02/07/2022 11:46Thi Viện - Kho tàng thi ca Việt Nam và thế giới

Bài thể Tuyết Hương đình tạp vịnh kỳ 02
俳體雪香亭雜詠其二

Tác giả: Nguyên Hiếu Vấn - 元好問

Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt; Nước: Trung Quốc; Thời kỳ: Nam Tống, Kim
Đăng bởi Vanachi vào 05/10/2018 23:17

 

Nguyên tác

洛陽城闕變灰煙,
暮虢朝虞只眼前。
為向杏梁雙燕道,
營巢何處過明年。

Phiên âm

Lạc Dương[1] thành khuyết biến hôi yên,
Mộ Quắc triêu Ngu[2] chỉ nhãn tiền.
Vi hướng hạnh lương song yến đạo,
Doanh sào hà xứ quá minh niên?

Dịch nghĩa

Đô thành Lạc Dương đã hoá tra tro than cả,
Chuyện sớm Quắc chiều Ngu đã thấy nhãn tiền rồi.
Xin hỏi đôi én trên đầu cột mái nhà kia,
Sang năm biết xây tổ ở nơi nào để được yên ổn?

Bản dịch của Châu Hải Đường

Lạc Dương thành quách hoá tro tàn,
Sớm Quắc chiều Ngu chỉ nhãn tiền.
Hỏi én mái nhà rằng có biết,
Sang năm xây tổ chốn nào yên?
Ngày 19 tháng Tư năm Thiên Hưng thứ 2 (1233) đời Kim Ai Tông, tướng thủ thành Biện Kinh là Thôi Lập đầu hàng quân Mông Cổ, đem nộp hơn năm trăm người là tôn thất của nhà Kim cho quân Mông Cổ áp giải đến Thanh Thành (ở phía nam huyện Đăng Phong, Hà Nam ngày nay). Lúc này Nguyên Hiếu Vấn bị buộc phải nhận chức Tả tư Viên ngoại lang do Thôi Lập phong cho. Sau khi hậu phi, tôn thất nhà Kim, rời cung, ông vào xem cung điện, tận mắt trông những dấu tích của sự hưng vong, trong lòng vô cùng cảm khái, đã viết chùm thơ này thể hiện nỗi đớn đau tuyệt vọng của một kẻ di thần mất nước. Bài thể, tức thơ làm theo lối trò hát, chỉ những bài thơ mà nội dung có tính chất chơi đùa. Chùm thơ gồm 15 bài, nói về nỗi đau buồn mất nước được cố ý gọi là “bài thể” thực ra càng thể hiện nỗi bi thương sâu sắc của ông. Đình Tuyết Hương ở rất sâu trong nội cung, vì vậy tác giả mượn hình ảnh này để ngâm vịnh chuyện nội cung.

[1] Đây dùng chỉ Biện Kinh.
[2] Quắc, Ngu là hai nước chư hầu thời Chu. Nước Quắc, còn gọi là Bắc Quắc, và nước Ngu đều nằm ở khu vực Bình Lục, Sơn Tây ngày nay. Theo Xuân Thu Công dương truyện - Hi Công nhị niên, mưu thần nước Tấn là Tuân Tức dâng kế lên Tấn Hiến Công, xin mượn đường qua nước Ngu để đánh nước Quắc, khi đánh xong Quắc quay trở về thì tiện đường diệt nốt nước Ngu. Rồi nói: “Nếu nhà vua dùng kế này của thần, thì có thể hôm nay được nước Quắc mà chỉ hôm sau được thêm cả nước Ngu nữa vậy”. Tấn Hiến Công y kế thực hiện, quả nhiên diệt được cả hai nước Ngu, Quắc. Đây chính là câu chuyện Mượn đường diệt Quắc nổi tiếng trong lịch sử. Ở đây, Nguyên Hiếu Vấn muốn nói Biện Kinh và Quy Đức (nơi Kim Ai Tông đang trú giữ) có mối quan hệ mật thiết với nhau, Biện Kinh đã bị diệt thì sớm muộn nhà Kim khó lòng mà giữ được Quy Đức.

In từ trang: https://www.thivien.net/ » Nguyên Hiếu Vấn » Bài thể Tuyết Hương đình tạp vịnh kỳ 02