Trân trọng đề nghị Thi Viện tạo tác giả mới:
Vân Đam tên thật là Nguyễn Trà, sinh ngày 9 tháng 6 năm 1981, quê Nghĩa Hành - Quảng Ngãi. Anh tốt nghiệp cử nhân Ngôn ngữ Anh Trường Đại học Phạm Văn Đồng, hiện là Phó Hiệu trưởng Trường phổ thông DTNT - THPT tỉnh Quảng Ngãi. Anh bộc lộ khả năng sáng tác văn chương từ sớm, khởi đầu là các tác phẩm đăng trên Tạp chí Sông Trà, song các tác phẩm chỉ dừng lại ở mức bản năng. Tới khoảng năm 2020 anh chú trọng hơn vào việc sáng tác và tạo được dấu ấn riêng. Hiện nay anh sáng tác đều đặn, là một trong những cây bút chủ lực của tỉnh Quảng Ngãi.
Anh đã có nhiều tác phẩm đăng tải trên các Báo, Tạp chí trung ương và địa phương.
Chân dung tác giả:https://drive.google.com/...VPSx5Da/view?usp=drivesdkTác phẩm: Hương Xuân, vị Tết (Tản văn trên Báo Quảng Ngãi online, ngày 16/1/2025). Đợt rét đậm cuối cùng đã qua, hàng cây già nua trên con đường ở trung tâm thành phố đã bung thớ vỏ như vảy rồng đón những sợi nắng đầu mùa.
Những ngày cuối năm, phố xá tự dưng tĩnh lặng, không còn vẻ ồn ã như ngày thường. Có cảm giác như ai cũng tất bật, tự cuốn mình thu xếp mọi việc khi chỉ còn mấy ngày nữa là hết năm. Dãy phòng trọ bên nhà bắt đầu đóng cửa, mọi người náo nức sắp xếp hành lý để trở về quê nghỉ Tết. Phố vắng hẳn. Trong sự đột ngột đổi thay của không gian ấy, tôi nghĩ về quê nhà, nơi chất chứa trong lòng ngan ngát niềm thương mỗi khi chạnh nhớ, nhất là trong những ngày Tết cận kề.
Nhớ quê, nhớ triền sông chiều nắng muộn. Màu hoa cải quyện vào màu nắng non ươm vàng cả bờ sông nằm yên bình bên con nước xanh như ngọc, vắt dòng qua một bên áp sát triền cát dài lững lờ trôi về phía Cửa Đại. Khói chiều trên sông xuân lan dần qua bờ lau, quấn vào nắng cuối tháng Chạp, lịm dần, man mác trôi, chầm chậm quyện vào hư không, rồi lững lờ tan loãng về phía luỹ tre làng...
Tôi lang thang trong nỗi nhớ quê nhà khi phố đã lên đèn. Con đường hoa rực rỡ sắc màu để sẵn sàng đón Tết, nhạc xuân rộn cả một vùng. Hương xuân nơi xứ người như lẩn khuất trong từng con hẻm nhỏ...
Những ngày này ở quê, má bắc ghế ngồi hái lá mai. Má vừa thoăn thoắt đôi tay, vừa thủ thỉ như nhắc nhở những nụ căng tròn sắp bung vỏ trấu: “Trời lạnh, nhưng như vậy mới nở đúng Tết, chứ nắng ấm lên kiểu gì cũng bung sớm hết”. Tết chỉ ba ngày thôi, nhưng quan niệm của người dân quê tôi cái gì cũng phải có đúng vào những ngày ấy mới vui, mới tròn đầy, mới nồng nàn đủ vị hương xuân. Còn ba tôi trong mưa phùn, lom khom chêm lại lưỡi cuốc để chuẩn bị đi dọn mồ mả họ tộc, thắp nén hương thơm, mời ông bà về nhà ăn Tết. Ông nội tôi lúc sinh thời thường nhắc nhở con cháu, “cáo chết ba năm quay đầu về núi”. Con người dù ở đâu cũng phải ghi khắc nơi chôn nhau cắt rốn mà biết đường quay về.
Dù bận bịu cả năm mưu sinh khắp chốn, nhưng làm gì cũng phải trở về sum vầy những ngày cuối năm, cùng nhau đón năm mới. Tiết kiệm đến đâu cũng phải dành dụm sắm sửa những gì tốt nhất, đẹp nhất cho ba ngày Tết, bảy ngày Xuân. Dẫu cho lòng còn phiền muộn thế nào, cũng nên để trôi đi cùng năm cũ. Còn công việc gì dở dang cũng gác lại hẳn, để qua Giêng Hai ngày rộng tháng dài... Tết là dịp đoàn viên, là tích xuân, là vượng khí.
