Chưa có đánh giá nào
Thể thơ: Cổ phong (cổ thể)
Thời kỳ: Nguyễn
3 bài trả lời: 3 bản dịch
Đăng bởi Vanachi vào 11/09/2005 02:04, đã sửa 2 lần, lần cuối bởi Vanachi vào 22/09/2005 00:58, số lượt xem: 2960

阻兵行

金鏘鏘鐵錚錚
車馬馳驟雞犬鳴
小戶不閉大戶閉
扶老攜幼移入城
本地六月至九月
滑濬二縣齊稱兵
賊殺官吏十八九
滿城西風吹血腥
更有山東直隸遙相應
白蓮異術多神靈
州官聞賊至
挑燈終夜籍民丁
州弁聞賊至
磨礪刀劍戛戛鳴
州人聞賊至
三三五五交頭細語聲咿嚶
行人遠來不解事
但聞城外進退皆炮聲
河南一路皆振動
羽檄急發如飛星
滾滾塵埃蔽天日
步騎一蹤復一橫
騎者彎角弓
長箭滿壺白羽翎
步者肩短槊
新磨鐵刃懸朱纓
又有新點丁壯之兵器
削竹為鎗皮上青
大車載弓
小車裝尖釘
終日往來無暫停
數百里地遍戈甲
道路壅塞無人行
長送長嘆短送默
進退維谷難為情
昨日黃河水大至
五日無食棲沙汀
今日衛州阻盜賊
不知前路何時清
安得風車日萬里
飛身一息來天京
吾聞內顧頻年苦荒旱
只有春作無秋成
湖南河南久無雨
自春徂秋田不耕
大男小女頻饑色
糠枇為食藜為羹
眼見饑莩死當道
懷中棗子身邊傾
空戶壁上有查字
數百餘戶皆饑零
小民不忍寒且饑
苟圖飽燠身為輕
黃池弄甲不足道
稍加存恤當自平
民死在歲不在我
勿得欺心蔽聖明
昨見新鄭城門粘榜示
按戶給粟蘇殘氓
黃河以北麥又熟
百日而輩妻子皆得生
歸來歸來勿作死
撫官惠保如父兄

 

Trở binh hành

Kim tương tương, thiết tranh tranh
Xa mã trì sâu, kê khuyển minh
Tiểu hộ bất bế, đại hộ bế
Phù lão huề ấu di nhập thành
Bản địa lục nguyệt chí cửu nguyệt
Hoạt, Tuấn nhị huyện tề xưng binh
Tặc sát quan lại thập bát cửu
Mãn thành tây phong xuy huyết tinh
Cánh hữu Sơn Đông, Trực Lệ dao tương ứng
Bạch Liên dị thuật đa thần linh
Châu quan văn tặc chí
Khiêu đăng chung dạ tịch dân đinh
Châu biền văn tặc chí
Ma lệ đao kiếm giát giát minh
Châu nhân văn tặc chí
Tam tam ngũ ngũ giao đầu tế ngữ thanh y anh
Hành nhân viễn lai bất giải sự
Đản văn thành ngoại tiến thoái giai pháo thanh
Hà Nam nhất lộ giai chấn động
Vũ hịch cấp phát như phi tinh
Cổn cổn trần ai tế thiên nhật
Bộ kỵ nhất tung phục nhất hoành
Kỵ giả loan giác cung
Trường tiễn mãn hồ bạch vũ linh
Bộ giả kiên đoản sáo
Tân ma thiết nhận huyền chu anh
Hựu hữu tân điểm đinh tráng chi binh khí
Tước trúc vi thương bì thượng thanh
Đại xa tải cung chước
Tiểu xa trang tiêm đinh
Chung nhật vãng lai vô tạm đình
Sổ bách lý địa biến qua giáp
Đạo lộ ủng tắc vô nhân hành
Trường tống trường thán, đoản tống mặc
Tiến thoái duy cốc nan vi tình
Tạc nhật Hoàng Hà thủy đại chí
Ngũ nhật vô thực thê sa đinh
Kim nhật Vệ Châu trở đạo tặc
Bất tri tiền lộ hà thời thanh
An đắc phong xa nhật vạn lý
Phi thân nhất tức lai thiên kinh
Ngô văn nội cố tần niên khổ hoang hạn
Chỉ hữu xuân tác vô thu thành
Hồ Nam, Hà Nam cửu vô vũ
Tự xuân tồ thu điền bất canh
Đại nam tiểu nữ tần cơ sắc
Khang tì vi thực lê vi canh
Nhãn kiến cơ biểu tử đương đạo
Hoài trung táo tử thân biên khuynh
Không ốc bích thượng hữu "tra" tự
Sổ bách dư hộ giai cơ linh
Tiểu dân bất nhẫn hàn thả cơ
Cầu đồ bão úc thân vi khinh
Hoàng trì lộng giáp bất túc đạo
Sảo gia tồn tuất đương tự bình
"Dân tử tại tuế bất tại ngã"
Vật đắc khi tâm tế thánh minh
Tạc kiến Tân Trịnh thành môn niêm bảng thị
Án hộ cấp túc tô tàn manh
Hoàng Hà dĩ bắc mạch hựu thục
Bách nhật nhi bối thê tử giai đắc sinh
Qui lai qui lai vật tác tử
Phủ thần huệ bảo như phụ huynh

