Tạp thi 雜詩 • Thơ tản mạn

Nhạc sư của Vệ Linh Công thời Xuân Thu. Gốc tích từ Hàn Phi Tử - Thập quá: Ngày xưa vua Linh Công nước Vệ sắp sang nước Tấn, đến sông Bộc Thuỷ thì mở xe, thả ngựa, lập trại để nghỉ. Nửa đêm, nghe gảy một điệu nhạc mới lấy làm thích. Sai hỏi những người chung quanh. Tất cả đều nói là không nghe. Bèn gọi Sư Quyên đến hỏi: “Có người gảy bản nhạc mới, ta cho người hỏi những người chung quanh, thì đều bảo là không nghe. Tình trạng có vẻ như là quỷ thần. Nhà ngươi hãy vì ta nghe và chép lại”. Sư Quyên đáp: “Xin vâng”. Bèn ngồi yên lặng, ôm đàn cầm để đánh lại điệu nhạc. Sáng hôm sau Sư Quyên nói: “Thần đã học được nhưng chưa tập quen. Xin ở lại một đêm nữa để tập”. Linh Công nói: “Được”. Nhân đó ở lại thêm một đêm. Hôm sau tập xong, bèn sang nước Tấn. Tấn Bình Công bày tiệc rượu ở đài Thi Di. Rượu say, Linh Công đứng dậy nói: “Có một điệu nhạc mới, xin gẩy để nghe”. Bình Công nói: “Hay lắm”. Linh Công bèn cho gọi Sư Quyên đến, cho ngồi cạnh Sư Khoáng. Sư Quyên cầm đàn gảy lên. Gảy chưa xong, Sư Khoáng chặn lại bảo: “Đó là cái âm thanh mất nước, không thể nghe hết!” Bình Công nói: “Bàn nhạc này ở đâu ra?” Sư Khoáng thưa: “Đó là bản nhạc do Sư Quyên làm ra để cho vua Trụ chơi bời phóng túng. Đến khi vua Vũ Vương phạt Trụ, Sư Quyên chạy về phía đông, đến sông Bộc Thuỷ thì gieo mình xuống nước. Cho nên nghe bản nhạc này thì nhất định là ở trên sông Bộc Thuỷ. Người nào nghe bản nhạc này trước thì thế nào nước cũng bị mất. Không thể nghe trọn.” (Phan Ngọc dịch)