1.
Các nhà thơ, không mấy ai không viết về quê hương, chỉ là quê hương qua tâm thế họ hiện ra như thế nào thôi.
Thì đây, Tuyên Quang của Phan Nguyễn:
“Thị trấn ru về im lặng
lán lều xưa vẫn như xưa
con đường nhỏ mòn trong ký ức
lạc hồn sơn dương
thiu thiu buồn bông cỏ
sông Lô phảng phất một đời người”
Có đôi lần tôi nhận xét, không- thời gian trong thơ Phan Nguyên có một nét riêng, nó tạo ra một nét thi pháp riêng cho thơ anh ấy.
Những “im lặng”, “như xưa”, “con đường nhỏ”, “ký ức”, “lạc…
1.
Tôi bắt đầu bằng việc tìm kiếm “kiến trúc chủ âm” của bài thơ. “Kiến trúc chủ âm” của mỗi tác phẩm, là thuật ngữ được Bakhtin xây dựng, được Pospelop phát biểu thành ngôn ngữ đương đại: “cảm hứng chủ đạo”.
Tôi sơ cảm thấy bài thơ này mang cảm hứng “hiện thực phê phán”- Một loại cảm hứng hiếm hoi của Phan Nguyễn.
Bằng góc nhìn tưởng như rất hẹp: “lời yêu”, tác giả đã gần như “lật tung”, “lộn trái” mọi mặt của hiện thời.
Là những: “Ta sơn phết cho cuộc đời vàng mã/ Buổi kim tiền che lấp cả trăng…