Бабье лето

Есть время природы особого света,
неяркого солнца, нежнейшего зноя.
Оно называется
            бабье лето
и в прелести спорит с самою весною.

Уже на лицо осторожно садится
летучая, легкая паутина...
Как звонко поют запоздалые птицы!
Как пышно и грозно пылают куртины!

Давно отгремели могучие ливни,
все отдано тихой и темною нивой...
Все чаще от взгляда бываю счастливой,
все реже и горше бываю ревнивой.

О мудрость щедрейшего бабьего лета,
с отрадой тебя принимаю... И все же,
любовь моя, где ты, аукнемся, где ты?
А рощи безмолвны, а звезды все строже...

Вот видишь—проходит пора звездопада,
и, кажется, время навек разлучаться...
...А я лишь теперь понимаю, как надо
любить, и жалеть, и прощать, и прощаться.

 

Dịch nghĩa

Có thời gian thiên nhiên toả ánh sáng đặc biệt,
Mặt trời không chói sáng, mức oi nồng dễ chịu nhất.
Thời gian đó gọi là chớm thu
Và thật tuyệt vời sánh với chính mùa xuân.

Đã có lúc khẽ khàng vương lên khuôn mặt
Màng nhện mỏng manh giăng bay phơ phất...
Đàn chim di trú muộn hót vang thế!
Những luống hoa bừng nở và lộng lẫy thế!

Những trận mưa rào đã ngừng từ lâu,
Cánh đồng màu tối và thầm lặng đã cho đi tất cả...
Ta hạnh phúc nhiều hơn bởi cách nhìn,
Và hờn ghen ít hơn và đắng cay hơn.

Ôi, sự sáng láng của chớm thu hào phóng nhất,
Ta hân hoan tiếp nhận ngươi...Như muôn sự vật,
Tình yêu của ta ơi, đâu rồi, chúng ta cùng hú, mi ở đâu?
Mà những cánh rừng lặng thinh, còn những vì sao nghiêm nghị hơn...

Ngươi thấy đấy - đã đến lúc mưa sao qua đi,
Và, dường như, thời gian vĩnh viễn chia cắt...
...Còn chỉ giờ đây ta mới hiểu, cần làm thế nào
Để yêu thương, gìn giữ, lượng thứ và vĩnh biệt (chia ly).


1960

 

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 3 trang (26 bài trả lời)
[1] [2] [3] ›Trang sau »Trang cuối

Ảnh đại diện

Bản dịch của Bằng Việt

Có một mùa thu trong sáng diệu kỳ,
Sức nóng êm ru, màu trời không chói,
Mùa hè rớt cho những người yếu đuối,
Cứ ngỡ ngàng như lúc mới vào xuân.

Trên má mơ hồ tơ nhện bay giăng,
Se sẽ như không, nhẹ nhàng, phơ phất...
Lanh lảnh bầy chim bay đi muộn nhất,
Hoa cuối mùa sặc sỡ lo âu.

Những trận mưa rào đã tắt từ lâu,
Tất cả thấm trên cánh đồng lặng sẫm,
Hạnh phúc ít hơn mắt nhìn say đắm,
Ghen tuông dù chua chát...có thà hơn.

Ôi cái mùa độ lượng rất thân thương,
Ta tiếp nhận vì ngươi sâu sắc quá,
Nhưng ta nhớ, trời ơi, ta vẫn nhớ,
Tình yêu đâu? Rừng lặng... bóng sao đi...

Sao ơi sao, sao sắp rụng vào đêm,
Ta biết lắm thời gian đang tiễn biệt,
Nhưng mãi đến bây giờ ta mới biết,
Yêu thương - giận hờn - tha thứ - chia li...

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
14.00
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Bằng Việt

Có một mùa trong ánh sáng diệu kỳ,
Cái nắng êm ru, màu trời không chói,
Mùa hè rớt cho những người yếu đuối,
Cứ ngỡ ngàng như lúc mới vào xuân.

Trên má mơ hồ tơ nhện bay giăng,
Se sẽ như không, nhẹ nhàng, phơ phất...
Lanh lảnh bầy chim bay đi muôn nhặt,
Hoa cuối mùa sặc sỡ đến lo âu.

