25/01/2022 02:07Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Từ ô dạ đề
慈烏夜啼

Tác giả: Bạch Cư Dị - 白居易

Thể thơ: Ngũ ngôn cổ phong; Nước: Trung Quốc; Thời kỳ: Trung Đường
Đăng bởi Vanachi vào 25/02/2008 15:42

 

Nguyên tác

慈烏失其母,
啞啞吐哀音,
畫夜不飛去,
經年守故林。
夜夜夜半啼,
聞者為沾襟;
聲中如告訴,
未盡反哺心。
百鳥豈無母,
爾獨哀怨深?
應是母慈重,
使爾悲不任。
昔有吳起者,
母歿喪不臨,
嗟哉斯徒輩,
其心不如禽!
慈烏復慈烏,
鳥中之曾參。

Phiên âm

Từ ô thất kỳ mẫu,
Á á thổ ai âm,
Hoạ dạ bất phi khứ,
Kinh niên thủ cố lâm.
Dạ dạ dạ bán đề,
Văn giả vi triêm khâm;
Thanh trung như cáo tố,
Vị tận phản bộ tâm.
Bách điểu khởi vô mẫu,
Nhĩ độc ai oán thâm?
Ưng thị mẫu từ trọng,
Sử nhĩ bi bất nhâm.
Tích hữu Ngô Khởi giả,
Mẫu một tang bất lâm,
Ta tai tư đồ bối,
Kỳ tâm bất như cầm!
Từ ô phục từ ô,
Điểu trung chi Tăng Sâm.

Dịch nghĩa

Quạ hiền lành mất mẹ,
Kêu quà quà ai oán.
Ngày đêm không bay đi đâu,
Cả năm vẫn ở rừng cũ.
Đêm nào cũng kêu vào lúc nửa đêm,
Người nghe vì nó mà lệ ướt vạt áo.
Trong tiếng kêu như than trách,
Chưa thoả lòng được mớm mồi lại cho mẹ,
Trăm loài chim há chẳng không có mẹ sao?
Mà chỉ có mình mi kêu quá sầu thảm?
Hẳn là mẹ mi rất yêu mi,
Làm mi đau buồn khôn xiết.
Xưa có người tên Ngô Khởi,
Mẹ chết không về chịu tang.
Chao ôi lũ đó,
Tấm lòng không bằng loài chim.
Quạ hiền lành, lại quạ hiền lành,
Là những Tăng Sâm trong loài chim.

Bản dịch của Ngô Văn Phú

Con quạ hiền mất mẹ,
"Quạ quạ" kêu thiết tha.
Sớm tối, lỳ một chỗ,
Quanh năm trụ rừng già.
Nửa đêm kêu "quạ quạ",
Nghe mà nước mắt sa.
Kêu để mà tưởng nhớ,
Ơn bú mớm mẹ xưa.
Chim nào không có mẹ,
Riêng mày mãi xót xa.
Hẳn tình mẹ sâu nặng,
Quên làm sao nổi mà.
Chuyện cũ có Ngô Khởi,
Mẹ mất, không về nhà.
Buồn thay lũ người ấy,
So loài chim còn thua.
Quạ hiền! Quạ hiền thảo,
Ngang Tăng Sâm thuở xưa.
Nguồn: Thơ Bạch Cư Dị, Ngô Văn Phú, NXB Hội nhà văn, 2006

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Bạch Cư Dị » Từ ô dạ đề