 

Dịch nghĩa

Đồ đồng đồ sắt leng keng loảng xoảng
Xe ngựa chạy rầm rập, gà chó kêu
Nhà nghèo không đóng cửa, nhà giàu đóng cửa
Dìu già dắt trẻ dời vào trong thành
Ðất này từ tháng sáu đến tháng chín
Hai huyện Hoạt, Tuấn cùng nổi binh
Quan lại mười người, giặc giết tám chín người
Ðầy thành gió tây thổi mùi máu tanh
Lại thêm Sơn Ðông, Trực Lệ từ xa hưởng ứng
Bạch Liên giáo có nhiều phép thuật thần linh
Quan châu nghe tin giặc đến
Khêu đèn suốt đêm lập sổ đinh
Quan võ nghe tin giặc đến
Mài dao liếc kiếm nghe chối tai
Dân trong châu nghe tin giặc đến
Túm ba, tụm năm châu đầu nói xì xào
Khách từ xa đến không hiểu chuyện gì
Chỉ nghe ngoài thành lui tới đều theo tiếng pháo lệnh
Cả miền Hà Nam đều chấn động
Hịch lệnh cấp tốc như sao bay
Bụi cuốn che lấp mặt trời
Bộ binh kị binh chạy dọc ngang
Kị binh giương cung sừng
Tên dài gắn lông chim trắng để đầy bầu
Bộ binh vác giáo ngắn
Mũi thép mới mài, tua đỏ treo lủng lẳng
Lại có binh khí của tráng binh mới gọi
Vót trúc làm giáo, vỏ còn xanh
Xe lớn chở cung dây
Xe nhỏ chở chông nhọn
Suốt ngày qua lại không ngừng
Mấy trăm dặm chỗ nào cũng có binh lính
Ðường sá bế tắc, không người đi
Người đưa tiễn xa than dài, người đưa tiễn gần im lặng
Tới lui đều trong tình trạng khó khăn
Hôm qua nước Hoàng Hà dâng cao
Năm ngày không có ăn, đậu thuyền trên bãi sông
Hôm nay ở Vệ Châu giặc cướp chận đường
Không biết đường trước mặt bao giờ yên
Sao được xe gió một ngày đi vạn dặm
Bay vù một mạch đến thiên kinh
Ta nghe dân trong vùng nhiều năm khổ đại hạn
Chỉ có cầy cấy mà không có thu hoạch
Hồ Nam, Hà Nam đã lâu không mưa
Từ xuân tới thu ruộng bỏ không cày
Trai lớn gái nhỏ vẻ ốm đói
Tấm cám làm cơm, rau lê làm canh
Tận mắt thấy người đói chết trên đường
Hột táo trong bọc lăn bên mình
Nhà bỏ không, có chữ "tra" (xét) trên vách
Mấy trăm nhà đều trôi giạt vì đói
Dân mọn không kham nổi đã lạnh lại đói
Chỉ sao lo được no ấm mà coi nhẹ tấm thân
(Dân đói làm loạn chỉ như trẻ con) chơi đùa binh khí trong vũng ao, không đáng nói
Xét thương một chút là yên ngay
"Dân chết vì năm mất mùa, chẳng phải tại ta" (vua quan)
Ðừng dối lòng che mắt thánh minh.
Hôm trước thấy cửa thành Tân Trịnh yết bảng cáo thị:
"Xét theo từng nhà mà cấp lúa cứu dân sống sót.
Phía bắc sông Hoàng Hà lúa mạch lại chín
Trăm ngày nữa vợ con các người đều được sống
Về đi về đi, chớ có liều chết
Quan phủ gìn giữ dân như cha anh"

 


 

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 1 trang (3 bài trả lời)
[1]

Ảnh đại diện

Bản dịch của (Không rõ)

