24/10/2021 02:27Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Tống Tây Hồ tiên sinh như Tây
送西湖先生如西

Tác giả: Huỳnh Thúc Kháng - 黃叔沆

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Cận đại
Đăng bởi hongha83 vào 20/04/2020 16:04

 

Nguyên tác

孤槎一昨渡扶桑,
西海遙遙又此行。
隻手慣從高處著,
半生全爲國羣忙。
論行民約遵盧老,
島入科西吊拿皇。
此地自由花正好,
憑君移種到炎邦。

Phiên âm

Cô sa nhất tạc độ Phù Tang[1],
Tây hải dao dao hựu thử hành.
Chích thủ quán tòng cao xứ trước,
Bán sinh toàn vị quốc quần mang.
Luận hành Dân ước[2] tuân Lư lão[3],
Đảo nhập Khoa tây[4] điếu Nã hoàng[5].
Thử địa tự do hoa chính hảo,
Bằng quân di chủng đáo Viêm bang.

Bản dịch của Đông Xuyên

Con tàu xưa vượt bể Phù Tang,
Giờ lại Tây Âu một chuyến sang.
Một cánh tay ông cao bốc vác,
Nửa đời việc nước nặng đa mang.
Thuyết hay Dân ước theo Lư học,
Quê cũ Khoa tây điếu Nã hoàng.
Hoa giống tự do nơi ấy tốt,
Nhờ đem về rắc đất Nam bang!
Tây Hồ tiên sinh tức Phan Chu Trinh, hiệu Tây Hồ, người Quảng Nam, học hay chữ, đỗ Phó bảng, có làm quan với triều đình Huế với chức Thừa biện Bộ Lễ. Sau bỏ quan, hoạt động cách mạng nhưng chủ trương bất bạo động mà chỉ hướng về sự mở mang dân trí. Trong vụ “Kháng thuế” năm 1980, bị bắt đi đày Côn Đảo.

Nguồn: Đông Xuyên, Tuyển tập thơ Hán - Việt, NXB Cảo thơm, 1975
[1] Cây dâu. Thuyết văn ghi: “Phù tang thần mộc nhật sở xuất dã” (Phù tang là cây thần mặt trời mọc từ đó ra). Vì nghĩa ấy người ta dùng hai chữ này để chỉ nước Nhật Bản.
[2] Tức Khế ước xã hội, tác phẩm của nhà triết học, nhà văn Pháp Jean Jacques Rousseau.
[3] Tức Jean Jacques Rousseau, nhà văn và nhà triết học Pháp thế kỷ 18.
[4] Tức đảo Corse.
[5] Tức Hoàng đế Pháp Napoleon.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Huỳnh Thúc Kháng » Tống Tây Hồ tiên sinh như Tây