27/06/2022 03:36Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Ngôn chí
言志

Tác giả: Khiếu Năng Tĩnh - 叫能靜

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Nguyễn
Đăng bởi hongha83 vào 19/04/2014 11:28

 

Nguyên tác

或將設帳助貧家,
無學安能別正邪。
始著化兒初集韻,
再成訓長一詩歌。
守和不智難為者,
除暴凡才豈得耶。
老大少酬先祖願,
朝餐墓粥伴煙霞。

Phiên âm

Hoặc tương thiết trướng trợ bần gia,
Vô học an năng biệt chính tà.
Thuỷ trước Hoá nhi sơ tập[1] vận,
Tái thành Huấn trường nhất thi[2] ca.
Thủ hoà bất trí nan vi giả,
Trừ bạo phàm tài khởi đắc da.
Lão đại thiểu thù tiên tổ nguyện,
Triêu xan mộ chúc bạn yên hà.

Dịch nghĩa

Nghĩ nên mở trường dạy học để giúp người nghèo
Nếu không học thì sao chia biệt được lẽ hay điều trái
Lúc đầu viết quyển "Hoá nhi sơ tập"
Rồi lại chế sách "Huấn trưởng nhất thi"
Muốn giữ sự hài hoà, không trí khó làm nên được
Trừ kẻ bạo tàn, tài hèn sao gánh nổi việc
Già cả mới mong chút báo đền ý nguyện tổ tiên
Sáng cơm tối cháo rong chơi trong thú yên hà

Bản dịch của Dương Văn Vượng

Muốn mở trường dạy người nghèo
Chính tà không học biết theo lối nào
"Hoá nhi sơ tập" viết đầu
"Huấn trưởng" lại tiếp để sau học đòi
Không trí khó giữ hoà hài
Trừ quân bạo ngược kém tài sao nên
Già này đền báo tổ tiên
Yên hà vui thú cháo cơm qua ngày
Nguồn: Tuyển thơ Tế tửu Quốc Tử Giám Khiếu Năng Tĩnh, NXB Hội nhà văn, 2010
[1] Tên sách dạy trẻ học sự cần thiết ban đầu.
[2] Tên sách dạy trẻ trưởng thành gồm 100 bài bát cú, nêu lên điều cần biết lúc vào đời của sĩ, nông, công, thương.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Khiếu Năng Tĩnh » Ngôn chí