1. Ở câu cuối, page viết: “Viễn phụ mẫu huynh mỵ (đệ).” Căn cứ theo bản chữ Hán của page cung cấp thì phải dịch phiên âm Hán Việt thành: “Viễn huynh đệ phụ mẫu” chứ? Sao lại thành “Viễn phụ mẫu huynh mỵ” được nhỉ? Có rất nhiều vấn đề cần bàn ở câu này:

Thứ nhất, tại sao lại tự ý đổi ngược thứ tự “huynh đệ” và “phụ mẫu”, cho khác với “bản gốc” chữ Hán mà page cung cấp?

Thứ hai, cứ tạm thời bỏ qua việc đổi trật tự, thì chữ “MỴ” kia hẳn là chữ “đệ/đễ” (chỉ có 2 âm này, không còn âm khác có âm chính /y/ hay âm đầu /m/ nữa) đổi âm cho hợp vận thơ. Vậy xin hỏi, chữ M (biến âm đầu) của MỴ ở đâu ra, nếu nói Y (biến âm chính) kia đã có biến âm hợp vận? Nếu nói chữ cuối đó là MẪU (khiến cho việc biến âm đầu, đặt chữ M vào đó trở nên có lý) thì dường như cũng không có lý lắm khi mà trước đó đã có MẪU, và thường trật tự từ (cả trong tiếng Trung và tiếng Việt) cũng thường chỉ có cha đi với mẹ, anh em đi với nhau, hoàn toàn không có chuyện anh đi với mẹ, tôi đi với cha được.

Thứ ba, về căn cứ biến âm của “đệ/đễ” ở câu 4 là dựa vào HĨ/ HỮU ở câu 2. Ở câu 2 page viết: “Kỳ thuỷ tại hĩ (hữu).” Căn cứ như vậy thì đó hoàn toàn là một căn cứ rất không vững chắc. Theo Baxter và Sagart trong cuốn Old Chinese (NXB ĐH Oxford, 2014, trang 373) có ghi: “右 yòu hjuwX < *[ɢ]wəʔ ‘right hand’”, thì âm Hán trung cổ là “hjuwX” với âm chính (có lẽ) là “juw” và âm Hán thượng cổ (thời của Thi Kinh được viết) là *[ɢ]wəʔ với âm chính nhiều khả năng là gần với “ươ” trong tiếng Việt. Ở đây, không thấy có phiên âm nào là HĨ để 第 (đệ/đễ) dựa vào đó mà biến âm. Kết lại, từ nguồn của Baxter thì 右 RẤT KHÔNG CÓ KHẢ NĂNG ĐƯỢC ĐỌC LÀ “HĨ” như quý page đã viết.

2. Không biết page lấy nguồn từ sách nào (lấy sách nào thì phải theo đúng như sách, sách sai dẫn đến page sai) hay sao? Nhưng riêng mấy bài trong phần Phong - Kinh thi này thì thường có những cái tự ý (?) đổi phiên âm cho hợp vận của thơ, nhưng tra căn cứ các phiên âm cổ thì không có khả năng. Thậm chí còn ghi sai thứ tự các chữ so với bản chữ Hán mà page đã cung cấp, như mục “thứ nhất” và “thứ hai” đã bàn đến ở trên, trôi qua gần 20 năm (01/10/2005 - 14/06/2025) vẫn chưa được quan tâm sửa lại. Hoặc chí ít cũng chú thích lại, nếu sách gốc trước đây có vì một lí do nào đó dẫn đến việc sai sót như thế.

Trên đây là một số góp ý nhỏ, mong quý page khi tinh chỉnh lại hệ thống, có thể cân nhắc chỉnh lý nội dung đã đề cập để phục vụ trải nghiệm của bạn đọc. Xin chân thành cảm ơn.