Xuân về. Tết đến. Nhớ vị xưa. Tết dẫu ở thời nào vẫn không được phai vị. Tết xưa hay Tết nay đều đượm hương nồng nàn. Hương Tết là hương đất trời, là hương lòng người và cũng là hương của vạn vật thảo thơm.
Những ngày cuối tháng Chạp, lòng tôi quay quắt cảm giác thèm được hít hà cái hương vị đỏng đảnh nắng mưa bất chợt của không gian đất trời đã nhuốm đầy vẻ xuân tươi tắn. Mưa tháng Chạp chỉ khẽ khàng rơi nhẹ, nắng tháng Chạp cũng chỉ nhẹ hửng vàng non bấy đủ để hoa khoe sắc. Gió tháng Chạp chỉ vừa đủ lay cành kéo duyên cho những chồi non. Đất trời như keo lại một vị hương xuân thương vầy sum tụ. Cuối tháng Chạp, trời trở rét. Mưa xuân đọng lại trên những chồi non gom thành giọt, rồi nhẹ nhàng rơi xuống nền gạch trước sân.
Đêm trước Tết bình yên trôi cùng tiết trời se se lạnh. Ngoài sân, hoa mai, hoa đào cũng vo mình trong vỏ trấu, bẽn lẽn hé nhìn bình minh, như chờ đợi hơi ấm khi những tia nắng vàng xuyên qua luỹ tre trước nhà là bung cánh.
Mỗi bận về quê ăn Tết, tôi thường dành thời gian đi chợ Tết những ngày cuối năm. Mà phải đi dạo chợ quê những ngày giáp Tết mới cảm nhận được không khí xôn xao khi Xuân về, Tết đến.
Chợ quê không bày biện ngăn nắp theo từng mặt hàng, mà cứ chen nhau đủ loại. Quầy hàng bánh mứt, vài mớ rau, con gà hay nải chuối hương ửng vàng bày ra bề bộn, trông như bức tranh quê ngồn ngộn sắc màu mà lại thật yên ả. Thích nhất đi chợ quê mình là được nói giọng mình, được nghe những thổ âm thân thương, không hoa mỹ, đón rào. Giọng quê khiến cho người nhà quê chất phác, nồng hậu qua từng âm điệu...
Những ngày giáp Tết, dường như chợ quê buôn bán chả bận tâm đến lãi lời. Cả người bán lẫn người mua đi chợ như cốt để được gặp nhau, để nói cười rổn rảng, để nghe và nói tiếng quê cho sướng dạ mình. Người nhà quê thuộc cả gia phả của nhau. Bà Sáu ngồi bán mấy nải chuối ngự mà miệng nhau nhảu nói với hai bạn trẻ vừa ghé chỗ bà ngồi: “Cháu này con ông Bảy xóm trên, bé này cháu bà Tư đầu cầu nề. Chu cha, lớn nhanh như thổi hể. Ráng học nghe bây, cha mẹ mấy đứa bây cực lắm đó. Ừ lấy đi, nải nào cũng hai chục, chuối nhà bà trồng đó. Thôi còn 3 nải, đưa tao 5 chục, xách đi...”.
Về quê, để thấy thương lắm tiếng mình. Người đi xa quay quắt nhớ. Khi trở về, dẫu có gặp người lạ cũng thấy thân quen.
Người xa quê thèm vị Tết. Nhớ vị Tết đâu chỉ là nhớ hương bánh mứt mà còn nhớ vị đượm nồng của đất trời chuyển mình sang xuân. Từ làn khói mỏng nơi chái bếp, thoảng hương trầm trên bàn thờ gia tiên, đến tiếng sôi của nồi bánh ngan ngát toả quanh nhà. Cũng là vị dưa hành, củ kiệu, cũng là nồi bánh tét má nấu như những ngày nhà có việc trọng, nhưng ngày Tết có lẽ nó thấm hương đất trời mà đậm vị, ngát men, nồng ấm tình thân. Năm nào má cũng nấu bánh tét ngày ba mươi để kịp chiều cuối năm cúng rước ông bà. Bữa tối trước giao thừa, dọn mâm cơm đoàn viên, cả nhà quây quần, gắp miếng bánh tét căng tròn ăn kèm cùng củ kiệu. Nghe giòn tan trong miệng, quyện với vị mặn cay thẳm sâu nồng nàn hương Tết.
Đêm giao thừa dần chuyển mình, hoà trong hương xuân nhẹ bước sang thềm năm mới. Xuân đã về. Đứa con xa quê trở về. Niềm hạnh phúc dâng đầy khi chạm vào mùa xuân ngan ngát vị hương và tình thân xứ sở.