Tiếng vàng tiếng sắt loảng xoảng reo
Ngựa xe nhộn nhịp gà chó kêu
Nhà ngèo mở cửa, nhà giầu đóng
Già trẻ lớn bé trốn vào thành
Vùng này trăng sáu đến trăng chín
Hoạt Tuấn hai huyện nổi binh đao
Mười quan giặc giết đến tám chín
Khắp thành gió tây tanh mùi máu
Cánh phải Sơn Đông, Trực Lệ đồng ứng
Bạch liên giáo có nhiều phép thuật linh
Quan hành chính nghe giặc đến
Chong đèn suốt đêm lập sổ đinh
Quan nhà võ nghe giặc đến
Mài gươm giáo nghe kêu soàn soạt
Người trong châu nghe giặc đến
Chụm năm chụm ba tụ đầu nhỏ to
Khách xa đến nào rõ chuyện chi
Lùi tới đều nghe tiếng súng nổ ngoài thành
Cả vùng đất Hà Nam náo động
Hịch lông gà phát gấp như sao
Cát bụi đầy bay che lấp mặt trời
Lính bộ lính cưỡi ngựa chạy ngang chạy dọc
Quân cưỡi ngựa đeo cung sừng cong
Ống dài chứa tên gài lông trắng
Quân bộ thì vác giáo ngắn
Gươm đao mới bén, gài dây đỏ
Đinh tráng mới cũng trang cài binh khí
Phạt tre dài làm giáo vỏ còn xanh
Xe lớn chất chứa đầy cung dây
Xe nhỏ mang mũi chông nhọn
Suốt ngày đi lại không ngừng nghỉ
Cả hàng trăm dặm đầy binh đao
Đường đi tắc nghẽn chẳng thấy ai
Quan chức đón đưa đều tư lự
Tiến lùi đều khó biết làm sao
Hôm qua Hoàng Hà nước lên lớn
Năm ngày cả đoàn không ăn ngụ trên bờ cát
Hôm nay Vệ châu giặc trở về
Nghẽn đường không biết bao giờ yên
Ước gì có chiếc xe ngày vạn dặm
Thân này bay thẳng về kinh đô
Nghe nói dân đây khổ vì hạn hàng năm
Xuân cày được nhưng mùa thu không gặt được
Hồ Nam Hà Nam chẳng có giọt mưa
Từ xuân đến thu đồng ruộng bỏ hoang
Nam nữ lớn nhỏ đều túng đói
Lấy cám thay cơm, rau lê làm canh
Mắt nhìn kẻ chết đói giữa đường
Cạnh người hột táo còn vương vãi
Trong nhà trống vách đề chữ  "tra"
Trăm nhà chết đói và tan tác
Dân mọn không chịu nổi đói lạnh
Xem nhẹ tính mạng đâm làm càn
Múa may như đùa giỡn cùng binh khí
Khôn ra quan triều cứu giúp thì được yên
Chớ bảo "Dân chết tại trời không tại ta"
Để dối lòng và che dấu nhà vua
Thấy thành Tân Trịnh có yết bảng
Định ngày phát gạo để cứu dân
Phía bắc sông Hoàng mạch đã chín
Trăm ngày thôi già trẻ vợ con sẽ lại sống
Về đi, về đi chớ liều mạng
Quan phủ quý dân như cha anh

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Đặng Thế Kiệt

Sắt loảng xoảng, đồng lanh canh
Gà chó kêu, xe ngựa chạy nhanh
Nhà nghèo cửa ngỏ, nhà giàu đóng
Dìu già dắt trẻ vô trong thành
Ðất này tháng sáu đến tháng chín
Hai huyện Hoạt, Tuấn cùng nổi binh
Quan lại mười người, giết tám chín
Ðầy thành gió thổi máu mùi tanh
Sơn Ðông, Trực Lệ xa tương ứng
Bạch Liên giáo thuật lắm thần linh
Quan nha nghe giặc đến
Khêu đèn đêm lập sổ dân đinh
Quan võ nghe giặc đến
Liếc kiếm, mài dao tiếng rợn mình
Nhân dân nghe giặc đến
Ðầu tụm năm ba bàn tán quanh
Khách đến từ xa không hiểu chuyện
Lui tới đều theo pháo lệnh thành
Cả miền Hà Nam cùng chấn động
Hịch lệnh như sao tới tấp nhanh
Mặt trời che khuất bụi mù mịt
Chạy dọc ngang quân bộ, kị binh
Kị binh giương cung sừng
Ðầy bầu tên có gắn lông chim
Bộ binh vác giáo ngắn
Mũi mới mài, tua đỏ rung rinh
Lại thêm binh khí quân lính mới
Giáo dài trúc vót, vỏ còn xanh
Xe lớn chở cung tên
Xe nhỏ chở chông nhọn
Suốt ngày qua lại chạy liên miên
Mấy trăm dặm đất đâu cũng lính
Bế tắc đường đi, vắng bộ hành
Tiễn xa than lớn, gần im lặng
Lui tới đều chung cảnh khó khăn
Hôm trước Hoàng Hà dâng nước lớn
Năm ngày thuyền đậu chẳng gì ăn
Châu Vệ hôm nay giặc chận cướp
Ðường trước bao giờ mới được yên
Ước gì xe gió ngày muôn dặm
Bay vù một mạch đến Yên kinh
Nghe nói nhiều năm dân khổ hạn
Chỉ cấy cầy chẳng được thu ăn
Hồ Nam, Hà Nam mưa không có
Xuân thu ruộng bỏ chẳng ai làm
Gái trai lớn bé xanh xao mặt
Cám thế cơm, rau lê nấu canh
Mắt thấy giữa đường người chết đói
Trong bao hột táo lăn bên mình
Nhà không, chữ "xét" ghi trên vách
Hàng trăm nhà đói khát linh đinh
Dân mọn sao kham đói lại lạnh
Vì miếng ăn, thân mạng coi khinh
"Dân đói loạn ao", thôi khỏi nói
Xét thương một chút sẽ yên lành
Dân chết cứ bảo vì năm xấu
Chớ dối lòng che mắt thánh minh
Hôm trước Tân Trịnh cửa thành dán cáo thị:
"Xét nhà cấp gạo cứu dân lành
Hoàng Hà phía bắc lúa gần chín
Trăm ngày con cái được tồn sinh
Về đi về đi, đừng liều chết
Phủ quan che chở như cha anh"

