Nguyễn Ngọc Tương (1827-1898) tự Khánh Phủ, hiệu Trà Phong, Tang Trữ, thân sinh ông là Nguyễn Kim Trung đỗ tú tài khoa Tân Mão (1831). Theo gia phả, Nguyễn Ngọc Tương thuộc một chi của dòng họ Nguyễn Trãi. Quê ông làng Tang Trữ (sau đổi là Hành Quần, nay thuộc xã Nam Bình), sau chuyển cư đến làng Cổ Lũng (nay thuộc xã Nam Dương, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định). Ông dòng dõi nhà nho nghèo, cụ tổ bảy đời đỗ tiến sĩ triều Lê, ông nội và ông thân đều dạy học. Ngay từ nhỏ ông đã thạo cày bừa, cất vó, đơm đó trên sông, trên ruộng góp vào nguồn sống gia đình. Khoa Mậu Ngọ (1858) triều Tự Đức ông đậu cử nhân. Ông làm quan qua Huấn đạo, Tri huyện rồi Tri phủ Diễn Châu (Nghệ An), Ngự sử đạo Trị Bình, cuối cùng làm Án sát Bắc Ninh.

Sau khi thực dân Pháp đặt ách thống trị trên cả nước ta, năm 1885 ô…