MẤY LỜI TÂM SỰ
Lê Đăng Hoan

Tôi không nhớ chính xác thời gian nào, có lẽ cách đây cũng đã hơn 15 năm, lần đầu tiên, tôi được anh Vũ Tam Huề, bạn tôi, sống ở Sài Gòn gửi cho một số bài thơ mà anh gọi là thơ haiku Nhật Bản. Sau đó, anh còn gửi cho tôi mấy bài lí luận về thơ haiku của Phó Giáo sư Lưu Đức Trung (Cố giảng viên Trường đại học Sư phạm Hà Nội), dịch giả - nhà văn - nhà nghiên cứu Phan Nhật Chiêu ở Thành phố Hồ Chí Minh. Đọc xong, tôi cũng không thích lắm vì những đặc điểm của loại thơ này. Bởi nội dung mơ hồ khó hiểu, không phải thơ để đọc chơi cho vui mà phải suy ngẫm mới hiểu được, mỗi người đọc tuỳ theo cảm xúc mà có thể hiểu theo cách khác nhau. Bởi hình thức gò bó, số lượng âm tiết mỗi bài quy định nghiêm cẩn 17 âm, chia làm 3 dòng 5 - 7 - 5 âm tiết, rồi thì phải có quý ngữ (từ chỉ mùa)... Cho nên tôi trả lời anh bạn tôi rằng: “Thơ hiện đại đang cố thoát ra khỏi các ràng buộc, luật thơ, bây giờ các anh lại đi theo kiểu thơ gò bó niêm luật, tôi không thích...”.

Năm 2012, Câu lạc bộ Thơ Haiku Việt Hà Nội được thành lập. Tôi tham gia Câu lạc bộ, tập sáng tác thơ haiku. Dần dần, tôi thấy yêu mến, say mê hình thức thơ độc đáo này. Một trong những người khơi dậy niềm đam mê và thi hứng sáng tác thơ haiku cho tôi là nhà thơ - bác sĩ Đinh Nhật Hạnh - một người đồng hương Đô Lương Nghệ An với tôi, một người tôi hết sức yêu mến và kính trọng. Anh là Chủ nhiệm đầu tiên của Câu lạc bộ Thơ Haiku Việt Hà Nội. Anh yêu thơ haiku đến nỗi “thức haiku, ăn haiku, ngủ haiku”, với anh tất cả là haiku. Từ một nhà thơ sáng tác những bài thơ thuần Việt, anh chuyển sang sáng tác thuần haiku. Tôi tham gia sinh hoạt Câu lạc bộ với anh, cũng tập làm thơ theo anh, rồi được anh đề nghị làm Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ, hỗ trợ công việc cho anh. Khi anh Đinh Nhật Hạnh từ chức vì tuổi cao, sức khoẻ hạn chế, thì tôi cũng thôi công việc Phó Chủ nhiệm và cũng ít có thời gian sinh hoạt ở Câu lạc bộ.

Trong suốt hơn 15 năm tham gia sinh hoạt trong
Câu lạc bộ, tôi đã tập làm thơ theo kiểu haiku. Thành quả của tôi suốt thời gian đó là tập thơ mà các bạn đang có trong tay. Tôi thực sự không có tự tin gọi nó là “Thơ haiku” dù là “haiku Việt”, mà chỉ dùng đúng dạng là “THƠ NGẮN”.

Vì đã từng dịch thơ tiếng Hàn sang tiếng Việt và đã từng dịch thơ tiếng Việt sang tiếng Hàn, nên tôi đã chuyển ngữ tập thơ này sang tiếng Hàn và dự định xuất bản song ngữ Việt - Hàn để những độc giả thông thạo tiếng Hàn tham khảo và góp ý kiến. Tôi xin cảm ơn Giáo sư Ahn Kyung-hwan, nhà Việt Nam học nổi tiếng, đã hiệu đính phần tiếng Hàn cho tập thơ này.

Cũng nhờ có thời gian suốt hơn chục năm theo gót những người sáng tác haiku Việt trong Câu lạc bộ Thơ Haiku Việt Hà Nội, được gần nhà thơ haiku Đinh Nhật Hạnh, tiếp cận với một số nhà nghiên cứu thơ haiku Nhật Bản, như Phó Giáo sư Lưu Đức Trung, dịch giả - nhà văn - nhà nghiên cứu Phan Nhật Chiêu, Giáo sư Nguyễn Nam Trân, Phó Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Liên, nhà thơ haiku Vũ Tam Huề... mà tôi có được hợp tuyển thơ ngắn tập theo lối haiku Nhật Bản này.

Xin chân thành cảm ơn nhà thư pháp tài ba, nhà thơ Lại Duy Bến đã trình bày thơ ngắn của tôi bằng những bức thư pháp tuyệt vời để tôi có cơ hội đưa vào tập thơ này.
Tôi rất mong nhận được những ý kiến nhận xét, góp ý để tập thơ hoàn thiện hơn!

Xin chân thành cảm ơn những ai đang đọc tập này của tôi!

Hà Nội, mùa đông 2025
L.Đ.H


Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng (Andrew Matthews)