc sắn quê nhà
Phải lo lắng từng cơn dông trận bão.
Đùm bọc nhau đôi miền chiến đấu
Mấy chục năm rồi tay súng chẳng ngơi...
Cuốc cuốc, con chim của nỗi bồi hồi
Từng khắc khoải người xưa thương đất nước
Nay vẫn gọi cánh đồng chiêm thao thức
Bông lúa vàng hạt mẩy quẫy trong mưa.
Ngoài kia đường dài lấp loáng đèn pha
Đẫm bùn nhão xe băng ra mặt trận
Người đi người đi như dòng sông vô tận
Áo ướt đầm, lòng cháy nỗi yêu nhau
Đồng đội ơi, đêm nay anh về đâu?

Lớn lên trong những năm đánh giặc
Lòng ta đẹp như là đất nước
Như gió vui rung ngọn lát rên cành... (*)
Từ nơi này mai đơn vị hành quân
Suốt mùa hạ, suốt tình yêu xứ sở
Với cây súng, với vần thơ viết dở
Với con đường rộng mở đến mai sau...
Như nhãn thơm thấm mát giọt mưa đầu
Như tia nắng sáng niềm tin giản dị,
Đất nhận lấy tâm hồn người lính trẻ
Đêm sâu này thức trắng với quê hương.

Trường đại học mới xây
Thềm nở rộ hoa tigôn hồng tím
Bốn phía cửa gương lấp loáng
Bóng người rung rinh.

Từ tầng một ánh lá rập rờn xanh
Lên tầng hai nền hoa đá trắng
Bao đồ án đang bồi hồi hy vọng
Nét bút thanh vẽ phác những lâu đài
Những mái đầu nghiêng xuống với tương lai...

Lên tầng ba bật sáng chùm hoa điện
Giọt hoá chất hồng trong ống nghiệm
Độ lửa nào nung quặng lò cao
Bàn tay ai mai sẽ xây cầu?

Trang sách mở niềm vui cuộc sống
Trên tầng bốn ai giảng bài cao giọng?
Ngoài hành lang vi vút ngọn phi lao
Tầng ấy tầng này ai vẫy nhau?

Đi lên đi lên bước chân không mỏi
Ta sinh ra từ đồng chiêm lầy lội
Trong mái lều ẩm ướt ở quê hương
Nay ta lên cao bốn phía tường gương
Cùng hạnh phúc cầm tay tình tự.

Ta đã lên đến tầng thứ năm
Ta đã gặp trời mây loá nắng
Tầng cao nhất sân dài gió lộng
Ụ đất nâu xếp đó lặng yên
Thành công sự quanh nòng đại liên.

Ôi lên năm tầng cao ta gặp đất
Lòng ta loé sắc vàng băng đạn
Ta biết vì sao ta đứng ở đây rồi
Súng đăm đăm nhìn rộng đến chân trời
Muốn nói rất nhiều với cửa gương tầng dưới
Nơi ngọn bút chì đang vạch nét tương lai.

Đêm nào nằm mơ trong gác xép
Nghe vòi nước ngoài đường nhỏ giọt
Những giọt mát lành nhắc chuyện khổ xưa:
Ngõ mòn lọc cọc xích lô
Bác thợ gầy gục đầu bên máy nước
Uống nghẹn ngào từng hớp
Mà môi nghèo vẫn khô...

Nay rãnh bùn đã vét
Ngõ mang tiếng cười tới các phố xa
Vòi nước ào ào dội xuống như mưa
Hoa tím mùa hè ướt đẫm
Quanh máy nước bồ câu nhặt nắng
Sân thượng phơi đầy áo trắng áo hoa
Hiên gác nào cũng mở tới một trời xa...
Quầy bán báo trang tin thơm mực mới
Cầu thang đếm bước chân chờ đợi
Gánh nước về vo gạo rửa rau
Thùng tôn sang sảng va nhau...
Đêm mùa thu tiếng đàn thánh thót
Cuộc đời biết cười, cuộc đời tập hát.
Nước phù sa ngầu đỏ sông Hồng
Lên bể cao gạn đục khơi trong
Như mạch máu những ống dài chằng chịt
Dẫn nước về vòi nước
Chia niềm vui cho mỗi căn nhà.

Tuổi nhỏ tôi cùng lũ trẻ ngây thơ
Ra hè nghịch nước
Nay tôi đi đánh giặc
Nhớ tiếng nước reo đầu ngõ bồi hồi
Mái nhà xưa quen tiếng đạn rồi
Nâng ụ súng bắn tàu bay giặc
Như máu sông Hồng về bể lọc
Sống chết đời tôi ràng rịt nơi đây.
Chiến thắng ta về như tiếng hát tương lai
Hái hoa tím mùa hè ẩm ướt
Ta cúi xuống xoè tay hứng nước
Vốc lên làn mi rửa sạch bụi đường
Nghĩ việc dựng xây Hà Nội đẹp hơn
Khi ngẩng lên đèn chiều đã thắp
Ôi hạnh phúc thấm đầy nước mát
Lăn lên má ta những giọt sáng ngời.

Anh về ngã ba thị xã
Sương chiều thấm lạnh trên vai
Con sáo kêu hoài kiếm tổ
Cành cao bom tiện mất rồi!

Bến xe đợi chờ hò hẹn
Hố bom chôn mất bóng cây
Lũ trẻ thường hay đùa nghịch
Giờ sơ tán về đâu đây?

Thương bốn tường nhà mậu dịch
Vỡ rồi cửa vẫn lung lay
Ngăn này là quầy bán sách
Tro tàn giấy trắng còn bay...

Ta lợp lại từng mái rạ
Ta lấp đi từng hố bom...
Trước cửa ngôi nhà cháy dở
Hôn con, mẹ bảo: Lên đường!

Hoa dẻ góc vườn vẫn nở
Cây bàng hồi lại lá xanh
Sau một rèm hoa ô cửa
Anh nghe có tiếng phong cầm.
(cách dòng)
Ai đấy hát theo nho nhỏ
Người đi bát ngát niềm thương
Có hai đoàn quân gặp gỡ
Vẫy nhau giữa ngã ba đường.

Nhà trên non trọn ngày nhàn
Cửa tre ngăn làn gió lạnh
Chếnh choáng khoảng trời thiên thanh
Ửng hồng nhành hoa sương sớm
Trú thân mây nơi hốc núi
Tâm phẳng lặng tựa giếng xưa
Khói thông, khói trà vừa lụi
Mộng xuân vỡ giữa tiếng chim.

Ai về Hà Tĩnh thì về
Mặc lụa chợ Hạ, uống chè hương sen

Chim khôn ăn mận ăn đào,
Gái khôn ăn nói ngọt ngào dễ nghe.

Chim khôn tiếc lông, người khôn tiếc lời.

Hoa thơm ai chẳng nâng niu,
Người khôn ai chẳng mến yêu mọi bề.