Uống rượu với Hoàng giáp Đinh Nho Hoàn

Đêm qua tôi nằm mơ gặp Hoàng giáp Đinh Nho Hoàn
Cụ gọi dậy để hàn huyên với cụ
Tôi bẩm cho con được hầu cụ một chầu rượu đế, lạc rang
Để tỏ chút lòng thành và để cho câu chuyện nó thêm phần thi vị.

Cụ bảo ừ thì cũng được
Nhưng đừng say vì chẳng tốt đẹp gì
Rượu xưa rày khi khách khứa cụ cũng có uống đôi ly
Cho phải phép chứ chưa bao giờ cụ nghiện.

Cụ khen chúng tôi lớp hậu sinh khả uỷ
Đã trùng tu nhà thờ họ khang trang
Dẫu có thể chưa sang, chưa thật đẹp nhất làng
Nhưng cũng đủ cho cháu con có được chút tự hào khi mỗi lần về dâng hương, tế tổ.

Cụ nhắc nhiều về truyền thống tổ tiên
Dặn trên đời phải giữ gìn phẩm giá
Rằng làm người phải ngay thẳng, thật thà
Đừng vì lợi nhỏ mà quên đi điều nghĩa lớn.

Cụ trầm ngâm rồi nhắc lại lời xưa cụ dặn:
“Tiến vi nghĩa sĩ, thối vi lương nông”
Tôi ngẫm mình cũng đã sắp hồi hưu
Tôi sẽ sống như là một lương nông để làm tròn bổn phận.

Tôi hỏi cụ về chuyến đi sứ năm xưa
Đường thiên lý, mây ngàn, gió bấc
Cụ chỉ cười, ánh mắt xa xăm
Như nhìn về một Yên Kinh năm nào trong một đêm đông buốt giá:

“Việc nước xong rồi, thân này gửi lại
Chỉ tiếc chưa kịp về thăm lại quê hương
Nhưng nghĩa đã tròn, danh cũng chẳng thẹn với non sông
Thì sinh tử cũng nhẹ như mây trôi nước nổi.”

Nghe đến đó, chén rượu trên tay tôi bỗng đắng
Không phải vì men, mà bởi nỗi người xưa
Một đời người đi qua, để lại những vần thơ
Và lời dặn cho cháu con muôn thuở.

Trăng chếch bóng, câu chuyện dần khép lại
Cụ đứng lên, áo rộng thoáng như sương
Tôi cúi đầu chưa kịp nói hết niềm thương
Thì đã tỉnh – chỉ còn đọng trên môi hương rượu nhạt.

Sáng nay ra thắp ba nén nhang trước cửa
Lòng bỗng yên như có cụ đâu đây
Ngẫm một đời người, được – mất, vơi – đầy
Chỉ chữ “nghĩa” với đời là còn đây mãi mãi.