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Trương Việt Linh

Tiếng vàng sắt khua vang loảng xoảng
Xe ngựa qua chó hoảng gà kêu
Cửa nhà đóng mở liêu xiêu
Đỡ già, dắt trẻ dìu nhau qua đường
Chốn này vốn đã chừng ba tháng
Nổi binh đao Hoạt, Tuấn đôi nơi
Mười quan giặc giết chín người
Gió tây khắp chốn nặc mùi máu tanh
Lại Trực Lệ Sơn Đông hưởng ứng
Đạo Bạch Liên giáo chúng thần thông
Quan châu nghe giặc đến gần
Suốt đêm đèn tỏ sổ đinh đếm người
Quan võ mới nghe hơi giặc đến
Vội mài gươm chờ lệnh ra tay
Dân thành nghe giặc tới đây
Năm ba người lại xúm đầu nhỏ to
Khách xa đến lờ mờ đâu tỏ
Tiến hay lùi súng nổ rền vang
Kinh hoàng cả xứ Hà Nam
Hịch truyền cấp tốc vội vàng sao bay
Cát bụi cuộn mặt trời che khuất
Bộ, kỵ binh chạy dọc chạy ngang
Kỵ binh cung cứng sừng cong
Tên dài đầy ống màu lông trắng ngần
Bộ binh lại tay cầm dao ngắn
Gươm mới mài có gắn tua hồng
Lại thêm khí giới tân binh
Chặt tre làm giáo vỏ xanh tươi màu
Xe lớn chở cung dây đầy ắp
Xe nhỏ thì chở rặt chông dài
Suốt ngày đi mãi chẳng ngơi
Cả hàng trăm dặm bời bời binh đao
Đường tắt nghẽn làm sao qua đặng
Kẻ tiễn đưa im lặng thở dài
Tiến lui đều khó khăn rồi
Ngổn ngang trong dạ bời bời biết sao

Nước sông Hoàng dâng cao hơn trước
Năm ngày qua trên cát đói lòng
Hôm nay châu Vệ nghẽn đường
Đường lên phía trước bình yên khi nào
Ước có chuyến xe bay vạn dặm
Chỉ một ngày đến thẳng kinh đô
Nơi đây hạn hán mất mùa
Hồ Nam. Hồ Bắc không mưa lâu ngày
Cả trai gái mặt mày xanh mét
Cám làm cơm, canh rặt rau lê
Thây ai chết đói giữa lề
Còn nguyên hột táo lăn ra giữa đường
Vách nhà trống còn in rõ chữ
Hàng mấy trăm hộ đói chết lần
Khổ thay cho phận người dân
Chén cơm manh áo chẳng cần tử sinh
Coi chiến loạn trẻ con đùa giỡn
Chỉ mở kho phát chẩn được rồi
Mất mùa dân chết tại trời
Dối mình mà cũng khéo lừa nhà vua
Thành Tân Trịnh cũng vừa yết bảng
Cứu dân đen cấp lúa từng nhà
Lúa vàng rộ bắc Hoàng Hà
Trăm ngày con vợ hẳn là hồi sinh
Về thôi đừng có liều mình
Quan trên yêu quý tựa hình cha anh

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời