08/07/2020 12:20Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Tuyệt cốc

Tác giả: Phan Thanh Giản - 潘清僩

Thể thơ: Thất ngôn bát cú; Nước: Việt Nam; Thời kỳ: Nguyễn
Đăng bởi Vanachi vào 01/06/2010 01:12

 

Trời thời, đất lợi, lại người hoà,
Há dễ ngồi coi phải nói ra.
Lăm trả ơn vua, đền nợ nước,
Đành cam gánh nặng, ruổi đường xa.
Lên ghềnh xuống thác, thương con trẻ,
Vượt biển trèo non, cám phận già.
Những tưởng[1] một lời an bốn cõi,
Nào hay ba tỉnh lại chầu ba[2].
Tuyệt cốc 絶穀 là không ăn thóc, nhịn đói. Năm 1867, sau khi nộp ba tỉnh phía tây Nam Kỳ (Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên) cho người Pháp, tác giả nhịn đói trong 17 ngày, rồi uống thuốc độc chết. Tiêu đề có bản chép là Việc nước không thành. Theo GS. Nguyễn Huệ Chi (Từ điển văn học, NXB Thế giới, 2004, tr.1396), đây là bài thơ nôm cuối cùng trước khi tác giả lìa đời, có thể coi là một tập hợp đầy đủ mọi bi kịch trong con người Phan Thanh Giản.

Nguồn:
1. Dương Quảng Hàm, Việt Nam thi văn hợp tuyển, Trung tâm học liệu xuất bản, Sài Gòn, 1968
2. Trần Trung Viên, Văn đàn bảo giám, NXB Văn học, 2004
[1] Có bản ghi “cũng tưởng”.
[2] Chầu là thêm vào, ở đây nói ba tỉnh phía tây lại sáp nhập ba tỉnh phía đông Nam Kỳ (Gia Định, Biên Hoà, Định Tường) mà vua ta đã nhượng cho Pháp theo hiệp ước ngày 5-6-1862).

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Phan Thanh Giản » Tuyệt cốc