Tham Tuyền

Cất nhà ven dải trường giang,
Chiều chiều nắng quái từng vương bên trời.
Cá tôm đổi rượu uống chơi,
Gió trăng nong túi thơ vơi lại đầy.
Lưới giăng bến Sở quang mây,
Câu buông vào lúc tối ngày sông Ngô.
Nhà sàn một tiếng mưa xô,
Xuân sang đầu bến, xướng thơ ba bài.
Khúc ca Hồ Tử ngân dài,
Vẳng theo sóng, viếng đám người oan xưa.
Xem kìa, sắc lá sau mưa,
Trông kìa ngấn cát, triều vừa rút lui.
Cưỡi kình, rẽ sóng chơi vơi,
Tiêu dao mộng hạc, mơ hoài người tiên.
Trên sông Xích Bích rời thuyền,
Nghẽn đường, biết hỏi Đào Nguyên chốn nào.
Gặp người hào hiệp may sao,
Đỡ niềm cô quạnh, dạt dào tình thân!
Trà pha, chuyện kể xa gần,
Rượu mời, luận Tấn bàn Tần thêm vui.
Cá đầy mâm, tuyết trắng phơi,
Trà trong chén rót bốc hơi, mây dày.
Mắt say, mờ sắc xanh cây,
Cuồng ca, khăn xổ vành dây bạc mầu.
Non cao chập tối ngẩng đầu,
Đường về thăm thẳm, tay hầu chia tay.
Hạc huyền cuốn gió tung bay,
Oanh vàng ríu rít tối nay bao lần.
Giải sầu, ủ nhạt hoa xuân,
Con chim hận biệt, lần chần ngẩn ngơ.
Lửa xa tạnh ngọn đèn mờ,
Âm i tiếng lọt, mái chùa chuông vang.
Cách vời khói nước mênh mang,
Nhớ anh, giờ chẳng còn đường gặp anh!

Bờ sông Nhuệ tiêu dao một gã,
Thú tiêu dao suốt cả ngày trời.
Ở, ăn nhờ sức mình thôi,
Không buồn, không sợ, chẳng hoài lo âu.
Thi thư đọc bắt đầu từ nhỏ,
Sách thánh hiền chịu khó chuyên cần.
Lời cốt đạt, chẳng mài văn,
Mà văn nước chảy, mây vần khác nao.
Gần đây chẳng học theo thi cử,
Khoáng đãng đâu chịu sự buộc ràng.
Trước song hứng cạn, ngâm vang,
Hết Nam hoa đọc, lại Hoàng đình kinh.
Mỏm đằng đông, một khoanh ruộng xấu,
Đất sỏi trơ, khó đậu mùa mang.
Ngày ngày bừa cỏ, phát hoang.
Cùng người cày cuốc rộn ràng gặp nhau.
Gặp, chỉ nói chuyện dâu, chuyện lúa,
Bàn kỹ càng về cữ nắng mưa.
Tháng vừa Bảy, Tám trời thu,
Trẻ con bắt được cua to mang về.
Sai đem nướng, mua be rượu mới,
Rót một mình, nhắp lại vui vui.
Song nam say tít, nằm xoài,
Ngoài song thỉnh thoảng gió trời mát qua.

Cửa thuyền, dưới nguyệt, luôn nâng chén,
Thành Quế đây rồi, trải núi khe.
Độc Tú đình nhô, thanh mắt khách,
Thê Hà chuông nổi, động tình quê.
Thuyền bè nêm chặt Ly Giang hẹp,
Dinh thự cờ cao Ngũ Lĩnh che.
Phong thái họ Nhan đâu thấy nữa?
Sen tàn, trúc rủ, bóng lê thê!

Giữa đồng nổi bật ba chòm núi
Thợ Tạo ban đầu khéo dụng tâm
Vũ trụ chứa hoài bao vận hội
Đất trời trẻ mãi với quang âm
Lý triều bia để chữ mờ nét
Động chủ thơ in rêu nhú mầm
Khách rắp hỏi sư nhiều chuyện núi
Sư trông mây trắng trỏ cười thầm

Quất nhẹ roi lừa tới động chơi
Tìm nơi thẳm vắng quẩn quanh hoài
Suối xanh đá trắng rì rầm nói
Kìa “Núi trông chồng” trước mặt coi!

Sườn non san sát, lá cây râm
Dốc đá cong queo vẫn dễ tầm
Lắm chỗ ngửa nghiêng, lường dẫu khó
Sao bằng thế tục với nhân tâm!

Vượt nghìn dặm theo anh bên đó
Vái biệt anh bên chỗ này sông
Gặp anh lòng vẫn khát lòng
Chuốc thêm một chén, đầu dòng hướng lên

Quãng đường núi chuyển nổi ba chồng
Cao thấp lô nhô bốn phía trông
Khói nhạt mưa bay bưng kín mít
Bao chòm ẩn hiện có như không

Từ nam sông, tôi lại
Theo bắc sông, bác đi
Đi, lại cùng không gặp
Việc hay, lỡ nhiều khi!...

Chí ta đương tuổi học hành,
Cần cù để được công danh rỡ ràng.
Mưu sinh nhờ sách trân tàng,
Cày bừa sẵn bút vững vàng thay trâu.
Trung dung giữ đạo nhiệm màu,
Đường quang từ trước đến sau dẫn mình.
Tài trai lập nghiệp hiển vinh,
Ngang tàng phải xứng thân hình trượng phu.