Trần Đức Lương (5 tháng 5 năm 1937 – 20 tháng 5 năm 2025)

- Trần Đức Lương (sinh ngày 5 tháng 5 năm 1937, qua đời ngày 20 tháng 5 năm 2025) là một chính khách và nhà địa chất học nổi bật của Việt Nam. Ông từng giữ chức Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ năm 1997 đến năm 2006.
- Sự nghiệp ban đầu và học vấn:
+ Tháng 2 năm 1955, ông tập kết ra Bắc và theo học ngành địa chất, trở thành kỹ thuật viên, đội trưởng, đoàn phó kỹ thuật địa chất.
+ Năm 1959, ông gia nhập Đảng Lao Động Việt Nam.
+ Từ tháng 9 năm 1959 đến tháng 3 năm 1964, ông là đội trưởng đội địa chất 4, đoàn địa chất 20, đồng tác giả công trình nghiên cứu lập “Bản đồ địa chất tỷ lệ 1/500.000 miền Bắc Việt Nam”.
+ Tháng 9 năm 1966, ông theo học tại Trường Đại học Mỏ – Địa chất Hà Nội, tốt nghiệp tháng 1 năm 1970.
- Sự nghiệp chính trị:
+ Giai đoạn 1970 - 1987: Giữ các chức vụ quan trọng trong ngành địa chất như Phó cục trưởng Cục Bản đồ Địa chất, Phó Liên đoàn trưởng, Liên đoàn trưởng Liên đoàn Bản đồ Địa chất, Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chất (sau đổi là Tổng cục Mỏ - Địa chất). Ông cũng là Đại biểu Quốc hội khoá VII, Phó Chủ nhiệm rồi Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học và Kỹ thuật của Quốc hội, và là Uỷ viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá V.
+ Thành viên Chính phủ (1987): Được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (sau này là Phó Thủ tướng Chính phủ). Trong giai đoạn này, ông là Đại biểu Quốc hội khoá VIII và là Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VI, VII. Ông cũng là đại diện thường trực CHXHCN Việt Nam tại Hội đồng Tương trợ Kinh tế (SEV) cho đến năm 1991.
+ Chủ tịch nước (1997 – 2006):
-> Ngày 24 tháng 9 năm 1997, ông được bầu làm Chủ tịch nước, kiêm Chủ tịch Hội đồng quốc phòng và an ninh.
-> Ông là Uỷ viên Bộ Chính trị khoá VIII, IX và Uỷ viên Thường vụ Bộ Chính trị khoá VIII.
-> Ngày 24 tháng 7 năm 2002, ông tái đắc cử chức Chủ tịch nước tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khoá XI.
-> Ông là Chủ tịch nước trẻ tuổi thứ ba trong lịch sử khi nhậm chức ở tuổi 60 và là trường hợp đặc biệt khi được bầu giữ chức Chủ tịch nước ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên tham gia Bộ Chính trị.
-> Hoạt động trong nhiệm kỳ: Trong nhiệm kỳ của ông, đã xảy ra cuộc bạo loạn tại Tây Nguyên vào năm 2004. Ông cũng đã bác đơn ân xá đối với các tử tù trong vụ án Năm Cam.
-> Năm 2005, ông và các đồng sự trong Cục Đo đạc Bản đồ được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học công nghệ với 2 công trình: “Bản đồ khoáng sản Việt Nam tỉ lệ 1/500.000” và “Bản đồ địa chất Việt Nam tỉ lệ 1/500.000”.
-> Đối ngoại: Ông là Chủ tịch nước đầu tiên đón tiếp Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton vào năm 2000. Năm 2001, trong chuyến thăm của Tổng thống Nga Putin, hai nước đã xác lập mối quan hệ đối tác chiến lược và ông đã trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh cho ông Putin. Ông cũng là Chủ tịch nước đầu tiên thăm Hàn Quốc. Năm 2002, ông thăm Pháp và được Tổng thống Pháp Jacques Chirac trao tặng Huân chương Bắc đẩu Bội tinh hạng nhất vì những đóng góp trong việc vun đắp mối quan hệ hữu nghị Việt - Pháp.
- Từ chức và nghỉ hưu:
+ Ngày 24 tháng 6 năm 2006, ông Trần Đức Lương cùng với Thủ tướng Phan Văn Khải và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An đã xin thôi chức do tuổi cao và thực hiện chủ trương trẻ hoá đội ngũ cán bộ lãnh đạo.
+ Ông giữ chức Chủ tịch nước cho đến ngày 27 tháng 6 năm 2006, khi Nguyễn Minh Triết được bầu làm người kế nhiệm.
+ Sau khi nghỉ hưu, ông vẫn là Chủ tịch danh dự Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cho đến năm 2012. Năm 2007, ông được tặng thưởng Huân chương Sao vàng.
- Gia đình:
+ Vợ ông là bà Nguyễn Thị Vinh. Ông bà có hai người con: con trai Trần Tuấn Anh (nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương) và con gái Trần Thị Minh Anh (hiện là Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Xi măng Việt Nam).
Ông Trần Đức Lương qua đời vào hồi 22 giờ 51 phút ngày 20 tháng 5 năm 2025 tại nhà riêng, hưởng thọ 88 tuổi.