21/11/2019 23:10Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Ứng thượng sử chư quan tác hưng bang bài ngoại kế
應上使諸官作興邦排外計

Tác giả: Khiếu Năng Tĩnh - 叫能靜

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Nguyễn
Đăng bởi hongha83 vào 13/04/2014 07:57

 

Nguyên tác

愧作男兒亂世中,
北南鄉邑可言通。
聖書未得興邦策,
賢傳難尋辟外風。
庭對應求無表奏,
僚行何面有肩同。
滿旬展轉終完卷,
今日登程耳忽聾。

Phiên âm

Quý tác nam nhi loạn thế trung,
Bắc nam hương ấp khả ngôn thông.
Thánh thư vị đắc hưng bang sách,
Hiền truyện nan tầm tích ngoại phong.
Đình đối[1] ưng cầu vô biểu tấu,
Liêu hành hà diện hữu kiên đồng.
Mãn tuần[2] triển chuyển chung hoàn quyển,
Kim nhật đăng trình nhĩ hốt lung[3].

Dịch nghĩa

Thẹn sinh ra làm kẻ nam nhi trong thời loạn
Đã đi thông thuộc làng thôn Nam Bắc
Từng xem thánh thư mà chưa lần thấy mẹo dấy vận nước
Lại đọc truyện thánh hiền vẫn khó tìm ra phép trừ ngoại tặc
Tại nơi đình đối ứng mệnh mà không có tờ biểu trình
Cùng hàng với các quan mặt nào dám sánh vai
Phải đầy một tuần đánh vật mới xong quyển
Sáng nay lên đường bỗng nhiên tai điếc hẳn đi

Bản dịch (của Bản dịch của Dương Văn Vượng)

Thẹn sinh thời loạn kẻ nam nhân
Nam Bắc làng thôn nhẵn vết chân
Hiền truyện thánh thư xem đã khắp
Hưng bang kháng ngoại kế khôn tầm
Nếu như trước bệ không trình tấu
Đâu dám sánh hàng với các quan
Đánh vật cả tuần xong quyển nộp
Lên đường bỗng thấy điếc tai luôn
Nguồn: Tuyển thơ Tế tửu Quốc Tử Giám Khiếu Năng Tĩnh, NXB Hội nhà văn, 2010
[1] Gặp gỡ các vua ở chốn triều đình.
[2] Một tuần (10 ngày).
[3] Tai điếc. Quách Tử Nghi thời Đường lo việc nước, khi viết xong tờ biểu trừ quyền thần thì tai tự nhiên không nghe thấy gì nữa.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Khiếu Năng Tĩnh » Ứng thượng sử chư quan tác hưng bang bài ngoại kế