Những trận mưa rào đã tắt từ lâu,
Tất cả thấm trên cánh đồng lặng sẫm,
Hạnh phúc ít hơn mắt nhìn say đắm,
Ghen tuông dù chua chát...cũng thưa hơn.

Ôi cái mùa độ lượng rất thân thương,
Ta tiếp nhận vì người sâu sắc quá,
Nhưng ta nhớ, trời ơi, ta vẫn nhớ,
Tình yêu đầu. Rừng lặng... bóng sao im

Sao ơi sao, sao sắp rụng vào đêm,
Ta biết lắm thời gian đang tiễn biệt,
Nhưng mãi đến bây giờ ta mới biết
Yêu thương - giận hờn - tha thứ - chia li...


Có một vài từ trong bản dịch mà tôi có hơi khác với bản của Điệp Luyến Hoa, tôi mạo muội chép lại để so sánh.
"Xin anh đừng hỏi vì sao
Tên anh em để lẫn vào trong thơ..."
11.00
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Một từ trong bản dịch

Người dịch có thể thay đổi đôi chút khiến bài thơ vẫn ý nghĩa mà hay và hợp lý hơn khi đến với bạn đọc với một nền văn hóa khác, nhất là người dịch ấy lại là nhà thơ.
Ở đây tôi chỉ băn  khoăn một câu, đúng hơn là một từ của Bằng Việt:
"Hạnh phúc ít hơn mắt nhìn say đắm"
Theo thiển ý của tôi, câu này dịch chưa đúng nghĩa. Bởi là người đã được chứng kiến cái mùa dễ thương này, tôi hiểu Olga muốn nói "Все чаще от взгляда бываю счастливой, все реже и горше бываю ревнивой." rằng cái mùa độ lượng này khiến cô gái dễ cảm thấy hạnh phúc hơn dù chỉ bởi một cái nhìn, ghen tuông thì cay đắng, kinh khủng hơn nhưng lại thưa thớt hơn.
Liệu có thể dịch thế này chăng để khỏi làm hỏng tổng thể bài thơ:
"Vui sướng nhiều hơn bởi ánh nhìn say đắm
Ghen tuông dù chua chát cũng thưa hơn"
Hoặc:
"Hạnh phúc nhiều hơn trong ánh nhìn say đắm"...

"Xin anh đừng hỏi vì sao
Tên anh em để lẫn vào trong thơ..."
15.00
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Mong bạn đính chính giúp

Chào bạn, rất cảm ơn bạn đã góp ý về bản dịch. Vì tiếng Nga thì một chữ bẻ đôi mình cũng không biết, nên không dám có ý kiến gì thêm cả. Giữa hai bản dịch có một vài chữ khác biệt mình không rõ có phải do lỗi chính tả hay không, mong bạn so sánh với nguyên bản tiếng Nga và đính chính giúp rồi mình sẽ sửa lại.

Mình cũng vừa copy bản tiếng Nga bạn gửi lên vào phần bài thơ.

Cảm ơn bạn nhiều nhiều.

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Bằng Việt

Điệp Luyến Hoa à, mình nghĩ quan trọng phải tìm đúng bản dịch gốc của Bằng Việt, hỏi được bác ấy là hay nhất, không thì sẽ tìm cách để có được. Cái này có lẽ mình sẽ hỏi, cố gắng hỏi được.
Còn những từ trong bản của mình khác là khác thật đấy, mình không dám nói đâu là chính xác hơn, chỉ thấy theo cảm nhận về âm điệu và đặt trong ngữ cảnh mà bài thơ Bằng Việt "viết" (không chỉ dịch mà còn sáng tác nữa) thì mình nghĩ "muôn nhặt" chứ không phải là "muộn nhất" (mặc dù trong nguyên bản đó là bầy chim muộn, nhưng nếu là "muộn nhất" thì mình thấy nó cứ thế nào ấy. Còn nữa, trong nguyên bản có câu "Tình yêu của tôi ơi, người ở đâu rồi, hãy lên tiếng đi!..." nhưng trong bản dịch không có câu đó. Logic của câu Bằng Việt viết là "Trời ơi, tôi vẫn nhớ tình yêu đầu..." Vì thế, nếu để "Tôi vẫn nhớ, trời ơi, tôi vẫn nhớ... Tình yêu đâu?" mình nghĩ nó cũng lại thế nào ấy :-)). Rất cảm tính, đúng không?
Hai chỗ khác nhau nữa:
"Có một mùa trong ánh sáng diệu kỳ" theo mình đúng hơn là "Có một mùa Thu trong sáng diệu kỳ". Theo nguyên tác thì chính xác hơn đã đành, với lại cái Mùa này nó không còn là mùa Thu nữa, nó đã có tên khác là Mùa Hè Rớt rồi cơ mà! Mùa Hè Rớt thường đến vào tiết cuối Thu, nhưng quyết không phải là mùa Thu nữa. Nó là một mùa kỳ lạ... như Olga đã tả đấy! (Pushkin cũng đã tả rất hay về mùa này!)
"Sức nóng" cũng được, nhưng "cái nắng" mình lại nghĩ hợp lý hơn, đúng theo nguyên tác hơn.
Còn gì nữa nhỉ?
"Bóng sao im" cũng đúng hơn về âm điệu (hợp với... "rụng vào đêm" ở câu sau) và cũng lại hợp với nguyên bản hơn.
Mạo muội viết mấy ý như thế, nhờ các bạn xem lại cùng. Có gì mình sẽ tìm hiểu thêm nhé!

