Về Ninh Thuận

Tôi xa Quê những bốn mươi năm,
Tim vẫn đập cùng Quê suốt mười bốn ngàn sáu trăm ngày ấy.
Lòng vẫn cưu mang tất cả những gì đã nghe, đã thấy…
Từ thuở lọt lòng cho đến lúc phải xa Quê.
Nhớ sông Thu Bồn trong những chuyến đi, về,
Dâu, bắp (1) xanh non suốt hai bờ sông thần thánh.
Nhớ đèo Le với những trái sim to, chín mọng.
Nhớ Hội An tiếng chuông vọng chùa Cầu.
Nhớ Quế Lộc, xã tôi, có hai hồ nước nóng gần nhau,
Hơi nước bốc trắng phau cả một vùng thung lũng…

Nhớ tất cả những Người con kiên trung, anh dũng,
Những Con người “hay cãi” (2) của Quảng Nam ta:
Nhớ Phan Châu Trinh, nhớ Huỳnh Thúc Kháng, nhớ Tiểu La,
Nhớ Trần Quí Cáp, nhớ Trần Cao Vân, nhớ Thái Phiên, nhớ Hoàng Diệu,
Nhớ Ông Ích Khiêm… nhớ những Người con trung hiếu
Chỉ với Nhân dân, với Tổ quốc mà thôi!
Phải trái phân minh, đen trắng rạch ròi!

Nhớ quả bòn bon ngọt thơm kì lạ,
Từng được mệnh danh là quả nam trân.
Nhớ câu ca, từ thuở mới chào đời, tiếng mẹ vang ngân:
“Ngó lên Hòn Kẽm đá dừng,
Thương cha nhớ mẹ quá chừng bậu (3) ơi!
Thương cha nhớ mẹ thì về,
Nhược bằng (4) thương kiểng (5) nhớ quê thì đừng…” (6)
Và nhớ bia mộ ông bà rêu bám từng nét chữ,
Các em, các cháu có gìn giữ, sửa sang?
Tôi tự trách mình trong bấy nhiêu năm,
Không viếng mộ, chẳng trồng hoa trên mộ!

Và dù vào Sài Gòn hay ra Hà Nội,
Tôi vẫn không quên giọng nói Quảng Nam mình:
Mộc mạc, chân phương, ấm áp, thân tình…
“Đi khắp thế gian,cũng đừng quên Quê mình anh hỉ!”
Lời nhắn nhủ đơn sơ mà nặng tình, nặng nghĩa,
Tình Quê hương, nghĩa với nơi cắt rốn chôn nhau.

Tôi vững lòng tin là con, cháu mai sau
Sẽ vẫn giữ cốt cách của cha ông thuở trước.
Cốt cách Quảng Nam ngàn năm bất diệt.
Và tôi nguyện trọn đời, sống như một người con của Quảng Nam thứ thiệt:
Trung thực, chân thành, “hay cãi”, thẳng ngay
Và nghĩa, tình trọn kiếp chẳng hề phai!

Ninh Thuận, 24-4-2009

(*) Quảng Nam vốn gồm cả Đà Nẵng. Đà Nẵng là đứa con đã trưởng thành của Quảng Nam vừa được cho ở riêng (ngày 06-11-1996, Quốc Hội quyết, ngày 01-01-1997, hai đơn vị hành chính bắt đầu hoạt động).
1- Bắp = ngô.
2- Dân gian có câu: “Quảng Nam hay cãi…” Cãi ở đây có nghĩa là bàn cãi, tranh cãi, phản biện để tìm ra chân lí, lẽ phải, ghét thói độc đoán, chuyên quyền và tuyệt nhiên không phải là “cãi chày cãi cối”.
3- Nhược bằng = nếu mà.
4- Bậu = bạn.
5- Kiểng = cảnh.
6- Ca dao Quảng Nam.

Anh muốn được gọi bằng mẹ và cha, những người yêu kính
Đã sinh, nuôi em nên vóc, nên hình;
Anh muốn được gọi tên quê em bằng hai tiếng: Quê mình
Để anh và em rồi sẽ cùng về thăm Quê ấy;
Anh muốn được cả những nghìn điều khác thế
Mà điều nào cũng không thể thiếu em!

Khi có em,
Bao gánh nặng trên vai anh bỗng trở thành nhẹ nhõm!
Khi có em,
Con đường xa trước mặt anh thoắt hoá nên gần!
Khi có em,
Bầu trời trên đầu anh càng xanh và rộng vô ngần!
Khi có em,
Mặt đất dưới chân anh càng vạn lần vững chãi!
Khi có em,
Quê hương của chúng ta càng xiết bao nguy nga, lộng lẫy!
Khi có em,
Bè bạn, anh em của chúng ta càng biết mấy thân thương!
Khi có em,
Anh thấy mình giàu có lạ thường!

Ninh Thuận, 08-3-1984
PHAN THÀNH KHƯƠNG

Yêu quỳnh,
Tôi đã trồng một chậu quỳnh.
Quỳnh chẳng cần chăm sóc,
Quỳnh chẳng cần tưới nước,
Quỳnh chẳng khó tính,
Quỳnh chẳng nghịch nết,
Quỳnh âm thầm phát triển,
Quỳnh lặng lẽ lớn lên.
Rồi một hôm, khi đêm đã về khuya,
Tôi bỗng nhận một làn hương lạ.
Lần theo làn hương, ra sân, tôi tìm đến…
Năm đoá quỳnh trắng nõn, tinh khôi!
Dưới ánh trăng, sự tinh khiết như được nhân đôi.

Người ta có thể đưa quỳnh đi cải tạo,
Bắt quỳnh phải nở ra hoa vàng, hoa đỏ,…
Buộc quỳnh phải nở giữa bạch nhật thanh thiên.
Nhưng, ta vẫn cứ yêu quỳnh của nguyên thuỷ, tự nhiên:
Nở hoa trắng giữa đêm đen, tĩnh mịch,
Không ầm ĩ, khoa trương
Mà lặng im, tự biết.

Ninh Thuận, 7-7-2010
PHAN THÀNH KHƯƠNG

Bởi có chuông, biết trời đang lộng gió,
Bởi có gió, biết chuông có đâu đây.
Gắn kết đời nhau giữa chuông và gió:
“Chuông gió” - Người đời gọi, nào có sai!

Không có chuông, gió âm thầm, lặng lẽ.
Không có gió, chuông buồn tẻ, im lìm.
Có gió có chuông, ngân vang khúc nhạc.
Có chuông có gió, dào dạt tiếng vui!

Chuông gió kêu, ngỡ em về ngoài ngõ,
Lòng vui như con trẻ đón mẹ về.
Đã mấy mươi năm, hai ta gắn bó,
Như chuông - gió kia chẳng thể nào rời!

NinhThuận, 28-12-2007
PHAN THÀNH KHƯƠNG