Muốn hiểu thấu bài thơ này , cần biết sự tích : Ngài tham tán công sứ Hàlan ngoại tình với vợ Puskin . Ông không trách mắng vợ . Vì danh dự , ông thách đấu súng (chứ không phải đấu kiếm) với tay võ quan chuyên nghiệp, đại tá Hà lan , dù biết trước mình sẽ chết , vì Puskin chi là thi sĩ , lại đang ốm.Bắn nhau ở bìa rừng , có trọng tài . Trọng thương , 2 ngày sau ông tắt thở trong vẻ mặt mãn nguyện! Chế Lan Viên mượn sự tích này để khái quát rằng:Nêu phải chọn đối thủ , thi nó phải xứng tầm , dù mình thất bại vẫn vinh hạnh ngẩng cao đầu . Đừng có "vô duyên" "vơ bèo vạt tép "đấu" với cả bọn "đầu đường xó chợ " vô học" "đồ chó chết"... mà nhiều khi mình lại "chết" vì cái sự cùn với đám đông hoặc võ biền ấy. Suy rộng ra , cả trong tranh luận cũng vậy.Nói để làm gì ? Nói với ai ? Nói cái gì? Nói thế nào? Nhiều khi trước cái sai lè của"đồ chó chết" , anh cao hứng tranh luận , thì chính anh lại "chết như chó" . Thế mới chó chứ.Bài thơ "Puskin" triết lý và thực tiễn quá.