"Xin anh đừng hỏi vì sao
Tên anh em để lẫn vào trong thơ..."
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của bạn đã được đưa lên

Mình vừa vote bản dịch của bạn để đưa bản dịch đó lên làm bản dịch chính.
Cảm ơn bạn nhiều, rất mong bạn sẽ có thêm nhiều ý kiến trong Thi viện. >:D<

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Mùa cuối hè

Thật tiếc là một mùa đẹp như vậy của tự nhiên và của phụ nữ hồi xuân qua bản dịch của Bằng Việt lại chỉ dành cho người yếu đuối???
Không hiểu cụm từ "dành cho người yếu đuối" mà dịch giả tự ý đưa vào bản dịch (không có trong bản gốc) nhằm mục đích gì? Không lẽ lại là do vần điệu (không chói-yếu đuối)???
Phụ nữ thì khỏe hay yếu chả có lúc hồi xuân. Mùa hè (rớt hay không rớt) cũng dành cho tất cả chúng sinh. Vậy Bài thơ dịch đó định nói đến đối tượng nào, mùa nào đây?

Xin phép có 1 phương án dịch khác 1 chút:

Mùa cuối hè

Có một mùa kỳ lạ của thiên nhiên
Nóng dễ chịu, ánh nắng trời mềm mại;
Được gọi tên
Mùa cuối hè sót lại.
Rực rỡ lung linh gợi nhớ đến xuân xanh.

Trên gương mặt đã thoáng chút nhẹ nhàng
Vết chân chim* vương phất phơ dịu nhẹ…
Tiếng chim hót muộn màng lanh lảnh thế!
Hoa khát khao bừng cháy đến lo âu!

Những cơn mưa đã ngưng hạt từ lâu,
Cánh đồng tối đã lặng câm dâng hiến hết…
Thường xuyên hơn ánh mắt nhìn hạnh phúc
Ghen thưa hơn nhưng cũng đắng cay hơn.

Ôi cái thông minh hào phóng mùa hồi xuân,
Ta hớn hở đón nhận ngươi … và tất cả.
Tình yêu của ta, ở đâu, ở đâu thế?
Rừng lặng im, Sao cũng chẳng trả lời…

Như thế đó – đã đến, mùa sao rơi
Và, dường như, thời gian đang dần hết …
…Vậy mà đến bây giờ ta mới biết
Cách yêu thương, tha thứ, cách chia ly…

*Trong nguyên bản là “Sợi tơ nhện giăng trên khuôn mặt”, ý nói là các nếp nhăn, tương đương cách hiểu “vết chân chim trên khóe mắt” trong tiếng Việt

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Hè-Thu, Thu-Hè

Về câu đầu của bài này, HXT có nói là dứt khoát khong thể là "mùa thu", lại làm cho Butgai nhớ đến câu: "Đập hồi hộp giữa phố hè xa lạ"  cũng của Bằng Việt trong bài Mùa lá rụng. Lúc mùa lá rụng thì lại dứt khoát không phải Hè rồi. Sao thế nhỉ?

