Tảo bia

Xưa rằng nơi chốn tự đình,
Có nhà sư bác lên trình tảo bia.
Thấy đằng nơi chốn thanh kia,
Có ghi họ Võ đề chia Bạch tình.
Nghĩ rằng nơi thác biên đình,
Khắc đây tảo mộ nhằm trình chuyện xưa.
Truyện đầu Hoài Đốc bồng đưa,
Đông Sơ là tự họ thừa Võ cha.
Vốn rằng là dõi danh gia,
Cha làm Công tước, mẹ là Quận nương.
Tuổi vừa song nhị quần cường,
Luận song kinh sử, trên tường võ thao.
Một ngày khoa thí đăng cao,
Gặp trang tướng cướp hùm thâu nữ tuần.
Ra nghề phục chẳng gian truân,
Sở Vương như nhập phải quần anh trang.
Ba chiêu lang cướp quy hàng,
Kiệu trong là ả quần hồng đoan nhu.
Thiệu rằng là dõi quan phu,
Cha làm Tổng đốc ngồi khu Tây Thành.
Thưa bình tuổi nguyệt cung vành,
Thu Hà là tự họ rành Bạch gia.
Quê nhà quả chốn Kinh Hoa,
Trên thông kinh sách, dưới là nữ quy.
Sơ rằng: “Tứ mã nan truy,
Nguyện quy kết tóc tình duy trọn tình.”
Hai bên duyên đã tự trình,
Nguyện theo phu tướng về trình gia liêu.
Chưa nồng tình đã bạc phiêu,
Chàng lên ứng thí khoa kêu rạng thành.
Đậu hàng là võ trạng rành,
Vua sai Ô quốc xuất hành quân tranh.
Nhỡ rằng duyên ấp thành danh,
Ngờ nào phận bạc tang tành gia can.
Cùng nhà Xuân chẳng cho an,
Làm tan cơ nghiệp gán nàng Hà cho.
Tên Vương Bích cũng là Nho,
Bất rằng trác tán tiền vò sài thiêu.
Nhiễu điều chẳng phục làm kiêu,
Bày mưu giả sát làm xiêu Bích lòng.
Tâm nay như lửa thiêu phòng,
Song thêm tin dữ là chồng ra biên.
Ngày đi pháo đốt còng chiên,
Can gia ta đợi luân phiên dạ ngày.
Ngờ đâu sau vạn vò dày,
Hồng bào gửi lại nơi này làm thư.
Lệ trào thay mối tương tư,
Tình ta li biệt chần chừ khôn nguôi:
“Thu Hà ơi, chốn bùi ngùi,
Lá xanh thay tấm chỉ chùi lệ tang.
Áo mồ là lớp huyết lan,
Bảo gươm là mối hệ quan vợ chồng.
Thay vì khóc quạnh cô phòng,
Thiếp nay xuống chốn dạ phòng tìm quân.
Phu lang ơi hỡi gian truân,
Tình mình bay biến tuẫn mình theo phu.”
Kết thầy sư quạnh lòng tru,
Rằng tình một nỗi vi vu đoạn trường.
Thán rằng mãi mấy cho tường,
Quãng thân bạc mệnh một lòng vì thương.
Mong rằng nơi thác quần phương,
Sơ quân gặp lại người thương tự Hà.
Lau bia kịp khốn dạ đà,
Khép đi tình bạc nơi nhà Võ gia.
Ai ơi trong cõi người ta,
Quân cho đáng mặt, quần thoa đáng lòng.
Giữ thân như Võ Bạch đồng,
Trung kiên với nước, đồng lòng với lang.

Bối cảnh:Truyện lấy bối cảnh một nhà sư đi tảo mộ, thấy trên bia khắc một câu chuyện nên nán lại đọc.