Tác phẩm: Những mùa hoa trên đảo (Tản văn trên Thời Nay, ấn phẩm của Báo Nhân Dân, số 1563 ngày 6/1/2025). Sóng êm. Tàu cập cảng nhẹ nhàng sau vài động tác chồng chềnh, nũng nịu với bến bờ sau bao ngày vắng xa, nay gặp lại.
Nắng trải dài trên con đường từ cảng lên tận cột cờ cao chót vót bên eo biển hình ô van với những điểm cong không đồng nhất. Chiều dần lặn đi cùng ánh hoàng hôn rực rỡ. Hàng bàng vuông biếc xanh chạy dọc theo con đường giữa cánh đồng tỏi thơm nồng khi đêm về cũng bắt đầu khép lá. Hoa bàng vuông cũng bắt đầu nhả hương, hé nụ, bung nở giữa đêm lặng gió. Ngày khép lại với êm êm sóng, hoa phong ba cũng nhường hoàng hôn cho những đoá bàng vuông trong mùa lặng gió.
Biển lặng. Mảnh trăng non nhô lên từ hòn đảo mẹ thiêng liêng phía xa xa. Vọng gác đã lên đèn. Tôi chuẩn bị đổi ca cho đồng đội sau một phiên trực dài hơn mọi ngày. Em chờ tôi dưới chân hồ Thới Lới, thả hồn vào những đoá bàng đêm và ngắm lại mình qua bức ảnh chụp lúc chiều tà. Một bờ vai trần mềm mại chếch về phía biển xanh màu nhung nhớ. Gió từ biển thổi vào dưới chân ngôi chùa Hang sát biển, luồn qua cổng Tò Vò, vọng rõ âm thanh tựa hồ tiếng đàn vút dài của một nghệ sĩ tài ba. Tôi đến bên em, vẫn nguyên mầu quân phục đượm mùi hương nồng mặn của biển. Đảo ngọc ngà như tựa hẳn vào bờ vai mềm mà ngự trị nơi đây. Đêm đầu tiên chúng tôi ở đảo cùng nhau…
Mùa này, biển đêm thật hiền. Chỉ nghe vọng về từng đợt sóng lăn tăn, dịu nhẹ. Những con sóng dưới ánh đèn của khu homestay sát mé biển như chỉ khẽ nối nhau lăn tròn vào bờ, rồi lại nhẹ nhàng lùi ra xa, khi kịp vung vài tia nước bạc trắng vào ghềnh đá. Tôi kể em nghe về những ngày xa nhau, những đêm vọng gác nơi đảo tiền tiêu. Khi những đoá hoa bàng vuông bung nở dưới trăng khuya, loài hoa đặc biệt chịu đựng nắng gió, bão giông giữa biển khơi này, và chỉ nở về đêm. Những bông hoa e ấp dưới những tán lá dày xanh mướt. Cánh hoa kép xếp lớp tựa hoa quỳnh, chỉ khác là nhuỵ hoa như những sợi tơ dài mầu hồng phấn đối lập hẳn với tiết trời khắc nghiệt giữa biển khơi. Hoa nở về đêm thường là những loài có mầu sắc tinh khôi và hương thơm rất đậm, rất nồng. Nhưng hoa bàng vuông lại không mang trong mình mùi hương như thế, bởi có lẽ nó là loài hoa của biển khơi, của hải đảo, của nắng và gió, nên nó ẩn mình trong làn hương mặn mà rất biển. Đêm sâu, lặng gió, hoa bàng vuông nở muộn, tôi bên em và đôi sóng hôn bờ…
Mặt trời lên từ phía đảo. Đôi thuyền bạn dìu nhau về cập cảng khi ánh dương vừa qua khỏi mặt biển mờ sương. Đường ranh giới phân định đại dương xanh thẳm và bầu trời cao vời vợi, điểm xuyết những tảng mây trắng lửng lơ vô định, như lọt thỏm qua vòm cong kỳ thú của cổng Tò Vò nổi bật giữa biển. Bình minh trên đảo qua mọi góc nhìn đều tựa như những bức tranh tuyệt mỹ mà thiên nhiên ban tặng cho hòn đảo này. Đến đảo Lý Sơn, hai thời khắc không thể bỏ qua là đón bình minh và chào hoàng hôn bên cổng Tò Vò. Du khách đến đảo, nhất định phải chờ đến hai khoảnh khắc ấy để lưu lại cho mình những bức ảnh hoà cùng thiên nhiên trên đất đảo tiền tiêu.
Đêm nay, tôi và em giữa muôn trùng sóng bể. Cầm tay nhau chỉ muốn nói một điều, mùa hạnh phúc là mùa hoa phong ba nở và đó cũng là mùa của tình yêu người lính đảo, khi tôi có em nơi tiếng sóng thầm thì.