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Bằng Việt

Có một mùa trong ánh sáng diệu kỳ,
Cái nóng êm ru, màu trời không chói,
Mùa hè rớt - cho những người yếu đuối,
Cứ ngỡ ngàng như mới bắt đầu xuân!

Trên má, mơ hồ tơ nhện bay giăng,
Khe khẽ như không, nhẹ nhàng, phơ phất,
Lanh lảnh bầy chim bay đi muộn nhất,
Hoa cuối mùa sặc sỡ đến lo âu!

Những trận mưa rào đã tắt từ lâu,
Tất cả thấm trong cánh đồng lặng sẫm...
Hạnh phúc - hiếm hơn khoé nhìn say đắm
Ghen tuông - dù chua chát cũng thưa hơn!

Ôi cái mùa đại lượng rất thân thương,
Ta tiếp nhận, vì ngươi sâu sắc quá!
Nhưng ta nhớ, trời ơi, ta vẫn nhớ,
Tình yêu đâu?... Rừng lặng, bóng sao im.

Sao ơi sao, sao sắp rụng vào đêm,
Ta biết lắm, thời gian đang vĩnn biệt...
Nhưng chỉ mãi bây giờ, ta mới biết
Yêu thương, ngậm ngùi, tha thứ, chia tay...!


Geo xin post trên đây nguyên văn bản dịch của Bằng Việt, trong tập "Thơ trữ tình thế giới thế kỷ 20", do chính dịch giả sửa bản in. Còn những bản trên mạng thì là tam hoặc tứ sao mất rồi, nên chắc là thất bản. Bản post đầu tiên của bài này khác với Bản Chính nhiều quá.

Xin nói thêm: Hai câu sau trong bản dịch của BV có dấu gạch nối, và ý nghĩa có khác nếu chép không có dấu đó. Geo nghĩ là BV muốn chuyển tải 1 thông điệp: Chỉ 1 ánh nhìn thôi cũng đã là hạnh phúc ở tuổi này, trong cái “mùa hè rớt” này, nhưng hiếm hơn. Còn ghen tuông ư? Có ít hơn, nhưng đắng cay hơn... Tuy có hơi khác với nguyên tác, nhưng không đến nỗi nhiều lắm đâu.
Cảm ơn bạn đã đọc bài của Geo
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Cảm ơn chú Tạ Phương

Chúng cháu cảm ơn chú Tạ Phương, cháu sẽ đưa bản chính xác của bác Bằng Việt lên ạ.

Câu "hiếm hơn" cháu vẫn thấy không chuẩn với nguyên tác cho lắm, cho dù có thể hiểu được ý mà bác Bằng Việt chuyển tải, hì. Nếu bạn là một cô gái và đã từng ở Nga một mùa Hè rớt, bạn sẽ hiểu thế nào là "Все чаще от взгляда бываю счастливой, .."
Nhưng dù sao cháu vẫn nghĩ, чаще chứ không phải реже..., chú ạ.

Dễ dàng cảm thấy hạnh phúc hơn, còn ghen tuông thì tuy cay đắng nhưng lại hiếm hơn.
Bởi lẽ, mùa này chính là mùa độ lượng. Người Nga cổ thường dùng mùa này để làm lành với nhau, "bù đắP' mọi mất mát, xích mích trong các mối quan hệ xã hội...
Mùa hè rớt - một mùa đẹp của thiên nhiên dành cho con người, để con người được cảm thấy hạnh phúc nhiều hơn...

Đó là thiển ý của cháu ạ.

Nhân gặp chú ở đây, cháu xin bày tỏ hâm mộ đối với các bản dịch của chú hi hi. Cháu rất thích nhiều bản dịch của dịch giả Tạ Phương, đặc biệt là bài Cánh buồm! Chỉ có chúng cháu chưa đủ thời gian để đánh lên Thi Viện thôi ạ. Những thiếu sót này chúng cháu sẽ sửa ngay trong đợt tới. Như một người yêu thích thơ Nga, cháu rất cảm ơn chú về những bản dịch ấy.

"Xin anh đừng hỏi vì sao
Tên anh em để lẫn vào trong thơ..."
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời

Trang trong tổng số 3 trang (26 bài trả lời)
[1] [2] [3] ›Trang sau »Trang cuối