28/11/2021 08:57Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Hữu cảm kỳ 2
有感其二

Tác giả: Nguyễn Khuyến - 阮勸

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Cận đại
Đăng bởi tôn tiền tử vào 22/05/2020 20:31

 

Nguyên tác

年年貧病我何堪,
憑藉群公孝共探。
繼粟使教炊得早,
臥窗因送酒來酣。
黃生未見猶萌鄙,
鮑叔相知寧避貪。
風雨今朝阻行路,
徒今渺渺望江南。

Phiên âm

Niên niên bần bệnh ngã hà kham,
Bằng tạ quần công hiếu cộng tham.
Kế túc sử giao xuy đắc tảo,
Ngoạ song nhân tống tửu lai hàm.
Hoàng sinh[1] vị kiến do manh bỉ,
Bão Thúc[2] tương tri ninh tị tham.
Phong vũ kim triêu trở hành lộ,
Đồ kim diểu diểu vọng giang nam.

Dịch nghĩa

Hàng năm chịu đựng cảnh nghèo bệnh, ta làm sao chịu được,
May mà điều sở thích của các ông và của tôi giống nhau.
Thóc gạo đưa đến sớm thì xôi được sớm,
Nằm ở cửa sổ để đợi người đem đến rượu ngon.
Chưa dám gặp Hoàng Sinh vì lòng vẫn còn tham,
Bão Thúc tuy là bạn tương tri nhưng chớ lợi dụng.
Sáng nay mưa gió cản bước đường,
Cho nên con mắt đăm đăm nhìn về phía nam dòng sông.

Bản dịch của Trần Văn Nhĩ

Nghèo bệnh quanh năm, chịu được không?
May điều sở thích tôi như ông.
Gạo cho vào chỗ mong xôi sớm,
Người nghỉ bên song đợi rượu ngon.
Chưa gặp Hoàng Sinh vì hám lợi,
Tu thân Bão Thúc chớ tranh hơn.
Sáng nay mưa gió đường đi khó,
Đôi mắt đăm đăm dõi cuối sông!
Rút từ Quế Sơn thi tập tục biên.

Nguồn: Trần Văn Nhĩ, Tuyển tập thơ chữ Hán Nguyễn Khuyến, NXB Văn nghệ, 2005
[1] Thời Đông Hán, Hoàng Hiến (tên chữ là Thúc Độ) có lòng khoan hồng, độ lượng. Bạn bè thường bảo nhau rằng: “Trong một tháng mà không gặp được Thúc Độ thì lòng tham lam sẽ sinh ra”.
[2] Khi hàn vi, nhà còn mẹ, Quản Trọng buôn chung với Bão Thúc Nha. Khi chia phần, Quản Trọng cứ lấy phần hơn mãi, Bão Thúc cứ nhường. Sau này,Quản Trọng làm tể tướng cho Tề Hoàn Công, có nói rằng: “Cha mẹ ta sinh ra ta. Biết lòng ta, biết cảnh ngộ ta, ấy là Bão Thúc.“

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Khuyến » Hữu cảm kỳ 2