15/04/2021 05:02Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Đề Nghĩa Vương miếu
題義王廟

Tác giả: Nguyễn Phạm Tuân - 阮范遵

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Cận đại
Đăng bởi hongha83 vào 02/06/2016 11:37

 

Nguyên tác

東阿日暮起黃芬,
馬驟花原屬諫臣。
能啖人頭能啖輔,
尚存吾舌尚存陳。
一聲罵賊響天地,
八字題橋泣鬼神。
悽愴平湖千古廟,
依依正氣引清芬。

Phiên âm

Đông A[1] nhật mộ khởi hoàng phân,
Mã sậu hoa nguyên thuộc gián thần.
Năng đạm nhân đầu năng đạm Phụ,
Thượng tồn ngô thiệt thượng tồn Trần.
Nhất thanh mạ tặc hưởng thiên địa,
Bát tự đề kiều khấp quỷ thần.
Thê thảng Bình Hồ thiên cổ miếu,
Y y chính khí dẫn thanh phân.

Dịch nghĩa

Vận Đông A như ngày sắp tối, mây vàng nổi lên
Việc cưỡi ngựa vượt cánh đồng hoa lại giao cho vị quan chuyên việc can gián
Nuốt được đầu người thì nuốt được Trương Phụ
Hãy còn cái lưỡi của ta thì hãy còn nhà Trần
Một tiếng mắng giặc vang dội trời đất
Tám chữ đề ở cầu cảm động đến quỷ thần phải khóc
Phảng phất nơi miếu cổ từ nghìn xưa ở đất Bình Hồ
Chính khí vẫn còn mãi mãi bốc lên mùi thơm trong nhẹ

Bản dịch của Khương Hữu Dụng

Đông A ngày tối đám mây vần,
Ngựa vượt đồng hoa cậy gián thần.
Hễ nuốt đầu người thì nuốt Phụ,
Hãy còn tấc lưỡi vẫn còn Trần.
Một câu chửi giặc vang trời đất,
Tám chữ đề cầu khóc quỷ thần.
Miếu cổ Bình Hồ còn phảng phất,
Mùi thơm chính khí toả lâng lâng.
Nghĩa Vương tức Nguyễn Biểu, người làng Bình Hồ, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Đời Trần Trùng Quang, làm chức Ngự sử, được cử đi sứ sang gặp tướng nhà Minh là Trương Phụ đóng ở núi Thành (Nghệ An). Phụ dọn cỗ đầu người, ông lấy đũa khoét lấy con mắt, ăn xong ra về. Phụ cho lính đuổi theo, ông biết chắc là sẽ bị giết, liền cầm bút viết tám chữ “Thất nguyệt sơ nhất nhật Nguyễn Biểu tử” (ngày mồng 1 tháng 7 Nguyễn Biểu chết) vào cột cầu, rồi trở lại mắng Trương Phụ trước khi bị giết.

Nguồn: Thơ văn yêu nước nửa sau thế kỷ XIX (1858-1900), NXB Văn học, 1976
[1] Chỉ nhà Trần.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyễn Phạm Tuân » Đề Nghĩa Vương miếu