26/09/2022 02:55Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Thỉnh đế phản giá kinh sư
請帝返駕京師

Tác giả: Trần Tự Khánh - 陳嗣慶

Thể thơ: Thể loại khác (ngoài thơ); Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Trần
Đăng bởi Vanachi vào 29/05/2020 23:49

 

Nguyên tác

臣見群小在側,壅過忠良,蔽惑聖聽,民情郁抑,無由上達。故因國人之怒,起兵以討此輩,剪除禍根,以慰眾心耳。至于君臣之分,不敢少犯。豈意深負専征之罪,致使車駕播遷,自揆臣身,罪當萬死。

願陛下少霽威怒,返駕京師,以副人望。

Phiên âm

Thần kiến quần tiểu tại trắc, ủng quá trung lương, tế hoặc thánh thính, dân tình uất ức, vô do thượng đạt. Cố nhân quốc nhân chi nộ, khởi binh dĩ thảo thử bối, tiễn trừ hoạ căn, dĩ uỷ chúng tâm nhĩ. Chí vu quân thần chi phận, bất cảm thiếu phạm. Khởi ý thâm phụ chuyên chinh chi tội, trí sử xa giá bá thiên, tự quỹ thần thân, tội đương vạn tử.

Nguyện bệ hạ thiếu tễ uy nộ, phản giá kinh sư, dĩ phó nhân vọng.

Bản dịch của Trần Quốc Vượng

Thần thấy bọn tiểu nhân ở cạnh [bệ hạ], át lấp người trung lương, bưng tai bít mắt thánh thượng. Dân tình uất ức, không cách gì thấu được lên trên. Cho nên, nhân lòng giận dữ của người trong nước, thần bèn khởi binh đánh dẹp chúng, cắt trừ gốc hoạ, để yên lòng trăm họ mà thôi. Còn như phận vua tôi, thần không chút nào dám phạm. Ngờ đâu, phải gánh lấy tội chuyên quyền đánh dẹp, đến nỗi khiến cho xa giá long đong. Tự xét tấm thân của thần, thật đáng vạn lần chết.

Xin bệ hạ nguôi bớt giận dữ, quay xa giá về kinh sư để thoả lòng trông ngóng của mọi người.
Rút từ Việt sử lược. Tiêu đề do nhóm biên soạn Thơ văn Lý Trần đặt.

Theo Việt sử lược, năm Giáp Tuất (1214), quân của họ Trần do Trần Tự Khánh cầm đầu rầm rộ tiến đánh kinh thành, quân nhà vua chống lại bị đánh tan ở nhiều ngả. Vua cầu cứu Đoàn Thượng 段尚 ở Hồng Châu, cũng bị quân Trần đánh thua liểng xiểng. Cùng kế, vua và thái hậu phải chạy đến châu Lạng nương náu nhà Vương Thượng 王尚, châu mục châu Lạng. Nhưng được mấy ngày, Trần Tự Khánh tự cắt tóc, cho người đem đến dâng vua, kèm thêm lời tấu này. Sau khi nghe lời tâu, vua không y lời.

Nguồn: Thơ văn Lý Trần (tập I), NXB Khoa học xã hội, 1977
Nguồn: Thơ văn Lý Trần (tập I), NXB Khoa học xã hội, 1977

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Trần Tự Khánh » Thỉnh đế phản giá kinh sư